Δευτέρα 13 Σεπτεμβρίου 2010

ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 1823-1949






















































































































1ος Εμφύλιος σπαραγμός

Η Πελοποννησιακή Γερουσία είχε τη γενική διοίκηση του Μωριά και τη διεύθυνση του αγώνα. Ελαβε σκληρά ,αλλά δίκαια μέτρα επιβαλλόμενα από τη κατάσταση και το νόημα του αγώνα.Και ήταν δικαιολογημένα τα μέτρα εκείνα , για το ξεσκλαβωμά και την ανεξαρτησία του Ελληνικού Εθνους. Εξαπέλυσε γενικές εγκυκλίους στους <φιλογενεστάτους εφόρους και τους γενναιοτάτους στρατηγούς>,γιατί υπήρχε η γνωστή αποτυχία των Ορλωφικών της πρώτης εξέγερσης του 1769 και πολλοί φιλότουρκοι κοτσαμπάσηδες, προεστοί και απλοί άνθρωποι δεν έδειξαν καμμιά προθυμία να συμετάσχουν στον αγώνα.Η Μεσσηνία έπαιξε σημαντικώτατο ρόλο στην επανάσταση του 1821,αλλά και είχε μεγάλη συμμετοχή στους εμφυλίους που ακολούθησαν.
Μέχρι τα 1822, που γινότανε ακόμα οι σκληροί αγώνες με τους Τούρκους και δεν είχε δείξει ακόμη το αποτέλεσμα της επανάστασης, την ηγεσία την είχανε στερεά στα χέρια τους οι πολεμιστές επαναστάτες και οι στρατιωτικοί αρχηγοί τους, οι άνθρωποι που χύνανε το αίμα τους για τη λευτεριά αυτή.
Μετά, κατά τα μέσα του 1822, που με το χαλασμό της μεγάλης και επίλεκτης τουρκικής στρατιάς του Δράμαλη φάνηκε πως στερεώθηκε πια η επανάσταση, εμφανίζονται σαν διεκδικητές της ηγεσίας πολλοί «πολιτικοί», και κοντά μ’ αυτούς πολλοί Φαναριώτες και Λογιότατοι, που κατέβηκαν με όνειρα κι’ ελπίδες να κυβερνήσουν τον ελευθερωμένον τόπο. Όλοι αυτοί ν’ ενώνονται αναμεταξύ τους φτιάχνοντας μετά από διάφορες εναλλαγές, ένα ισχυρό μπλοκ «πολιτικών» που κατάφερε να πάρει την εξουσία στα χέρια του. Το μπλοκ αυτό αμέσως όταν πήρε την Κυβέρνηση, άρχισε να φέρνει οικονομικές δυσκολίες στους δοξασμένους καπεταναίους και να δημιουργεί με τα οικονομικά μέσα του νέου κράτους πολεμικές δυνάμεις υπάκουες σ’ αυτό, μισθοφορικές, με χρήματα που μαζεύονταν για τον αγώνα από τους εράνους των φιλελλήνων της Αμερικής και της Ευρώπης κι’ από τις «χρηματολογίες» (αναγκαστικά εσωτερικά δάνεια με ομόλογα του 1822 και 1823) καθώς και από μικρή πούληση εθνικών γαιών. Έτσι ξανασυστήθηκε η κακή αρματωλική παράδοση έπ’ ωφελεία τώρα των κυβερνητικών, ενώ οι καπεταναίοι και οι στρατηγοί δεν μπορούσαν πια να συντηρήσουν τα στρατόπεδά τους κι’ ένα θανατερό μίσος άρχισε ν’ αναπτύσσεται ανάμεσα σ’ αυτούς και τους πολιτικούς, που στα 1824 ξέσπασε στο φοβερό εμφύλιο πόλεμο.
Όλη αυτή η κατάσταση υποδινήθηκε και καθοδηγήθηκε απ’ τις τότε μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης και ίδια απ’ την Αγγλία, που βλέποντας σίγουρη τη δημιουργία του Νεοελληνικού Κράτους, κατά τη διάρκεια της επανάστασης, καλλιεργούσε την οικονομική της διείσδυση.
Στα 1824 το Φλεβάρη, η προσωρινή κυβέρνηση των πολιτικών και μεγαλεμπόρων, έλαβε το πρώτο εθνικό δάνειο, που άνοιξε η Τράπεζα Ρικάρδ του Λονδίνου για 800.000 λίρες με ετήσιο τόκο 59% και υποθήκη τα εθνικά χτήματα. (Στο χέρι, αφήρεσε τόκους, δώρα, μεσιτείες, οδοιπορικά, προμήθειες κλπ., πήρε η Κυβέρνηση 472.000 λίρες), δηλαδή τα μισά περίπου κι’ ο τόκος 59% έτρεχε για όλο το ποσόν). Αρχές του 1825 χρεώθηκε η Κυβέρνηση κι’ ένα άλλο δάνειο 2.000.000 λίρες από ‘Άγγλους με 55% ετήσιο τόκο κι’ αυτόν προκαταβολικά εισπραγμένο για ένα χρόνο με νέα υποθήκη. Απ’ αυτά, 80.000 λίρες καθαρά έφτασε, να πάρει μόνο η κυβέρνηση στα χέρια της κι’ αυτές με χίλια βάσανα και ένα δυό πλοία, τα’ άλλα φαγωθήκανε από τους εγγλέζους μεσίτες και χρηματιστές, προτού να φθάσουν στην Ελλάδα.
Οι 600.000 λίρες που συνολικά πήρε στο χέρι η Κυβέρνηση (από τις 2.800.000 λίρες που χρεώθηκε το Έθνος με 59 και 55 % τόκο το χρόνο) διασπαθίστηκαν κυριολεχτικά από την Κυβέρνηση. Εξοφλήθηκαν «ομόλογα εθνικού χρέους» οφειλόμενα σε προκρίτους ή ευνοσούμενους στρατιωτικούς, για να τους έχει με το μέρος της η Κυβέρνηση στην επικείμενη σύρραξη. Έγινε και άλλο, το χειρότερο. Για να διαφθείρει η Κυβέρνηση και το λαό, όχι μόνο τους ορισμένους στρατιωτικούς αρχηγούς και να τον έχει του χεριού της, κατάργησε το σιτηρέσιο στα στρατόπεδα και καθιέρωσε οριστικά μιστό με το μήνα στους φαντάρους και στους καπεταναίους. Η εμπάθεια και η πλεονεξία έκανε πολιτικούς και στρατιωτικούς κατά τη διαμάχη μεταξύ τους την περίοδο αυτή, ν’ αλλάζουν στρατόπεδα. Μηχανορραφίες, αντεκδικήσεις, μίση. Και σ’ όλη αυτή την αναμπουμπούλα που μαγείρεψαν οι ξένοι παράγοντες και τα έξωθεν κατευθυνόμενα όργανά τους έπεσαν θύματα και παρασύρθηκαν εκλεχτοί αγωνιστές τίμιοι, που δεν τους έλειψε η προαίρεση για συμφιλίωση και με αναμφισβήτητο πατριωτισμό.
Ο λαός ύστερα από τη μαύρη σκλαβιά τόσων αιώνων δεν είχε τη δύναμη να πάρει θέση και είχε αποσυρθεί στα χτήματά του, για να καλύψει τις μεγάλες ανάγκες που του άφησε 4 χρόνια ο πόλεμος, βλέποντας με θλίψη, ότι με τον ετοιμαζόμενο εμφύλιο πόλεμο, κινδύνευαν να ταφούν οι τετράχρονοι αγώνες του και οι θυσίες τόσων διαλεχτών παιδιών του.
Ο εμφύλιος άρχισε το φθινόπωρο του 1823 ως πολιτική διαμάχη και τον Ιούλιο του 1824 ως τραγική ένοπλη σύγκρουση. Η αφορμή ήταν ο ορισμός του προέδρου του Βουλευτικού Σώματος Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Με αντίδραση του Κολοκοτρώνη, που ήταν αντιπρόεδρος του Εκτελεστικού Σώματος, διαλύθηκε με τη βία το Βουλευτικό και από το Κρανίδι, όπου μετέφερε την έδρα του , σχημάτισε νέο Εκτελεστικό Σώμα. Το παλαιό Εκτελεστικό μεταφέρθηκε στην Τριπολιτσά και προκήρυξε νέες εκλογές.
Οι δύο κυβερνήσεις, η μια στο Κρανίδι και η άλλη στην Τριπολιτσά, ήταν έτοιμες για εμφύλιο πόλεμο. Ο Κολοκοτρώνης, όταν διαπίστωσε ότι όλοι είχαν συνασπιστεί εναντίον του, αναγκάστηκε να υποχωρήσει και η νέα κυβέρνηση εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο, τελειώνοντας έτσι το Μάιο του 1824 η πρώτη φάση της σύγκρουσης. Η δεύτερη φάση της εμφύλιας σύγκρουσης άρχισε μετά τις νέες βουλευτικές εκλογές, που έγιναν το Μάιο του 1824. οι πελοποννήσιοι πρόκριτοι παραμερίστηκαν στο Εκτελεστικό Σώμα από νησιώτες και στερεοελλαδίτες, δεν αναγνώρισαν τη νέα κυβέρνηση και με σύμμαχο τον Κολοκοτρώνη καλούσαν το λαό σε ανταρσία. Η εισβολή Ρουμελιωτών στην Πελοπόννησο είχε νεκρούς και καταστροφές και από τις δύο παρατάξεις. Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν και ο γιός του Κολοκοτρώνη Πάνος*. Για άλλη μια φορά θύματα του εμφυλίου ήταν οι πρωταγωνιστές της Επανάστασης σε Πελοπόννησο και Στερεά, ενώ ο τουρκικός στόλος κατέστρεφε Κάσσο, Ψαρά και τα αιγυπτιακά στρατεύματα αποβιβάζονταν στην Πελοπόννησο. Ο γέρος του Μωριά αφού μάταια ζήτησε αμνηστία, παραδόθηκε στην κυβέρνηση Κουντουριώτη και φυλακίστηκε μαζί με τους προκρίτους της Πελοποννήσου.
Ο Οδυσσέας Ανδρούτσας παραδόθηκε, φυλακίστηκε και δολοφονήθηκε στις 5.01.1825. Ότι κατάφεραν οι Έλληνες με την επανάστασή τους το κατέστρεψαν στα τρία χρόνια της εμφύλιας διαμάχης.
Ο εμφύλιος πόλεμος 1823-1825 είναι μια θλιβερή σελίδα της Εθνικής μας Ιστορίας και παρασύρθηκαν σ’ αυτόν αγωνιστές που πρόσφεραν πολλά στην επανάσταση. Σ’ αυτή την κατάσταση βρίσκονταν τα πράγματα της επαναστατημένης Ελλάδας, όταν οι Αιγυπτιακές αρμάδες έκαναν απόβαση των ισχυρότατων δυνάμεων του Ιμπραήμ Πασά. Δηλαδή με το Δημόσιο ταμείο άδειο και με τους Έλληνες διχασμένους, απογοητευμένους και αλληλομισούμενους.
2ος Εμφύλιος Σπαραγμός 1832-35
Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια(27-9-1831) έγινε προσωρινή κυβερνηση από τον αδελφό του Αυγουστίνο ,Κολοκοτρώνη και Κωλλέτη η οποία στη συνέχεια διαλύθηκε και τα 3 κόμματα Γαλλικό (Κωλλέτης) Ρωσσικό (Κολολοτρώνης) και Αγγλικό (Μαυροκορδάτος) άρχισαν μεταξύ τους να τρώγονται για τη κατάκτηση της εξουσίας.Ετσι χωρίστηκαν σε καποδιστριακούς και αντικαποδιστριακούς.Ο Κολοκοτρώνης οχυρώθηκε στο Βαλτέτσι και οι αντικαποδιστριακοί Γρίβας και Χατηχρήστος κατέλαβαν την Τριπολιτσά.Στις 29-6-1832 εγινε η πρώτη εμφύλια σύγκρουση και από τους καποδιστριακούς σκοτώθηκαν 30 και τραυματίστηκαν 17 ,ενώ από τους αντικαποδιστριακούς σκοτώθηκαν 40 και τραυματίστηκαν 22 καταλαμβ΄΄ανοντες οι Καποδιστριακοί την Τριπολοτσά.Στις 10 Ιουλίου έγινε νέα σύγκρουση και στις 5 Αυγούστου έγινε κατάπαυση των εθνικών εμφυλίων συγκρούσεων.Στη Καλαμάτα, Παλαιά Ελλάδα και πολλές επαρχίες της Πελοποννήσου επικρατούσε γενική αναρχία, εμφύλιοι πόλεμοι ,λεηλασίες ,ληστείες και φόνοι.Στις 25-1-1833 θα ερχόταν ο βασιλιάς Οθωνας στην Ελλάδα οπότε σταμάτησαν οι εμφύλιοι και αλλοι πήγαν να τον υποδεχτούν και αλλοι πήγαν στα μέρη τους.
Το 1833 ¨περί συστάσεως των δήμων και κοινοτήτων του κράτους¨διορίστηκαν δήμαρχοι που ηταν αφοσιωμένοι στους βαυαροκράτες . Οταν εγιναν οι πρώτες δημοτικές εκλογές σε οσους δήμους εκλέχτηκαν αντίθετοι ,τους κατήργησαν. Ετσι οι 14 αρχικοί δήμοι της επαρχίας Μεσσήνης από 14 που ηταν αρχικά έγιναν 6.
Στις 7-7-1834 ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης καταγόμενος από το Ψάρι Τρυφιλίας πήγε στην Κυπαρισσία και συνέλαβε το διοικητή Δημητριο Χριστίδη και τον μετέφερε αυθημερόν στο Ψάρι φυλακιζοντάς τον.Στη συνέχεια εξέδωσε επαναστατικάς προκηρύξεις για την αποφυλακιση του στρατηγού Κολοκοτρώνη και του γυιού του Γενναίου καθώς και πολλών αλλων ως αναρχικών κατά της αντιβασιλείας (Στον 1ο εμφύλιο 1823-1825 ο Γκρίντζαλης με τον Κολοκοτρώνη και πολλούς άλλους αγωνιστές, κλείστηκαν στις 6-2-1825 στη μονή του προφήτη Ηλία, στην Υδρα).Τις αποδέχτηκαν ο πεθερός Μητροπέτροβας και Τζαμαλής οι οποίοι πήγαν στην Καλαμάτα και στατοπεύδεσαν.Εκεί ηταν ο βαυαρος Μαξιμιλιανός Φέδερ με 1500 βαυαρούς στρατιώτες και 15 τηλεβόλα.Ο Γκριντζαλης με 800 αρκάδες απέτυχε να συλλάβει το διοικητή της Ανδρίτσαινας Λυκούργο Κρεστενίτη και έφυγε προς Πύργο , Γαστούνη ,Βοστίτσα ,Καλάβρυτα και οχυρώθηκε στο χωριό Σόλα ή Σόλι.Απεστάλη από την τότε κυβέρνηση ο συνταγματάρχης Σμαλτς ,με 4000 βαυαρούς στρατιώτες ,1000 ιππείς,30 τηλεβόλα και 3000 μισθοφόρους.Φθάνοντας στις 27 Ιουλίου ζητά τα οπλα των ανταρτών και αφού δεν τα παρέδωσαν,την άλλη ημέρα 5 φορές οι Αρκάδες πολεμήθηκαν από παντού , εχοντας πολλούς νεκρούς και από τις δυο πλευρές.Στις 30 Ιουλίου βλέποντας ο Γκρίντζαλης τη λυσσώδη ορμή των κυβερνητικών στρατευμάτων και στερούμενος πολεμοφοδίων, τροφών και νερού διέσχισε ξιφήρης τον κυβερνητικό στρατό ,κρύφτηκε στη δασώση περιοχή ,χάνοντας 230 στρατιώτες.Στη συνέχεια κατευθύνεται στο Μέγα Σπήλαιο, Βοστίτσα ,Γαστούνη, Φανάρι και με 3 οπαδούς του κρύφτηκε στο Ψάρι.Συνελήφθηκε στις 12 Αυγούστου και φυλακίστηκε στη Κυπαρισσία. Ο Γρίβας ελευθέρωσε το Χρηστίδη και τους άλλους κρατούμενους και πήγαν στην Κυπαρισσία οπου ανέλαβαν τα καθηκοντά τους.Στη συνέχεια ο Γρίβας συνάντησε τον Σμάλτς στοους Κωνσταντίνους Μεσσηνίαςκαι με 12000 στρατιώτες,35 τηλεβόλα κινήθηκαν στην Καλαμάτα που είχαν στρατοπεδεύσευ οι Μητροπέτροβας και Τζαμαλής, εχοντας μαζί τους 1600 αντάρτες.Συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν από το συνταγματάρχη Φέδερ στο Νεόκαστρο , ολοι οι επαναστάτες. Ο Τζαμαλής καταδικάστηκε και τουφεκίστηκε στο Νεόκαστρο , ο Μητροπέτροβας καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλάκιση ,αργότερα αμνηστεύθυκε ,πήγε στη Γαράντζα και πέθανε στι΄ς 12-3-1838 σε μεγάλη ηλικία.Ο Γιαννάκης Γκρίντζαλης ηταν ο νεώτερος χιλίαρχος του αγώνα καταδικάστηκε σε θάνατο ,μηδεχόμενος να του δέσουν τα μάτια και ο ιδιος έδωσε το σύνθημα να τον σκοτώσουν.Αργότερα ο Οθωνας ζήτησε ποια χάρη θέλει να κάνει στη χήρα γυναίκατου και αυτή του ζήτησε μια καμπάνα που δεν είχε η εκκλησία του χώριού ,η οποία σώζεται στο καμπαναριό της εκκλησίας και είναι η μικρότερη.Κάθε χρόνο οι φορείς της περιοχής γιορτάζουν στις 15 Σεπτεμβρίου τη μνήμη τους για τον αγώνα και τη λευτεριά που πρόσφεραν στη πατρίδα μας.
Στις 20-5-1835 ενηλικιώθηκε ο Οθωνας και ανέλαβε τα βασιλικά του καθήκονταΣτην Αθήνα και άλλες πόλεις εγιναν δοξολογίες και εορταστικές εκδηλώσεις.Οι πιο πολλοί Ελληνες πίστεψαν πως αρχίζει μια νέα περίοδος για τα κακά που βρήκαν την Ελλάδα(διωγμοί αγωνιστών,ακρίβεια ζωής και συμπεριφοράς βαυαρών στους Ελληνες) από την αντιβασιλεία.
Τώρα όλα θα τελλειώσουν, ελεγαν θα διώξει τους αντιβασιλείς και θα βάλει στη κυβέρνηση μυαλομένους και καλούς. Όλα θ’ αλλάξουν.
Ο Οθωνας έδωσε χάρη στο Κολοκοτρώνη και πολλούς αλλους αγωνιστές,και ο γυιός του Γενναίος εγινε υπασπιστής του Οθωνα. Ο Οθωνας που κημδεμονευόταν από τον Αρμανσπεργκ και ήθελε να τον κάνει γαμπρό του,μετέτρεψε την Ελλάδα σε επαρχία της Βαυαρίας. Ο Οθωνας ηταν πνευματικά καθυστερημένος ,λιγο κουφός ,επασχε από σεξουαλική ανεπάρκεια και από το σοϊ του βγήκαν πολλοί τρελλοί, ηλίθιοι και έκφυλοι και πέθανε μισότρελλος στη βαυαρία μετά την εκθρονισή του από την Ελλάδα το 1862.Από τα μέσα του 1835 στην Αθήνα ,Ρούμελη και Μοριά ξέσπασαν αντάρτικα κινήματα Πολλοι μισούσαν τον Αρμανσπεργκ για το νόμο της δασονομίας που απαγέρευε να ξεχερσώσουν τά δάση και τιμωρούνταν οσοι έβαζαν πυρκαγιές.Οι αγρότες όχι μόνο δεν συμμορφώθηκαν ,αλλα σκότωσαν τους βαυαρούς δασοφύλακες.Ο λαός τους αντάρτες τους έλεγε αγωνιστές,ενώ τα οργανα της εξουσίας που ηταν ΒΑΥΑΡΟΚΡΆΤΕΣ τους αποκαλούσαν λήστές.Οι πιο πολλοί καπετάνιοι ηταν παλιοί αγωνιστές και είχαν προσχωρήσει πολλοί ληστές που είχαν κάνει φόνους και ληστείες.Φτάσαμε έτσι στην επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου οπου υποχρεώθηκε ο Οθωνας στη παραχώρηση του συντάγματος και το πολίτευμα να είναι η συνταγματική μοναρχία
Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΚΑΒΟΥΡΑΣ υπηρέτησε στον Αγγλικό στρατό και πριν την επανάσταση μυήθηκε στη φιλική εταιρεία ασχολούμενος με την προετοιμασία του αγώνα και στη συνέχεια συμμετείχε στις περισσότερες μάχες της Πελοποννήσου υπο την αρχηγία του ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΡΑ,ΝΙΚΗΤΑ ΔΙΚΑΙΟΥ, αδελφού του Παπαφλέσσα,και ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΑΙΩΝ.Στον Αγιο Φλώρο έδωσε μάχη με τους αραπάδες του ΙΜΠΡΑΗΜ σκοτώνοντας 50 και αιχμαλωτίζοντας 10.Το ονομά του είναι πρώτο στη κατάσταση των 34 Βρωμοβρυσαίων αγωνιστών,που υπηρετούσαν υπο των ΝΙΚΗΤΑ ΔΙΚΑΙΟ ΦΛΕΣΣΑ (ΑΧΕΒ Φ.27).Αργότερα παντρεύτηκε τη Χρυσαυγή ,κόρη του κοτσαμπάση ΘΟΔΩΡΟΥ ΠΟΛΟΠΟΥΛΟΥ, ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΝΤΙΚΑΤΈΣΤΗΣΕ ΑΡΓΌΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΚΑΙ ΑΡΧΗΓΊΑ ΤΟΥ ΚΌΜΜΑΤΟΣ.Το 1848 έλαβε μέρος στην εξέγερση της Μεσσηνίας ,στον 3ο εμφύλιο σπαραγμόοπου επαναστάτησαν οι Γ. ΠΕΡΩΤΤΗΣ,ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΡΑΣ και ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ,στο αντιοθωνικό στασιαστικό κίνημα.Ηταν για πολλά χρόνια αστυνόμος στο δήμο Οιχαλίας.
Ο ΝΙΚ.ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ-ΛΟΥΚΑΣ ηταν εκατόνταρχος του αγώνα ,πρόσφερε τις υπηρεσίες του στην επανάσταση του 1821 όπως αναφέρεται στο πιστοποιητικό που του χορηγήθηκε από τον ΑΝΤΩΝΗ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ,αδελφό του ΠΕΤΡΟΜΠΕΗ.
Πιστοποιώ……………..ο Νικόλαος Νικολακοπουλος έδειξε κατά τον χρόνο καθ΄ον διετέλη υπο των διαταγών μου δείγματα ανδρείας και γεναιότητας στις μάχες κατά του Δράμαλη στα Δερβενάκια,στις μάχες Δραμπάλας,Τρικόρφων,άλωση Τρίπολης,Μεσσηνιακά Φρούρια και στη μάχη Βέργας –Αλμυρού. ΚΑΛΑΜΑΤΑ,15-8-1846 .
Ο ΟΠΛΑΡΧΓΗΓΟΣ Α.ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ
Επικυρούται ,ο δήμαρχος Καλαμών ΙΩΑΝ. Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ.
3ος Εμφύλιος Σπαραγμός 1848
Οι παλιοί αγωνιστές και αξιωματικοί του στρατού έκαναν ανταρσία κατά του αστυνομικού κράτους του Όθωνα. Το σύνταγμα παραβιαζόταν και η Βουλή δεν εκπροσωπούσε τη θέληση της πλειοψηφίας του λαού. Η κυβέρνηση ήταν πιόνι της βασιλικής αυλής γι’ αυτό και οι Αντάρτες στην Πελοπόννησο και Ρούμελη έγιναν δεκτοί από το λαό σαν απελευθερωτές. Στη Μεσσηνία ο Γ. Περρωτής κατέλαβε τη Καλαμάτα χωρίς να λυθεί μύτη. Ελευθέρωσε 120 υπόδικους – κατάδικους που ήταν φυλακισμένοι. Οι αρχές καταλύθηκαν και διορίστηκαν νέες. Ο νομαρχεύων Οιτύλου και Μονεμβασιάς Δαρειώτης μπήκε σε ένα καϊκι και έφυγε. Η επανάσταση στη Μεσσηνία έκανε τεράστια εντύπωση σ’ όλο το Μωριά. Στη συνέχεια άρχισε η ανταρσία στην Κόρινθο και Ρούμελη και η κυβέρνηση θορυβήθηκε. Στις 29-4-48 η εφημερίδα «Ο φίλος του λαού» γράφει: Τίποτα δεν έχεις, τα πάντα σου λείπουν, διαφθορά παραλυσίας ανέχεια, χρεωκοπία, πενία, αυθαιρεσία και άρχοντες οι χαμερπίστεροι και αντιδανώτεροι άνθρωποι σε καταδυναστεύουν. Ιδού τι σε επροίκισε 15 χρόνον κυβερνητικόν σύστημα. Τι λοιπόν μέλει γενέσθαι; Τις είναι αρμόδιος να σκεφθεί περί της διορθώσεως και θεραπείας αυτών. Σεις διδάξατε την 3η Σεπτεμβρίου στα έθνη και όλη η Ευρώπη σας εμιμήθη…
Η Βουλή συνεδριάζει (27/4) και εγκρίνεται πίστωση 100.000 δραχμών για την στρατολογία ατάκτων. Η αντιπολίτευση των Μαυροκορδατικών θορυβείται για τη μονιμοποίηση του εμφυλίόυ και την καταστροφή της υπαίθρου.
Στη Μεσσηνία εναντίον του Περρωτή κινήθηκαν οι: Α. Μαυρομιχάλης, Χαρ. Μαυρομιχάλης, δρ. Κορφιστάδης. Ι.Θ. Κολοκοτρώνης, ο Παναγιώτης Νοταράς και ο Παπατσώνης.
Ο τελευταίος είχε μεγάλη περιουσία στην Εύα (Ναζήρι) καθώς και ο γυιός του Κολοκοτρώνη Γιάννης τις πηγές και μύλους (αλευρόμυλους) του χωριού Πηδήματας (από εκεί υδρεύεται η Καλαμάτα) που την εποχή εκείνη ήταν όπως οι πολυεθνικές σύμερα. (Υπάρχει στη διάθεση μας τα προικοσύμφωνο 4 σελίδων της Ζωίτσας σύζυγο Γιάννη Κολοκοτρώνη στον υποψήφιο σύζυγο Παναγιώτη Μανέτα), όπου μέρος του θα δημοσιεύσουμε στις επόμενες συνέχειες.
Σε 15 μέρες ο Περρωτής και οι 15 φυγάδες του Βουλκάνου (Περιοχή του όρους Ιθώμη μεταξύ των χωριών Βαλύρα – Μαυρομάτι όπου υπάρχουν τα δύο μοναστήρια καθολικό και νέο), πέρασαν στα Κύθηρα και μετά στη Ζάκυνθο όπου τα Ιόνια νησιά ήταν Αγγλικής κατοχής. (Παραδόθηκαν στην Ελλάδα το 1864 από τους Άγγλους).
Η κατάρρευση του αντάρτικο οφειλόταν στην ανωριμότητα των τοπικών συνθηκών, στη σοβαρή έλλειψη συντονιστικού πολιτικού οργάνου που θα κατηύθυνε τον αγώνα, οι ηγέτες δεν πρόσεξαν την φτωχοαγροτιά γιατί οι προκηρύξεις τους ήταν στην υπερκαθαρεύουσα και τα συνθήματα «Ελευθερίες του Λαού» και « Τήρηση του Συντάγματος» δεν συγκινούσαν το λαό να πάρει τα όπλα και να χύσει το αίμα του. Έπρεπε κύριο σύνθημα τους να δηλώσουν ότι θα μοιράσουν τις εθνικές γαίες και το σύνθημα τους, θα έπιανε. Επίσης έλειπε ο ηγέτης ο οποίος θα είχε όνομα και μυαλό για να συντονίσει όλες τις ενέργειες έχοντας υπόψην του την εσωτερική κατάσταση της χώρας, τη ψυχολογία του λαού, τις ανάγκες των διάφορων περιοχών της χώρας, τις κομματικές αντιπαραθέσεις και τα εξωτερικά γεγονότα.

*Στο βιβλίο του Αθανάσιου Γρηγοριάδου (1793-1871) σελίδες 143-148 και 152-167 κάνει σύντομη περιγραφή των εμφυλίων πολέμων στη Πελοπόννησο.

Ο 4ος Εμφύλιος Σπαραγμός και η Εκθρόνιση του Όθωνα το 1863
Το μεγάλο κίνημα της Στρατιωτικής φρουράς της Αθήνας τη νύχτα της 9ης Οκτωβρίου το 1862, κήρυξε έκπτωτο τον Όθωνα, ο οποίος έτυχε να απουσιάζει περιοδεία στην επαρχία και βρισκόταν εκείνη την ημέρα στην Καλαμάτα.
Η ρομαντική δυναστεία των Βιτελσμπάν και μαζί με αυτήν η “ρομαντική εποχή της Ελληνικής ιστορίας”, όπως την αποκαλεί ο Νίκος Σβορώνος, τερματίζεται. Αρχίζει η μεταπολίτευση και τελειώνει την ημέρα της άφιξης του νέου Βασιλιά Δανού πρίγκιπα Γουλιέλμου Γεωργίου Γλύξμπουργκ στις 17 Νοεμβρίου 1863. Η περίοδος των 14 μηνών χαρακτηρίζεται από τους ιστορικούς σαν κατ’ εξοχήν περίοδος αναρχίας.
Οι ζωηρές αντιθέσεις των κομμάτων, οι αντίπαλοι στρατιωτικοί παράγοντες, οι ξένες επεμβάσεις κι η Αγγλία με τη φιλοτουρκική της πολιτική, προκάλεσαν στη χώρα συνεχείς ταραχές, ανωμαλίες και αντιδυναστικές συνομωσίες. Το 1863 συνοδεύεται από ακατανόμαστα εγκλήματα και λεηλασίες. Οι εφημερίδες της εποχής περιγράφουν με τα μελανότερα χρώματα την κατάσταση που επικρατούσε και έμεινε παρομοίωση που αλησμόνητη η φράση του λαού “Τι το κάναμε εδώ πέρα 1863;”
Παρόμοια ήταν και η κατάσταση στην άνω Μεσσηνία. Οι τοπικοί κομματάρχες ασχολούνταν με την εξόντωση των αντιπάλων τους α-διαφορώντας αν αυτό ήταν σε βάρος του τόπου. Έτσι είχαν συνηθίσει επί Όθωνα που πέθανε μισότρελος στη Βαυαρία.
Για τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών τις δεκαετίες 1860-1870 ο Ν. Π. Τσιλίκας γράφει: Αι εκλογαί διεξήγοντο μετά φανατισμού, εκέρδιζε ο υποψήφιος δήμαρχος ή βουλευτής που διέθετε οπαδούς οπλοφόρους οι οποίοι τρομοκρατούσαν τους αντιπάλους εκλογείς οι οποίοι απέφευγαν να ψηφίσουν ή προχωρούσαν στα εκλογικά τμήματα επιτιθέμενοι και πυροβολούντες κατά των καταλαμβανόντων τις εισόδους των χωριών που ενεργούντο οι εκλογές, σαν να επρόκειτο να καταλάβουν οχυρά σε ώρα μάχης. Από αυτές τις αιματηρές συγκρούσεις άλλοι εφονεύοντο και άλλο τραυματίζοντο.
Ανάλογη γραπτή μαρτυρία υπάρχει για τις εκλογές βίας και νοθεί-ας στις βουλευτικές του 1865 που κέρδισε ο συνδυασμός του Α. Κουμουνδούρου και διορίστηκε για πρώτη φορά πρωθυπουργός.
Πρόκειται για τη “Μαύρη Βίβλο” που εξέδωσε ο αντίπαλος συνδυασμός αποτελούμενος από τους Α. Νικολαΐδη, Ι. Παπατσώνη και Κ. Αντωνόπουλο.
Στη “Μαύρη Βίβλο” σελίδα 62 καταγγέλλεται ότι “πλην των ανωτέρω επετράπη η ψηφοφορία προς τους Πανάγου Ματσούκα εκ Τσεφερεμινίου, Γ.Χ.Τράγου εκ Κατσαρού, Παρασκευά Μακρή εκ Μελιγαλά, και Παύλο Κολοζώνη εκ Σκάλα.
Όσοι δεν ανήκουν στο κόμμα Κουμουνδούρου αποκλείονταν της ψηφοφορίας και τους ξυλοκοπούσαν άγρια.
Για τη νοθεία η “Μαύρη Βίβλος” καταγγέλλει: “Το εσπέρας της τρίτης ημέρας της ψηφοφορίας ήτοι την Κυριακήν, εξέλαβον εκ του ναού βιαίως τους αντιπροσώπους μας, η δε επιτροπή μήνυσε εκ τω ναώ μετά του υποψηφίου Περικλή Μπούτου και των ροπαλοφόρων αυτού άνοιξαν τας κάλπας και αφού εξήγαγαν όσους ψήφους ήθελον εκ του ναι και τους έριψαν εντός του κιβωτίου του όχι, όσοι έφερον τα ονόματα των υποψηφίων αντιπάλων του Κουμουνδούρου.
Από το μητρώο αρρένων Βαλύρας 1823-1900 ο Ματσούκας Ανδρέας του Παναγιώτη γεννήθηκε το 1844. Με βάση τα στοιχεία αυτά θα πρόκειται για τον πατέρα του, του οποίου δεν έχουμε στοιχεία μέχρι στιγμής

ΕΜΦΥΛΙΟΣ 1946-1949
Με τη συμφωνία της Βάρκιζας στις 12-2-1945 το κίνημα της εθνικής αντίστασης παραδινόταν χωρίς ορους,με συνέπεια την αφετηρία της εμφυλιοπολεμικής συμφοράς. Οι συμφωνίες Λιβάνου Καζέρτας ηταν προϊόντα σοβιετικών πιέσεων. Κορυφαίος αρνητής των συμφωνιών ηταν ο καπετάνιος του γενικού στρατηγείου του Ε Λ Α Σ Αρης Βελουχιώτης τον οποίο ο Γ Σιάντος προσπάθησε να τον πείσει να περάσει τα σύνορα,πράγμα που δεν εγινε. Στο τέλος Μαϊου το 1945 εφθασε ο απελευθερωμένος από το Γερμανικό Νταχάου Νίκος Ζαχαριάδης ο οποίος κατήγγειλε ανοικτά την υποπτη και τυχοδιωκτική δράση του Αρη,που οι ισχυρισμοί του αυτοί ηταν παντελώς ψευδείς. Ο Αρης εγκλωβισμένος από τα 118 και 266 τάγματα εθνοφυλακής και απαγοητευμένος από τη στάση του Ζαχαριάδη, θα περνούσε με τους συντρόφους του τον Αχελώο στου κοράκου το γεφύρι , τελικά απομακρύνεται και αυτοκτονεί με το περίφημο κολτ που ειχε παντοτε μαζι του ,πιάνοντας ετσι η ευχή πού εδιναν <καλό βόλι συναγωνιστή >. Η αποκηρυξή του από το Ζαχαριάδη ειχε σαν αποτέλεσμα το κεφάλι του να κρεμαστεί στους φανοστάτες των Τρικάλων.
Ιστορικά ολοι συμφωνούν ότι ο εμφύλιος 46-49 αρχισε από την επίθεση των ανταρτών κατά του σταθμού χωροφυλακής στο Λιτόχωρο 30-3-46 και εληξε στις 15-8-1949 στο Γράμμο και Βίτσι. Στις 31-3-46 εγιναν εθνικές εκλογές και η αριστερά είχε κηρύξει αποχή. Αντίθετοι στην αποχή ηταν οι Δ. Παρτσαλίδης και Γ. Σιάντος.Οι εκλογές ειχαν αμεση συνέπεια τη παραίτηση Σοφούλη και εγιναν με την εποπτεία 1200 παρατηρητών.Η αποχή ηταν στο 53% και η δεξιά ανέλαβε την εξουσία. Εγγεγραμμένοι 1.211.100, εψήφισαν 1.117.000, ελαβαν: Λαϊκό κόμμα 609000 (Τσαλδάρης –Γονατάς), ΕΠΕ 609.000 (Βενιζέλος-Παπανδρέου-Κανελλόπουλος), Σοφούλης 200.000 ως εκπρόσωπος των φιλελευθέρων και 65.000 το εθνικό κόμμα του Ζέρβα.Ο αριθμός των βουλευτών κάθε κομματος ηταν: Λαϊκό 205, Ε Π Ε 68,Φιλελεύθεροι 48 και ο ΖΈΡΒΑΣ 20. Το λαϊκό κόμμα διοικείτο από τετραμελή επιτροπή (ΤΣΑΛΔΑΡΗ ,ΘΕΟΤΟΚΗ, Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟ και Π. ΡΑΛΛΗ) και ωσότου αποκτήσει αρχηγό σχημετίστηκε μεταβατική κυβέρνηση για 10 ημέρες με πρωθυπουργό τον πρόεδρο του συμβουλίου επικρατείας.Τελικά εξελέγη αρχηγός ο Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ κληρονόμος του θείου του Π.ΤΣΑΛΔΑΡΗ του ανθρώπου πού δεν μπόρεσε να αποτρέψει τον τουφεκισμό των 6 υπευθύνων της μικρασιατικής καταστροφής τους οποίους εκπροσωπούσε ιδεολογικά το κόμμα του.
Στις 14-4-1946 ο Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ αναλαμβάνει την εξουσία για λογαριασμό της ελληνικής δεξιάς στην οποία συνυπάρχουν πολιτικά δοσιλογικά και συντηρητικά στοιχεία υπο την υψηλή εποπτεία των ΑΓΓΛΩΝ. Η ανάληψη της εξουσίας καθιέρωσε ενα αιματερό καθεστώς φόνων, εμπρησμών και πρωτοφανών διώξεων στη νεώτερη ελληνική ιστορία. Υπουργός δημόσιας τάξης ηταν ο ΣΠ.ΘΕΟΤΟΚΗΣ
( μετέπειτα αρχηγός της εθνικής παράταξης στις εκλογές του 1974) ο οποίος κάλυπτε τα παραπάνω με κάθε τρόπο και παρέχοντας ακόμη επίσημη κρατική αναγνώριση. Κλασικό παράδειγμα η περίπτωση ΜΑΓΓΑΝΑ που μπήκε στο αστυνομικο τμημα της ΠΥΛΟΥ που απήγαγαν και σκότωσαν 3 κομμουνιστές οπου εκρατούντο. Ο ιδιος ειχε καταλάβει την ΚΑΛΑΜΑΤΑ, κατέλυσε τις κρατικές υπηρεσίες ,ανοιξε τις φυλακές και σκότωσε κρατούμενους. Το Μάϊο του 1946 είχαμε 116 φόνους.Τοποτηρητής της ολης κατάστασης ηταν ο αντιβασιλέας αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός.Ο βασιλιάς Γεώργιος Β από την εποχή της επανόδου του στο θρόνο το 1935 βαρυνόταν για την προσηλωσή του στην Αγγλία, καταπάτησε το σύνταγμασυμμετέχοντας στη κήρυξη της δικτατορίας ΜΕΤΑΞΑ την 4-8-1936.
Η τρομοκρατία εδραιώθηκε με το « ΨΗΦΙΣΜΑ Γ» για να υποταχτεί ,χτυπηθεί και λυγίσει κάθε ελεύθερη σκέψη. Τρείς μέρες μετά συγκροτήθηκαν 11 στρατοδικεία, οπου οι καταδίκες- εκτελέσεις επεφταν βροχηδόν. Μέσα σ΄αύτο το κλιμα του χάους και της τρομοκρατίας ορίστηκε η 1-9-1946 (πέντε μήνες μετά τις εκλογές ) ημέρα διεξαγωγής δημοψηφίσματος.Στο πλαστο δημοψήφισμα ελαβαν:
Βασιλεία 1.342.492, αβασίλευτη 182.310 και λευκά 342.500.
Στις 26\9 γυρίζει ο επίορκος βασιλιάς της 4ης Αυγούστου καταπαντώντας το σύνταγμα και προσφέρει στους Αγγλους και προσωπικά στον ΤΣΩΡΤΣΙΛ την εγκατάσταση πρακτόρων στα ανάκτορα των ΑΘΗΝΩΝ. Το πέτυχαν με τη φωτιά και το σίδερο επιβάλλοντας στον ελληνικό λαό την εξουσία της αυταρχικής ελληνικής δεξιάς.
Η θητεία της ΑΓΓΛΙΑΣ δεν μπορούσε να συνεχιστεί γιατί ο λέων ειχε χαμένα δόντια ,νύχια και τρίχωμα και επρεπε να εντικατασταθεί από το νέο και σαρκοβόρο αετό της ΑΜΕΡΙΚΉΣ. Αυτό πραγματοποιήθηκε με το <δόγμα Τρούμαν>το Μάρτιο του 1947. Ο πιστός υπηρέτης του θρόνου Π.ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ (στο τέλος της καρριέρας του συνεργάστηκε με τη χούντα των συνταγματαρχών το 1967) μαζί με το βασιλιά ανοιξαν τις πύλες της ΕΛΛΑΔΑΣ για λογαριασμό της ΑΜΕΡΙΚΗΣ. Η ΟΥΝΡΑ στις αρχές του 1947 θα τερμάτιζε τη βοήθεια προς την ΕΛΛΑΔΑ που είχε προσφέρει εφόδια αξίας 4 εκατομύρια δολλάρια.Η Αγγλία επειδή αντιμετώπιζε μεγάλη οικονομική κρίση παραχωρεί στην ΕΛΛΑΔΑ τα Δωδεκάνησα.
Ξεσπά τρομοκκρατικό οργιο στην Ελλάδα απο ταγματασφαλίτες που δημιουργούν τις εθνικές οργανώσεις με τα φρουραρχία,κρατητήρια,ενοπλα τμήματα και συμμορίες από προδότες και εγκληματίες.Τυραννούν τον κόσμο βασανίζουν και σκοτώνουν απάνθρωπα, δημιουργώντας κράτος τρόμου στην Ελλάδα.Ο Μακ Βη στις 12-3-47 εδωσε στο βασιλιά τηλεγράφημα με οδηγία του προέδρου Τρούμαν, ότι η Ελλάδα ηταν ζωτικός χώρος για την ασφάλεια των Η Π Α . Ηταν πρόθυμη να μας δώσει πολεμικό υλικό που χρειαζόμασταν ,για να μας βοηθήσει στον αγώνα της ανεξαρτησία μας. Πέρασαν 6 μήνες για την αντικατάσταση της πολιτικής και στρατιωτικής μηχανής της Αγγλίας από τηνΑμερική. Στις 27-1-1947 παραιτείται η κυβέρνηση Τσαλδάρη και ορκίζεται κυβέρνηση με συμμετοχή ολων των κομμάτων της βουλής υπο την προεδρία του βαθύπλουτου Δημ. Μάξιμου. Αντιπρόεδροι ηταν οι Κ. Τσαλδάρης –Σ Βενιζέλος , εσωτερικών ο Γ. Παπανδρέου , Δημ.εργων Σ. Γονατάς , ναυτικών Π.Κανελλόπουλος και δημ. Τάξης ο Ναπ. Ζέρβας. Ονομάστηκε <κατευναστική κυβέρνηση>, αλλα δεν επεισε ,γιατί δεν βρέθηκε απέναντι εναντίον των μοναρχικών συμμοριών,ταγματασφαλιτών κ.λ.π. Ερχονται στη συνέχεια οι Αμαρικανοί που ακούν, σημειώνουν και μαθαίνουν τα συμβαίνοντα στην Ελλάδα. Το Σεπτέβριο του 1947 το περιοδικο <ΚΟΛΛΙΕΡΣ> σε αρθρο του εγραφε:Η κυβέρνηση δεν εχει πολιτική πρακτική ,ζητάει συνέχεια ξένη βοήθεια για να διατηρεί την εξουσία της και να διασώζει συνέχεια τα προνόμια μιας μικρής κλίκας εμπόρων και τραπεζιτών οι οποίοι αποτελούν την αόρατη εξουσία στην Ελλάδα. Οι τράπεζες δεν διανοήθηκαν να επενδύσουν τα κέρδη τους στη δική τους χώρα για να βοηθήσουν την αναστήλωση της εθνικής οικονομίας. Πολλοί Αμαρικανοί χρησιμοποιούνται από την ελληνική κυβερνηση σε καίριες εκτελεστικές θέσεις. Στις 15-2-1947 ο υπουργός εξωτερικών της Αγγλίας δηλώνει την αποχώρηση των βρεττανικων στρατευμάτων από την Ελλάδα και στις 12-3-1947 ο πρόεδρος ΤΡΟΥΜΑΝ εξηγγειλε το δόγμα του, βασει του οποίου την πολιτική και οικονομική ευθύνη για την Ελλάδα, αναλαμβάνουν οι ΗΠΑ. Χρειάστηκαν 45 ημέρες για να εγγριθεί από το κογκρέσσο το αίτημα του Τρούμαν.Στις 22-5-1947 το δόγμα Τρούμαν εγινε νόμος των ΗΠΑ και ο Στρατηγός Μάρσαλ αναλαμβάνει τη διαχείριση της βοήθειας, εισπράτοντας 100 εκ.δολλάρια για τις αρχικές δαπάνες στην Ελλάδα.Την διάθεση των κονδυλίων ανέλαβε η AMAG με επικεφαλής τον Ντουαϊτ Γκρινσγουωλντ.Οι τρείς νέοι <προτέκτορες> θα αντικαταστούσαν την βρεττανική τριανδρία (Νόρτον,Κρωουφορντ και Ρώλιγκ) στην ανώτατη πολιτικη, οικονομική και στρατιωτική εξουσία της χώρας. Οι τρεις Αμερικανοι αντικαταστάτες των Αγγλων ηταν ο αρχηγός της ΑΜΑG, ο πρεσβευτής Μακ Βη και ο στρατηγός Λαϊσβέϋ που αναλαμβάνει τη χορήγηση αμερικανικών οπλων και την εκπαίδευση του ελληνικού στρατού στα οπλα αυτά.Με την εγκατάσταση των Αμερικανών στην Ελλάδα κατέλαβαν όλα τα κλειδιά της διοίκησης, καταργώντας ουσιαστικά την ανεξαρτησία της χώρας.Η Μεσσηνία ηταν πιστή στις συντηρητικές ιδέες και το θρόνο, ενώ η Λακωνία ηταν η κοιτίδα του ταγματασφαλιτισμού. Στις φυλακές της Σπάρτης ηταν 224 στελέχη της αριστεράς και η ανάμιξη της Αμερικης εξασφάλιζε στη δεξιά την συνέχιση του εμφυλίου αφου αναλάμβανε τον εφοδιασμό του ελληνικού στρατού με τα απαραίτητα πολεμικά εφόδια και εκπαιδευσή του. Στις 1-4-1947 πεθαίνει αιφνιδιαστικά ο βασιλιάς Γεώργιος ο Β σε ηλικία 57 ετων . Ηταν πειθήνιο οργανο των Αγγλων , ο κύριος διαπραγματευτής της αντικατάστασης των Αγγλων από τους Αμερικανούς ,αντιπαθής στους Ελληνες με τα δυο νόθα δημοψηφίσματα επαναφοράς του στην Ελλάδα 1935 ,1946 και ο κύριος υπεύθυνος στη κατάλυση του συντάγματος για τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου από τον Ι. Μεταξά το 1936. Στο θρόνο ανήλθε ο αδελφός του ΠΑΥΛΟΣ (ο Γεώργιος ηταν διαζευγμένος και ατεκνος) και η γυναίκα του Φρειδερίκη ηταν μέλος της χιλτερικής νεολαίας , εγγονή του τέως κάϊζερ Γουλιέλμου. Στις 3-8-1947 εφτανε στον Πειραιά το πρώτο αμερικανικό πλοίο με όπλα νέου τύπου , για να δοκιμαστούν στον ελληνικό εμφύλιο και ψηφίζονται οι αντικομμουνιστικοί νόμοι 509\47 και 511\47. Με τους νόμους 509\47, περί προστασίας του κοινωνικού καθεστώτος και τον 511\47, περι στρατοπέδων πειθαρχημένης διαβίωσης ,θεμελίωσαν τα φρικτά κολαστήρια της Μακρονήσου ,Γυάρου ,Αγίου Ευστρατίου και Τρίκερι Μαγνησίας. Στις 17-8-1947 δημοσιεύεται συντακτική πράξη, καταργείται η βασιλευομένη δημοκρατία και ανακηρύσσεται προεδρευομένη δημοκρατία . Στις 31-8-1947 η απόφαση του λευκού οίκου ηταν να σχηματιστεί συμμαχική κυβέρνηση Σοφούλη Τσαλδάρη με επικεφαλής το Σοφούλη . Στις 18-10-1947 κλείστηκαν οι εφημερίδες Ριζοσπάστης και Ελεύθερη Ελλάδα και κατάφεραν αυτό που επεδίωκαν οι Αμερικανοί.Τη δημιουργία πόλωσης για να δοκιμαστούν τα νέα οπλα αλλά , με το αίμα των Ελλήνων. Το νέο ετος 1948 πολεμικό αμερικανικό υλικό προωθείται στις βάσεις του μετώπου. Ο δημοκρατικός στρατός και η δεξιά συγκρόυονται και εχουμε πολλά θύματα. Πεθαίνει ο γ.γ. του ΚΚΕ Γ. ΣΙΑΝΤΟΣ από καρδιακή προσβολή λίγο πρίν τεθεί η αριστερά εκτός νόμου. Στις 23-12-1947 σχηματίστηκε στη περιοχή της ελεύθερης Ελλάδας η πρώτη Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση. Στη Θεσσαλονίκη ο εμφύλοιος ηταν εντονος από το 1946. Στις 16-5-1948 βρέθηκε το πτώμα του Τζώρτζ Πόλκ , αμαρικανού δημοσιογράφου τον οποίο σκότωσε ο Αγγλος πράκτορας της Ιντελλιτζενς Σέρβις Ράνταλ Κόουτς ο οποίος υπηρετούσε πρόξενος της Αγγλίας στη Θεσσαλονίκη. Την υπόθεση σκέπασαν οι ελληνικές και αμερικανικές αρχές πείθοντας να αναλάβει την ευθύνη ο Στακτόπουλος ,με πολλά ανταλλάγματα κατά την αποφυλακισή του .Η πόλη στη συνέχεια καταστράφηκε γιατί είχε σκοπό να καταγγείλει τη δράση των ιμπεριαλιστών στην Ελλάδα και το ρόλο τους ως υποκινητών του εμφυλίου πολέμου.Στη διάρκεια των πρώτων χρόνων του εμφυλίου οι κυβερνήσεις της δεξιάς δημιούργησαν τα νησιά της εξορίας και χρησιμοποίησαν το στρατόπεδο του Παύλου Μελά της Θεσσαλονίκης.Το 1946 καταδικάστηκαν σε θάνατο 116,το 1947 688 και 40.000 εξόριστοιή κρατούμενοι σε στρατόπεδα και φυλακές. Ηχώρα βρισκόταν σε πλήρη αποδιοργάνωση .Στη διετία 1947-48 η Ελλάδα από το σχέδιο ΜΑΡΣΑΛ δέχτηκε 350.000.000 δολλάρια,ενώ το ΓΕΣ, ΓΕΝ,ΓΕΑ ηταν υπο την εποπτεία του Βαν Φλητ ,ο οποίος είχε και το γενικό πρόσταγμα.

Μ Α Κ Ρ Ο Ν Η Σ Ο Σ
Στη Μακρόνησο γινόταν πλύση εγκεφάλου για τους στρατιώτες που είχαν ενεργό συμμετοχή στην εθνική αντίσταση και δεν ενέπνεαν εμπιστοσύνη στο καθεστώς. Το 1947 δέχτηκε τους πρώτους αριστερούς οπλίτες και αρχικά ονομάστηκε ως στρατόπεδο ΕΤΟ ( Ε ιδικά Τάγματα Οπλιτών) με διοικητη το συνταγματάρχη Μπαϊρακτάρη. Τα τάγματα ηταν τρία Α, Β,Γ ΕΤΟ , ενώ οι υποπτοι εφεδροι αξιωματικοί σχημάτισαν ειδικό τάγμα. Όταν εγινε διαροή πληροφοριώνγια τα αίσχη που γίνονταν, μεταφέρθηκαν εκεί και οι στρατιωτικές φυλακές Αθηνών σε ειδικό ορμο , οπου κκρατούντανυπόδικοι στρατοδικείων ,αξιωματικοί του ΕΛΑΣ και αξιωματικοί της Μέσης Ανατολής. Επέβαλαν στους κρατούμενους ν’αποκηρύξουν το ΚΚΕ με πολλά βασανιστήρια και πολλοί αφησαν τη ζωή τους εκεί.Η Μακρόνησος υπήρξε το αίσχος του κράτους της δεξιάς οπου 100.000 Ελληνες γνώρισαν το μαστίγιο και ματσούκι του <ΑΜΦΑΜΙΤΗ> και στα 4 χρόνια πέρασαν 28.000 στρατιώτες και 1.100 εφεδροι αξιωματικοί.
Οι Αλφαμήτες (Α.Μ. = αστυνομία μονάδος) της Μακρονήσου υποδέχονταν τους αγωνιστές κρατούμενους σε δύο σειρές σε μικρή απόσταση η μία από την άλλη. Τους άφηναν να περνούν από μέσα και τους έκαναν κάθε είδους κακοποίηση. Από τα χτυπήματα πολλοί έμειναν παράλυτοι, τυφλοί, τρελοί επειδή πίστευαν στον αντιφασιστικό τους αγώνα και την ελευθερία. Τα μεγάφωνα στη διαπασών ανακοίνωναν ότι θα φύγουν από τη Μακρόνησο όσοι ανανήψουν και γίνουν Έλληνες. Όσοι δεν το καταλάβουν και δεν ανανήψουν δεν έχουν θέση στην Ελληνική κοινωνία, οικογένεια και ελληνικό κράτος και θα πρέπει να πεθάνουν. Οι υπάνθρωποι και κτηνάνθρωποι της Μακρονήσου έκαναν συνειδητά και μελετημένα όσα είχαν μάθει από τις ναζιστικές και φασιστικές σχολές. Η εθνικοφροσύνη είναι η εγγύηση για να υπάρξει Ελλάδα και να μεγαλουργήσει, ενώ ο κομμουνισμός και κάθε άλλη αντεθνική ιδεολογία είναι οι εχθροί της πατρίδας μας. Η θρησκεία και η πατρίδα χτυπιούνται προδοτικά από το κομμουνιστοσυμμοριτισμό και το κράτος έχει υποχρέωση να αμυνθεί και δεν θα πρέπει να αφήσει τους εχθρούς του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας να το γκρεμίσουν. Οι μεγάλοι χασάπηδες των στρατοδικείων αυτών, των δικαστηρίων σκοπιμότητας με τους βασιλικούς επιτρόπους αφού άλλη λέξη δεν ήξεραν εκτός από το «θάνατος». Γι΄ αυτό όλοι οι υπόδικοι της Μακρονήσου έπρεπε να πληρώσουν με τη ζωή τους επειδή δεν έγιναν προδότες του λαού, δεν συνεργάστηκαν με τον κατακτητή, αλλά στάθηκαν σαν Έλληνες πατριώτες και να βγει η γυμνή αλήθεια για το «φάγωμα» του Νίκου Μπελογιάννη από ποιους καρφώθηκε και γιατί. Η κατηγορία που τους παρέπεμψαν σε δίκη ήταν περίπου η ίδια για όλους με βάση το Νόμο 509/47. Το κατηγορητήριο ήταν ότι: «ήθελαν να ρίξουν το καθεστώς, ν΄ αποσπάσουν μέρος από την επικράτεια, έκαναν κατασκοπεία προς όφελος των κομμουνιστοσυμμοριτών, δολοφονούσαν εθνικόφρονες κ.λ.π.».
Όταν έφτανε η ημέρα του Βασιλικού επιτρόπου αγόρευε για ώρες κατά του κομμουνισμού, συμμοριτοπόλεμου, προδοσίας και εγκληματικότητας. Τους χαρακτήριζε συμμορία δολοφόνων, κατασκόπων, προδοτών, απάτριδων και πουλημένων. Η απόφαση, ποινή σε θάνατο.
Στην τετραετία ΄46-΄50 η αριστερά νικήθηκε από τα λάθη της ηγεσίας, από τις πισόπλατες μαχαιριές του Τίτο στο Δημοκρατικό στρατό, από την εγκατάλειψη του Στάλιν που άφησε το δημοκρατικό στρατό να πέσει κάτω από τα τρομερά χτυπήματα της ντόπιας και ξένης δεξιάς. Οι χιτοεθνικόφρονες τα χρόνια αυτά έκαναν τη θεμελίωση του κράτους του τρόμου, της αδικίας, της ισοπέδωσης και καταστροφής των πάντων. Κάπου 158.000 οι νεκροί και 100.000 έφυγαν σε ανατολικές χώρες. Με τον πόλεμο του ΄40 την κατοχή, την πείνα, την εθνική αντίσταση και τα Δεκεμβριανά ξεκληρίστηκαν ο Ελληνικός λαός στα χωριά εκτός από τους χίτες, τυχοδιώκτες και φανατισμένους της δεξιάς, είχε γίνει και ο Νόμος 509/47 φόβος και τρόμος, που είχε βγάλει εκτός νόμου το ΚΚΕ και ισοπεδώθηκαν αξίες και ότι τίμιο, ωραίο, ηθικό και ανθρώπινο υπήρχε.
Στη Γυάρο στέλνονταν καταδικασμένοι βάσει αποφάσεων στρατοδικείων και κακουργιοδικείων.Το 1947 στάλθηκαν στο μοναστήρι Τρίκερι της Μαγνησίας 5.000 γυναίκες επειδή είχαν αριστερή ιδεολογία
Ο κύριος κορμός της ανταρτικης δύναμης βρισκόταν στην Ηπειρο –Δυτική Μακεδονία. Η περιοχή Γράμου –Βίτσι κατεχόταν από αντάρτες από το καλοκαίρι του 1947.Στις 27-8-1947 πήραν αποφάσεις για διάφορες αρμοδιότητες οι:Ζαχαριάδης ,Γούσιας και Βαβειάδης,ενώ η αμερικανική αποστολή εξακολουθούσε τον ανεφοδιασμό του ελληνικού στρατού και ο πρωθυπουργος Σοφουλης που ιδρυσε τά τάγματα ασφαλείας πήγεστηνΚαστοριά να τονώσει το πεσμένο ηθικό των στρατιωτών.(Φωτιά και τσεκούρι Ευαγ. Αβέρωφ-Τοσίτσα Αθηνα 1974). Ημάχη Γράμμου –Βίτσι εφερε τους αντάρτες στην πόλη της Καστοριάς και κράτησε ένα 6μηνο (Ιούνιος-Δκεμβριος 1948). Ειχε μεγάλες απώλειες ο κυβερνητικός στρατός από νεκρούς και τραυματίες. Ερχεται ο στρατηγός Μάρσαλ και πιέζουν οι Αμερικανοί να σχηματιστεί κυβέρνηση από όλα τα αστικά κόμματα υπο την προεδρία του Θ. Σοφούλη..Αντίθετος σ’ αυτην ηταν ο Βαν Φλητ. Ηθελε να παραδοθεί η εξουσία στα χέρια των στρατιωτικών ,αφού προηγουμένως είχε εκλέξει το στρατηγόΤοδεύτερο 10ημερο του Ιανουαρίου το 1949ορκίστηκε η νέα κυβέρνηση με συμμετοχή των : Κ ΤΣΑΛΔΑΡΗ,Σ.ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ, Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΠ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗ ,Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Κ. ΤΣΑΤΣΟΥ και ΕΥΑΓ. ΑΒΕΡΩΦ, υποκύπτοντας ετσι στις Αμερικανικές πιέσεις. Η πρώτη κυβερνητική ενέργεια ηταν ο διορισμός του ΑΛ. ΠΑΠΑΓΟΥ. Στις διαταγές του ηταν στρατός ,ναυτικό, αεροπορία και χωροφυλακή και 30.000 ανδρες εξωπλισμένοι πλήρως με τελειότατα Αμαρικανικά οπλα.
Η πρώτη κυβέρνηση του βουνού ηταν 8μελή ,ενώ τον Ιανουάριο του 49 η νέα κυβέρνηση ηταν 16μελή με πρόεδρο το ΔΗΜ. ΠΑΡΤΣΑΛΙΔΗ.Τον ΑΠΡΊΛΙΟ ΤΟΥ 1949 οι αντάρτες ξαναγυρίζουν στο Γράμμο.Στις 24-6-1949 πεθαίνει ο ΣΟΦΟΎΛΗΣ τον οποίο αναπλήρωσε ο ΑΛ.ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ο ΤΙΤΟ στις 11-7-1949κλείνει τα ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα, ενώ ο ΜΩΡΙΑΣ,ΡΟΥΜΕΛΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ και ΕΥΒΟΙΑ εχουν εκκαθαριστει από το αντάρτικο στοιχείο.Η Δύναμη 30.000 ανδρών εξοπλισμένη με τα τελειότερα αμερικανικά οπλα κατευθύνεται προς τις μόνιμες αντάρτικες εστίες του Γράμμου και Βίτσι.Παρατάχτηκαν τον Ιούλιο 8 μεραρχίες και ο Παπάγος είχε ορίσει διοικητή σρτατιάς τον Κ. Βεντήρη . Τα σχέδια ηταν Πυρσός Α,Β και Γ. Μετά την πτώση του Γράμμου και Βίτσι στις 16-10-1949 ο Δ .Παρτσαλίδης ,πρόεδρος της προσωρινής δημοκρατικής κυβέρνησης ανήγγειλε από το ραδιόφωνο τον τερματισμό των εχθρωπραξιών λέγοντας: Ο ΔΣΕ δεν κατέθεσε τα όπλα ,αλλα τα αφησε παρά πόδας.Το Δεκέμβριο του 1949 εσίγησαν τα ομαδικά πυρά των ανταρτών και ολόκληρη η Ελλάδα ηταν ερείπια,Καπου 3 εκατεμμύρια πληθυσμός ζει εκτός παραγωγικής διαδικασίας,η αγροτική παραγωγή είναι κάτω του 30% ,η βιομηχανική παραγωγή είναι το 87%, οι εξαγωγές το 28% και η ηλεκτρική ενέργεια το 97% τους ετους 1939 και το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι 100 δολλάρια.
Με την ανατολή του 1950 στην Μακρόνησο ,Γυάρο και Τρίκερι βρίσκονται 50.000 κρατούμενοι ,60000 αντάρτες πέρασαν τα Ελληνικά σύνορα ,30.000 παιδιά μεταφέρθηκαν σε λαϊκές δημοκρατίες και οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές τα ετη 1940-1949 φτάνουν το μισό εκατομμύριο. Ως τον Οκτώβριο του 1949 ειχαν καταδικαστεί σε θάνατο 5322 και ειχαν θανατωθεί οι 3033. Στις φυλακές τον Απρίλιο του 1950 καταδικασμένοι είναι 16.738 και υπόδικοι 5.425 . Η Μακρόνησος ανέδειξε τους βασανιστές του λαού Δ.Ιωαννίδη στη Β ΕΤΟ και στη χούντα ονομαζόταν <σκύλος της ΕΣΑ> και του Γ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ δικτατορα της χούντας.
Η βουλή του 46 τελείωσε τη θητεία της μμέσα στο αίμα και με ηγέτη το Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗ.Στο στίβο των εκλογών εμφανίζεται ο στρατηγός Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ και ο Παπάγος βιάστηκε να παραιτηθείγια νάναλάβει πιλιτική δράση ,αλλα δεν είχε ερθει η ώρα του κατά τους Αμερικανούς.Ηβουλή διαλυθηκε ,το Γψήφισμα ανεστάλη και οι εκλογές ορίστηκαν για 19-2,αλλά μετατέθηκαν στις 5-3,κατόπιν κοινής συμφωνίας των κομμάτων.Εκλογικό σύστημα ηταν η απλη αναλογική του 46 και οι εδρες περιορίστηκαν στις 250.Τα αποτελέσματα των εκλογων επι 1.688.323 εγκύρων ψηφοδελτίων ελαβαν:Λαϊκό κόμμα 317.512,εδρες 62,Φιλελεύθεροι 291.083 εδρες 56,επεκ 277739 εδρες 45,Γ. Παπανδρέου 180.185 εδρες35, Δημοκρατική Παράταξη 163.824 18εδρες, Κοτζιάς –Μανιαδάκης –Τουρκοβασίλης 137.618 εδρες 16,Κανελλόπουλος-Παπαδόπουλος- Σακελλαρίου 88979 εδρες 7, Εθνικό κόμμα (Ζέρβας)61.573 εδρες 3 Νέο Κόμμα Σπύρου Μαρκεζίνη 42157 εδρες 1 και τα αλλα δυο μικρότερα κόμματα ΕΠΕΛ και Αγροτικό δεν έβγαλαν βουλευτή.Στις 15-4-1950 σχηματίστηκε πολυκομματική κυβέρνηση Πλαστήρα και μέσα στο 1950 κατέβηκαν διαδοχικά στην εξουσία 7 κυβερνήσεις ,από τις οποίες οι 5 μετά τις εκλογες που ειχαν γίνει στις 5-3-1950.
Το 1951 επαναφέρονται σε ισχύ το Γ ψήφισμα του 46 και τα ΑΑ,ΑΒ ψηφίσματα του 1947 που αφορούν το τύπο. Στις 3-8-1951 ιδρύεται η ΕΔΑ ,στις 15-4-51 γίνονται δημοτικές εκλογές και 2-9-51 οι εθνικές εκλογές.Κυκλοφόρησε προβοκατορικό κείμενο με μήνυμα Πλαστήρα προς Ζαχαριάδη μεσο της Σοβιετικής πρεσβείας. Πρώτο κόμμα βγαίνει ο συναγερμός του Παπάγου ,αλλα τα ανάκτορα δεν τον ηθελαν να ορκιστεί .Στις 27-10-1951 ορκίστηκε κυβέρνηση Πλαστήρα –Βενιζέλου και η χρονιά αυτί συμπίπτει με την είσοδο Ελλάδος –Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Στις 19-10-1951 με το νόμο 509 αρχίζει η δίκη του Μπελογιάννη και των 93 συντρόφων του.Εγιναν πιέσεις να διακοπεί η δίκη και τελικά στις 16-11-1951 βγήκε η απόφαση να δικαστούν οι 12 σε θάνατο. Οι Αμερικανοί ειχαν αρκετά βραχυκυκλωμένη τη κυβέρνηση Πλαστήρα και στις του 1952 υπάρχουν ακόμη κρατούμενοι . Η δεύτερη δίκη του Μπελογιάννη τελείωσε την 1-3-1952 και από τους 29 κατηγορούμενους που είχαν στο εδώλιο , οι 8 καταδικάστηκαν σε θάνατο και οι Αμερικανοί επεδίωκαν την ανατροπή Πλαστήρα και αντικαταστασή του από τον Παπάγο. Μπροστά στα πολιτικά αδιέξοδα που μηχανεύεται η δεξιά ,ο Πλουμίδης προσπαθεί να σώσει τον Μπελογιάννη προσφέροντας τος εαυτό του ,δηλώνοντας ότι καθοδηγητής του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ είναι ο ιδιος και όχι ο Μπελογιάννης αλλά, βρίσκει εντελώς αντίθετο το Νίκο Ζαχαριάδη. Στις 30-3-1952 , εγιναν οι εκτελέσεις παράτυπα , ξημερώματα Κυριακής. Πέντε μήνες μετά την εκτέλεση Μπελογιάννη συνελήφθη ο Νίκος Πλουμίδης , απομονωμένος από το κόμμα και χαρακτηρισμένος από το Ζαχαριάδη σαν χαφιές, εκτελέστηκε στο Δαφνί στις 14-8-1954.

Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου 2010

ΒΑΛΥΡΑΙΟΙ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ 1895-1919











Μετανάστες στην Αμερική!





Η δύσκολη ζωή στην ύπαιθρο και τα προσωποπαγή κόμματα ανάγκαζαν μέρος του αγροτικού πληθυσμού
είτε να μεταναστεύει,είτε να εγκαθίσταται στα αστικά κέντρα. Οι βουλευτές διόριζαν τους ψηφοφόρους-πελάτες σε δημόσιες θέσεις με ολέθριες επιδράσεις στο δημόσιο τομέα. Η Ελλάδα παρουσιάζει το μεγαλύτερο ποσοστό δημοσίων υπαλλήλων απ’ όλες τις ευρωπαικές χώρες.
Η μετανάστευση των Ελλήνων από το 1895-1919 είναι.




ΕΤΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ

1895 2075
1896 2175
1897 2502
1898 2510
1899 2935
1900 4019
1901 5919
1902 8115
1903 14376
1904 12625
1905 12144
1906 23127
1907 46283
1908 28808
1909 20262
1910 39135


Κ.ΜΟΣΚΩΦ. Η εθνική και κοινωνική συνείδηση στην ΕΛΛΑΔΑ,1833-1909,σελ.197 [1974]

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟΛΟΓΟ ΠΑΤΡΩΝ στις 11-2-1907
Η μετανάστευση είναι αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης στο
Ελληνικό κράτος , η μυθοποίηση του νέου κόσμου και η τυχοδιοκτική
φύση του Έλληνα .
Η Πάτρα μετατρέπεται στο κυριότερο μεταναστευτικό λιμάνι
της Ελλάδας , όπου κατά χιλιάδες περιμένουν οι μετανάστες τα καρα-
βια που θα τους μεταφέρουν στους νέους τόπους .
Οι περισότεροι παραμένουν στην πόλη τουλάχιστον 2 - 3 μέρες ,
μέχρι να φτάσει το πλοίο για να τους παραλάβει . Σχεδόν όλοι συνο-
δεύονται από συγγενείς τους .
Από την εφημερίδα " Νεολόγο " Πατρών 11/2/1907 διαβάζουμε :
" Αθρόως καταφθάνωσι τας ημέρας αυτάς οι δι΄ Αμερικήν μετανάσται.
Όλοι ευσταλείς με τας καινουργείς των ενδυμασίας , τα επανωφόρια
των ,τους κούκους των και τα σήματα του πρακτορείου δια του οποί-
ου θα μεταναστεύσουν , κατακλύζουν τα ξενοδοχεία , εστιατόρια , εν-
δυματοπωλεία και εν γένει την αγοράν δια τας προμηθείας των . Οι
πλείστοι εξ αυτών προέρχονται εκ Μεσσηνίας , είναι δε όλοι νεαροί
και γεμάτοι από θέλησιν και αποφασιστικότητα , όπως διασχίσουν τον
Ωκεανόν και ρυφθούν εις την πάλην της ζωής μακράν της πατρίδος
των εις ξένη χώραν εις την οποίαν προσβλέπουσιν ως τις πακτωλόν . "
Στο διάστημα από 30 Ιουνίου 1902 έως 30 Ιουνίου 1903 , οι
Έλληνες μετανάστες στην Αμερική , κατά την έκθεση του Γενικού
Προξένου Ν. Υόρκης έχουν ως εξής :
Κάτω των 14 χρόνων 1185 , από 14 - 45 χρόνων 12951 και πάνω
από 45 χρόνων 240 . Από αυτούς 3653 δεν γνωρίζουν ούτε γραφή ού-
τε ανάγνωση . Οι 1184 έχουν μαζί τους πάνω από 30 δολλάρια . Οι
10600 κάτω από 30 δολλάρια . Συνολικά όλοι τους , έχουν 269822
δολλάρια , δηλαδή κατά μέσο όρο ο καθένας τιυς 18,78 δολλάρια .
Από όλους αυτούς διώχνονται και ξαναγυρίζουν στην Ελλά-
δα 474 σαν άποροι , 20 επειδή έπασχαν από επικίνδυνα μεταδοτικά
νοσήματα και 111 επειδή πήγαιναν για να εργαστούν επί συμφωνία .
Κατά επάγγελμα κατανέμονται ως εξής :
1 . Αρτοποιοί 131
2 . Κουρείς 31
3 . Σιδηρουργοί 78
4 . Ξυλουργοί 189
5 . Υπάλληλοι 277
6 . Κηπουροί 14
7 . Ναυτικοί 343
8 . Κτίστες 129
9 . Υποδηματοποιοί 186
10 . Ράφτες 88
11 . Μικροέμποροι 345
12 . Υπηρέτες 185
13 . Γεωργοί 3902
14 . Εργάτες 6048
Κατά πλειοψηφία μεταναστεύουν νέοι , υγιείς , ανύπαντροι
και κυρίως από την Πελοπόνησσο .
Υπάρχει και συναγωνισμός μεταξύ των ναύλων των ατμό-
πλοιων . Το εισιτήριο για θέση που άλλοτε είχε 200 δραχμές
ως την Ν. Υόρκη κατεβαίνει στις 70 δραχμές μαζί με τη διατροφή
15 ημερών .
Ως το τέλος του 1911 μεταναστεύουν 221375 Έλληνες .
Φεύγουν , φεύγουν , φεύγουν .
Κατά τους Βαλκανικούς πολέμους η μετανάστευση απαγο-
ρεύεται για τους στρατεύσιμους . Το μεταναστευτικό κύμα ανα-
κόπτεται προσωρινά και με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων
ξαναρχίζει ο ξενιτεμός .
Με την πάροδο του χρόνου η μετανάστευση μειώνεται
επειδή η ΗΠΑ θέτουν φραγμούς και ουσιαστικά την απαγορεύουν
«Περνώντας έναν αιώνα»
Είχαμε γράψει σε πέντε συνέχειες στην εφημερίδα «ΕΒΔΟΜΑΔΑ» το θέμα με τίτλο: «Πέντε γενιές ανθρώπινης παρουσίας». Είμαστε όλοι εδώ τόσο πολύ μακριά, τόσο πολύ κοντά. Στις 16-10-2000 στο 3ο μέρος είχαμε περιγράψει και το γενεαλογικό δέντρο Ντουραμάκου – Καλαμπόκη.
Στις 20-1-2001 λάβαμε το βιβλίο από τη συγγραφέα Άννα Σιδηροκανέλλη με τίτλο: «Περνώντας έναν αιώνα».
Η ιστορία ξεδιπλώνει και μας περνά από όλα τα κλαδιά ενός οικογενειακού δέντρου όπου περιγράφεται με λεπτομέρεια μια ελληνοαμερικανική Οδύσσεια. Η Άννα είναι παιδί μεταναστών 3ης γενιάς και αναλύει με σχολαστικότητα και γλαφυρότητα, με ρίζες πολύ βαθιές που φτάνουν σε δύο πολιτισμούς. Το βιβλίο αυτό μας οδηγεί από το παλιό κόσμο στο νέο, από ένα απλό χωριό (τη Βαλύρα Μεσσηνίας) σε μια πολυπληθή μητρόπολη στην Αμερική. Περιγραφεί τη δημιουργία από την αρχή μιας εκπληκτικής αλλαγής και ενός εκπληκτικού βήματος στα ήθη, έθιμα, κατοικία και τεχνολογία. Ξεχασμένες πρακτικές και τελετουργικά ξαναζωντανεύουν. Οι δύσκολες και νικηφόρες «μάχες» για την επιβίωση των μεταναστών για την πραγματοποίηση του αμερικανικού ονείρου είναι αναρίθμητες και έντονες. Αποτελεί ένα βιβλίο οικογενειακών ιστοριών και παράλληλα σκιαγραφεί την ανάπτυξη της Αμερικής κατά τη διάρκεια του 20 αιώνα. Ξεδιπλώνεται μια κοινωνική ιστορία που απορροφά τον αναγνώστη και απαριθμεί μια υπέροχη συλλογή από οικογενειακά πορτραίτα.
Το βιβλίο έχει 297 σελίδες και πλούσιο φωτογραφικό υλικό από Ελλάδα και Αμερική και είναι γραμμένο στα Αγγλικά.


Μετανάστες Βαλυραίοι στην Αμερική από το 1902- 1921 που πέρασαν από το νησί Ellis

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ KATA ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

Α/Α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΕΤΟΣ ΗΛΙΚΙΑ
1 Vasil L. Tsilivitis Calamato 1902 19
2 Georg Di. Spiropoulos Zefirimin 1903 19
3 Panayotis Maniatis Yetteremine, Greece 1905 20
4 Xenophon Maniatis Yetteremine, Greece 1905 23
5 Anastasios Fidas Zefereiudgni, Greece 1905 23
6 Denis Fidas Zefereiudgni, Greece 1905 28
7 Ioannis V. Fidas Zeferemini 1905 35
8 Vassilio Fidas Zeferemini 1905 26
9 Jean Stathopoulos Zeperemin, Greece 1905 24
10 Jean Stathopoulos Zeperemin, Greece 1905 30
11 Stavros Stathopoulos Zeperemin, Greece 1905 16
12 Fotis D. Sotiropoulos Jeferemini 1906 39
13 Athanios Botsikas Ttjeferemini 1906 15
14 Efstathios Liountiris Zeferemini 1906 23
15 Athanassios D. Douramakos Zeferemini 1906 26
16 Constantinos G. Burikas Zeferemini 1906 30
17 John G. Burikas Zeferemini 1906 20
18 John Th. Fidas Zeferemini 1906 20
19 Panayotis Ath. Douramakos Zeferemini 1906 35
20 Pauagiotis Alt. Douramakos Zefernin 1906 35
21 Stauros Fermanis Tjeferaemini 1907 24
22 Antonios karidis Tjeferemini 1907 24
23 Kemantia fermani Ttjeferemini 1907 20
24 Panayotis Maniatis Zefercusini, Greece 1907 25
25 Despina L. Kalambokis Zeferemini 1907 18
26 Georges Bovis Zephiram... 1907 40
27 Vasilios Maniatis Zephiramian 1907 38
28 Vassilios Maniatis Zephiranian 1907 34
29 Demetrios Bovis Zephirinnini 1907 18
30 Lyssandros Bovis Zephirinnini 1907 18
31 Panagiotis Maniatis Zoeferemini 1907 34
32 Anastasios Botsikas Tjeferamini 1909 42
33 Kostantinos Botsikas Tjeferemini 1909 4
34 Demetrios Karidis Tjeferemini 1909 31
35 Nikolaos Douramatos Tjeferemini 1909 19
36 Dimitrios liountiris Zeferemini 1909 40
37 Christos Maniatis Zeferemini, Greece 1909 37
38 Dimos Karidis Zeferemini, Greece 1909 29
39 Elias Fotinos Zeferemini, Greece 1909 18
40 Joannis Maniatis Zeferemini, Greece 1909 18
41 Michail Fotinos Zeferemini, Greece 1909 39
42 Theodoros Mourousis Zeferemini, Greece 1909 30
43 Christos Maniatis Zeferemiun, Greece 1909 38
44 Nikolaos Sarlas Tjeferamini 1910 17
45 Antonios Fidas Zeferemini, Greece 1910 19
46 Costantinos Fidas Zeferemini, Greece 1910 18
47 George Tsiboucklis Zeferemini, Greece 1910 44
48 Christos Botsikas Dzeferemini, Greece 1911 20
49 Sotirios Sotiropoulos Dzeferemini, Greece 1911 40
50 Georgios Douramakos Greece, Tsefermini 1911 38
51 Haralambos Douramakos Tjeferemeni, Greece 1912 20
52 Charalabous Liountiris Tjeferemini 1912 18
53 Fotis Liountiris Tjeferemini 1912 38
54 Demetrious Liountiris Trefermini 1912 19
55 Aristomenis Buricas Tseferemini, Greece 1912 27
56 Demetrius Spiliotis Tzeferemini, Greece 1912 19
57 Panagiotis Mouroussis Zeferemini, Greece 1912 19
58 Athanasios Fidas Tjeferemini Greece 1913 4
59 Georges Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 10
60 John Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 8
61 Marigo Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 29
62 Potis Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 4
63 Theodoros Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 35
64 Alexios Iiountiris Djeferemini Greece 1914 22
65 Stayros Linardos Djeferemini, Greece 1914 32
66 Demitrios Spiliotis Tyeferemini, Greece 1914 40
67 Elias Spiliotis Tyeferemini, Greece 1914 18
68 Vassilios Spiliotis Tyeferemini, Greece 1914 48
69 Eugenios Siagris Zeferemini, Greece 1914 9
70 Fotis Siagris Zeferemini, Greece 1914 14
71 George Siagris Zeferemini, Greece 1914 11
72 John Siagris Zeferemini, Greece 1914 36
73 Marigo Siagris Zeferemini, Greece 1914 29
74 Demetre Sarlas Ttjeferemini 1915 40
75 Jean Fidas Ijefereni..., Greece 1916 35
76 Georges Bovis Izeferin, Greece 1916 49
77 Stathoula Fidas Tzeferemini, Greece 1916 23
78 Stathoula Fidas Tzeferemini, Greecee 1916 10
79 Aggeliki Ioannou Zeferemini, Greece 1916 21
80 Nikola Liountiris Tzefereminor 1917 20
81 Georgios Kalabokis Tjeferemini 1919 32
82 Georgios Mourousis Djeferemini, Greece 1920 26
83 Ioannis Linardos Djeferemini, Greece 1920 27
84 Theodoroe Botsikas Ezefaremini, Greece 1920 26
85 Athanasios Douramakos Tjeferemini 1920 39
86 Vassilios Douramakos Tseferemimi, Greece 1920 31
87 Nikolaos Bakas Tzeferemini, Greece 1920 31
88 Anastasios Milonas Zeforemeni, Greece 1920 29
89 Stasinos Vassilopoulos Djeferemini Greece 1921 49
90 Xenofon Maniatis Djeferemini, Greece 1921 40
91 Nikolaos Liountiris Tjeferemini 1921 15


Μετανάστες Βαλυραίοι στην Αμερική από το 1902- 1921 που πέρασαν από το νησί Ellis

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ KATA HΛΙΚΙΑ

Α/Α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΕΤΟΣ ΗΛΙΚΙΑ
1 Kostantinos Botsikas Tjeferemini 1909 4
2 Athanasios Fidas Tjeferemini Greece 1913 4
3 Potis Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 4
4 John Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 8
5 Eugenios Siagris Zeferemini, Greece 1914 9
6 Georges Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 10
7 Stathoula Fidas Tzeferemini, Greecee 1916 10
8 George Siagris Zeferemini, Greece 1914 11
9 Fotis Siagris Zeferemini, Greece 1914 14
10 Athanios Botsikas Ttjeferemini 1906 15
11 Nikolaos Liountiris Tjeferemini 1921 15
12 Stavros Stathopoulos Zeperemin, Greece 1905 16
13 Nikolaos Sarlas Tjeferamini 1910 17
14 Despina L. Kalambokis Zeferemini 1907 18
15 Demetrios Bovis Zephirinnini 1907 18
16 Lyssandros Bovis Zephirinnini 1907 18
17 Elias Fotinos Zeferemini, Greece 1909 18
18 Joannis Maniatis Zeferemini, Greece 1909 18
19 Costantinos Fidas Zeferemini, Greece 1910 18
20 Charalabous Liountiris Tjeferemini 1912 18
21 Elias Spiliotis Tyeferemini, Greece 1914 18
22 Vasil L. Tsilivitis Calamato 1902 19
23 Georg Di. Spiropoulos Zefirimin 1903 19
24 Nikolaos Douramatos Tjeferemini 1909 19
25 Antonios Fidas Zeferemini, Greece 1910 19
26 Demetrious Liountiris Trefermini 1912 19
27 Demetrius Spiliotis Tzeferemini, Greece 1912 19
28 Panagiotis Mouroussis Zeferemini, Greece 1912 19
29 Panayotis Maniatis Yetteremine, Greece 1905 20
30 John G. Burikas Zeferemini 1906 20
31 John Th. Fidas Zeferemini 1906 20
32 Kemantia fermani Ttjeferemini 1907 20
33 Christos Botsikas Dzeferemini, Greece 1911 20
34 Haralambos Douramakos Tjeferemeni, Greece 1912 20
35 Nikola Liountiris Tzefereminor 1917 20
36 Aggeliki Ioannou Zeferemini, Greece 1916 21
37 Alexios Iiountiris Djeferemini Greece 1914 22
38 Xenophon Maniatis Yetteremine, Greece 1905 23
39 Anastasios Fidas Zefereiudgni, Greece 1905 23
40 Efstathios Liountiris Zeferemini 1906 23
41 Stathoula Fidas Tzeferemini, Greece 1916 23
42 Jean Stathopoulos Zeperemin, Greece 1905 24
43 Stauros Fermanis Tjeferaemini 1907 24
44 Antonios karidis Tjeferemini 1907 24
45 Panayotis Maniatis Zefercusini, Greece 1907 25
46 Vassilio Fidas Zeferemini 1905 26
47 Athanassios D. Douramakos Zeferemini 1906 26
48 Georgios Mourousis Djeferemini, Greece 1920 26
49 Theodoroe Botsikas Ezefaremini, Greece 1920 26
50 Aristomenis Buricas Tseferemini, Greece 1912 27
51 Ioannis Linardos Djeferemini, Greece 1920 27
52 Denis Fidas Zefereiudgni, Greece 1905 28
53 Dimos Karidis Zeferemini, Greece 1909 29
54 Marigo Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 29
55 Marigo Siagris Zeferemini, Greece 1914 29
56 Anastasios Milonas Zeforemeni, Greece 1920 29
57 Jean Stathopoulos Zeperemin, Greece 1905 30
58 Constantinos G. Burikas Zeferemini 1906 30
59 Theodoros Mourousis Zeferemini, Greece 1909 30
60 Demetrios Karidis Tjeferemini 1909 31
61 Vassilios Douramakos Tseferemimi, Greece 1920 31
62 Nikolaos Bakas Tzeferemini, Greece 1920 31
63 Stayros Linardos Djeferemini, Greece 1914 32
64 Georgios Kalabokis Tjeferemini 1919 32
65 Vassilios Maniatis Zephiranian 1907 34
66 Panagiotis Maniatis Zoeferemini 1907 34
67 Ioannis V. Fidas Zeferemini 1905 35
68 Panayotis Ath. Douramakos Zeferemini 1906 35
69 Pauagiotis Alt. Douramakos Zefernin 1906 35
70 Theodoros Mouroussis Tseferemeni, Greece 1913 35
71 Jean Fidas Ijefereni..., Greece 1916 35
72 John Siagris Zeferemini, Greece 1914 36
73 Christos Maniatis Zeferemini, Greece 1909 37
74 Vasilios Maniatis Zephiramian 1907 38
75 Christos Maniatis Zeferemiun, Greece 1909 38
76 Georgios Douramakos Greece, Tsefermini 1911 38
77 Fotis Liountiris Tjeferemini 1912 38
78 Fotis D. Sotiropoulos Jeferemini 1906 39
79 Michail Fotinos Zeferemini, Greece 1909 39
80 Athanasios Douramakos Tjeferemini 1920 39
81 Georges Bovis Zephiram... 1907 40
82 Dimitrios liountiris Zeferemini 1909 40
83 Sotirios Sotiropoulos Dzeferemini, Greece 1911 40
84 Demitrios Spiliotis Tyeferemini, Greece 1914 40
85 Demetre Sarlas Ttjeferemini 1915 40
86 Xenofon Maniatis Djeferemini, Greece 1921 40
87 Anastasios Botsikas Tjeferamini 1909 42
88 George Tsiboucklis Zeferemini, Greece 1910 44
89 Vassilios Spiliotis Tyeferemini, Greece 1914 48
90 Georges Bovis Izeferin, Greece 1916 49
91 Stasinos Vassilopoulos Djeferemini Greece 1921 49

A\A ΗΛΙΚΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ
1 4 3
2 8 1
3 9 1
4 10 2
5 11 1
6 14 1
7 15 2
8 16 1
9 17 1
10 18 5
19 19 5
20 20 6
21 21 1
22 22 1
23 23 4
24 25 1
25 26 2
26 27 2
27 28 1
28 29 4
29 30 3
30 31 3
31 32 2
32 34 2
33 35 4
34 36 1
35 37 1
35 38 4
37 39 3
38 40 6
39 42 1
40 44 1
41 48 1
42 49 2
ΣΥΝΟΛΟ
















ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Οι μετανάστες Ελληνες για την ΑΜΕΡΙΚΗ τα έτη 1896-1925 ηταν 404.280
Τα ονόματα των Βαλυραίων μεταναστατών ήταν εργασία του Χαράλαμπου Ντουραμάκου και η μορφοποίηση ήταν δική μου
Ποιήμα του Γεωργίου Δαβίλλα ή Νταβίλλα ,για τη Μετανάστευση

ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ Ο ΓΙΟΣ
Της Αμερικής ο γιός
δεν ερχότανε πια νιός
ηρθε μάσπρα τα μαλλιά
κιήθελε γυναίκα νια.

Μπογιατίζει το μουστάκι
να τον πουν παλληκαράκι
από κάτω από την τραγιάσκα
κρύβει τα μαλλιά του τάσπρα.

Ότι θέλετε να πείτε
τίποτε δεν θα μου βρείτε
με δολλάρια και με λίρες
τη μικρούλα μας την πήρες
και αμα βγείς στο κά στρι-γκάρι
άλλος νέος θα στη πάρει


Πολλοί γεροαμερικάνοι έρχονταν και έπαιρναν νέες γυναίκες, σε γνώσει των γονιών τους ,για να τους κληρονομήσουν αργότερα και εμεινε το ανέκδοτο
<Ηρθε ο Μπρούκλης από την Αμερική>, Δηλαδή αυτοί που εμεναν στο ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ

Μη με στέλνεις μάνα, στην Αμερική
Γιατί θα μαραζώσω και θα πεθάνω κεί.
Δολλάρια δεν θέλω πώς να σου το πω
Κάλιο ψωμίκρεμμύδι και κείνονπαγαπώ.

Η ΒΑΛΥΡΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ, ΣΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΩΡΟ











Του Αβραάμ Ζεληλίδη επίκουρου καθηγητή στο τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.





Στα πλαίσια της διδακτορικής του έρευνας εργάστηκε στη λεκάνη της Καλαμάτας το 1984-88 και συνεχίζει μέχρι σήμερα.
Τα ιζήματα στην περιοχή της Βαλύρας αποτέθηκαν στη διάρκεια του Ανωτέρου Πλειοκαίνου 3.500.000 χρόνια πριν.
Η λεκάνη αυτή δημιουργήθηκε εξ αιτίας της δράσης ενός κύριου κανονικού ρήγματος με Β.Β.Δ. διεύθυνση στον άξονα Καλαμάτας-Πηδήματος- Αγίου Φλώρου. Η τεκτονική δραστηριότητα στα δυτικά περιθώρια της λεκάνης ήταν ασθενής. Η διαφορά αυτή στην τεκτονική δραστηριότητα είχε ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση μεγάλου πάχους ιζήματος στα ανατολικά περιθώρια (μεγαλύτερο από 450 m ) ενώ στα δυτικά το πάχος δεν ξεπερνά τα 50 m.
Από τα 3.500.000 έως τα 1.650.000 χρόνια ( Κατώτερο Πλειστόκαινο)
Σταδιακά η λεκάνη χέρσευε. Στη διάρκεια του Κατώτερου Πλειστόκαινου η λεκάνη ξαναπλημμύρισε και κάλυψε ένα μέρος της μέχρι την Ανδρούσα.
Στη διάρκεια και των δύο παραπάνω γεγονότων υπήρχε ένα μεγάλο ποτάμιο σύστημα που μετέφερε ιζήματα από βόρεια και δημιούργησε ένα μεγάλο σύστημα μεταξύ Βαλύρας- Αγίου Φλώρου ( σημερινό ανάλογο του Αχελώου)
Αντίθετα στην περιοχή της Βελίκας αναπτύχθηκαν λίμνες και λιμνοθάλασσες πίσω από την παλιά ενεργή αυτογραμμή .Στη διάρκεια του μέσου Ανωτέρου Πλειστόκαινου η λεκάνη χερσεύει και αναπτύσσεται στην περιοχή ένα ποτάμιο σύστημα ( πιθανά ο σημερινός Παμισός) η διεύθυνση του οποίου ελέγχεται από ρήγματα με Β.Β.Δ. διεύθυνση.
Η περιοχή ήταν μια εκτεταμένη πλατφόρμα με χαμηλά ανάγλυφα και γι’ αυτό τα ιζήματα που αποτέθηκαν στη διάρκεια αυτή ήταν κατά βάση λεπτόκκοκα (περιοχές Αρι, Άμου, Καρτερώλη).
Στην περιοχή της Βαλύρας η περίοδος αυτή υπάρχει έντονη διάβρωση και ανάπτυξη του σημερινού υδρογραφικού της δικτύου ( ξεκίνησαν από το Μέσο Πλειστόκαινο). Το γεγονός ότι στην περιοχή της Βαλύρας σταμάτησε η ιζηματογενή και άρχισε η διάβρωση των προϋπαρχόντων ιζημάτων και η ανάπτυξη των γεωμορφών, έδινε τη δυνατότητα οικιστικής ανάπτυξης σε περιοχές που αντιστέκονταν στη διάβρωση ( κροκαλοπαγή, συμπαγείς ψαμίτες).
Τα απολιθώματα που βρέθηκαν στην περιοχή της Βαλύρας αποτέθηκαν στη διάρκεια του Ανωτέρου Πλειοκαίνου και δείχνουν αποθέσεις στη δελταϊκή πλατφόρμα του πάλκου δέλτα και επιπλέον το χοντρό τους κέλυφος ( οστριές, κάρντιουμ) δείχνει το υψηλό ενεργειακό καθεστώς στην περιοχή.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Σκορπιες πληροφορίες κυκλοφορούν για τη ΒΑΛΥΡΑ οι οποίες εχουν πάρει τη μορφή της παράδοσης και καταλήγουν σιγά-σιγά στο μύθο

-Η παρούσα καταγραφή και έρευνα μοιάζει με τις σαϊτιές που ρίχνει ο τοξότης στο βαθύ σκοτάδι γιατί είναι δύσκολη στις απαιτήσεις των ερωτημάτων που απασχολούν κάθε ΒΑΛΥΡΑΙΟ ο οποίος αγαπά
και θέλει να μάθει τα πάντα για τη ΒΑΛΥΡΑ μας

-Κάναμε τη σκέψη πως αν όλα αυτά δεν γραφτούν και δημοσιοποιηθούν θα χάσουν την άξία τους
και θα λησμονηθούν. Όσα τυχόν διασωθούν άγραφα θα περάσουν στη σφαίρα του μύθου και κανένας πια δεν θα πιστεύει γιατί όλο και θα μακραίνει το παρελθόν τους, Έτσι ξέμακρο και λησμονημένο από τους ανθρώπους της και την ιστορία της αποκομμένο από το όμορφο παρελθόν της ,θα μείνει μια αμυδρή ανάμνηση ένα παραμύθι για μερικές γιαγιάδες ότι κάποτε υπήρξε ένα χωριό με το όνομα ΒΑ-
ΛΥΡΑ

-Η καταγραφή μελέτη και έρευνα περιλαμβάνει το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον του χωριού
μιας και της γύρω περιοχής Από το μακρυνό παρελθόν του χωριού μας φτάνει σε μας ο απόηχος του προομηρικου Θάμυρι απο τον οποίο πιστεύεται οτι προηλθε η ονομασία του ποταμού και του χωριού ΒΑΛΥΡΑ

-Στις πλαγιές της Τσούκας κρύβεται η ιστορία του χωριού μας. Ξεχασμένη δεν δίνει παρουσία, δεν μιλάει για τον εαυτόν της. Ό μύλος του αδυσώπητου χρόνου αιώνες τώρα ,ροκανίζει και συνθλίβει
το παρελθόν της ώσπου να το 'αφανίσει.

-Οι άνθρωποί της δεν φρόντισαν να σπάσουν το μεγάλο μυστικό της ζωής της ώστε η ιστορία της ,ο
βίος τόσων αιώνων, αυτή η ζωή της να βγει στην επιφάνεια να έρθει στο φως. Δεν φρόντισαν να κάνουν γνωστή στον ευρύτερο χώρο την προσωπικότητά της και να χαρίσει στην μικρή κοινωνία της
την αλυσίδα που δια μέσου τόσων αιώνων δημιούργησε προσθέτοντας κρίκο-κρίκο τις δραστηριότητές της. Είναι αδικημένη από τους ανθρώπους που φιλοξένησε και φιλοξενεί στην αγκαλιά της, γιατί δεν έχει γίνει καμιά δημοσίευση, καμιά μελέτη και δεν έχει γίνει γνωστή καμιά πτυχή της ζωής της

-Πιστεύουμε πως δεν θα είναι ολοκληρωμένη η πληροφόρηση όσο και αν προσπαθήσουμε, γιατί οι αιώνες που πέρασαν κάνουν δύσκολη την έρευνα. Απλώς θα διώξει το σκοτάδι της σιωπής και θ’αρχίσει δειλά το ξετύλιγμα της ιστορίας της

-Γίνεται προσπάθεια να δοθούν κάποιες εξηγήσεις-κάποιες απαντήσεις στό πλήθος των ερωτημάτων που προβάλλονται ώστε η ΒΑΛΥΡΑ μας να βρει τη θέση πού της ανήκει στην εθνική μας ζωή και εμείς να γνωρίσουμε από που ερχόμαστε και που πηγαίνουμε




ΒΑΛΥΡΑ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1998
Η κοσμογονία μελετά την καταγωγή του σύμπαντος.
Η κοσμολογία μελετά τη δομή και λειτουργία του σύμπαντος.
Η φύση είναι απλή και επιλύει το κάθε προβλημά της με τον απλούστερο τρόπο και δεν δημιουργεί τίποτα μάταια και περιττά.
Η φύση δημιουργεί αντίβαρο σε κάθε υπερβολική δύναμη εξομοιώνοντας έτσι ανισότητες και αντιθέσεις.
Ο άνθρωπος μιμείται τη φύση σε όλες τις δραστηριότητες και εκδηλώσεις του, στην όλη πορεία της εξελιξής του.

Ο Χρόνος , ο Χώρος και τα Φαινόμενα
Είμαστε όλοι εδώ
Τόσο πολύ μακριά-Τόσο πολύ κοντά

Η γενιά μου ήταν και άτυχη και τυχερή. Τυχερή, γιατί δε γνώρισε τη φρίκη της κατοχής και του εμφυλίου και γιατί δίναμε νόημα στη ζωή μας, έχοντας στις διάφορες εκδηλώσεις μας σήματα, κώδικες, σύμβολα και κανόνες επικοινωνίας. Άτυχη, γιατί είμαστε δέσμιοι μεγάλων στερήσεων. Βιώσαμε το κομματικό κράτος, την εξαγορά της ψήφου με εκφοβισμό, με αντάλλαγμα μισό σακί αλεύρι, ή κάποια υπόσχεση ρουσφετιού και τη μετανάστευση. Είδαμε πολλές φορές και ολόκληρες οικογένειες, οικογενειακά και φιλικά μας πρόσωπα και με τη συνοδεία των τραγουδιών του Στέλιου Καζαντζίδη. με αποσκευές ένα μπαούλο και μια βαλίτσα, τα απολύτως αναγκαία να αναχωρούν με το τραίνο, το φτηνό μεταφορικό μέσο της εποχής «για άλλη γη και άλλα μέρη» για μια θέση στον ήλιο Ζήσαμε την αστυφιλία, το περιοδεύον στα 18 για να καταταγούμε στο στρατό και μετά το ξεβράκωμα μας έπαιρνε την παρθενιά μας η Μορφία, τη διάκριση των στρατιωτών σε εθνικόφρονες (Ε1,Ε2), κομμουνιστές (Α, Β, Γ) και άγνωστης ιδεολογίας (Χ), τα καψόνια, η σκοπιά, η καραβάνα η ΕΗΔ,(εθνική ηθική διαπαιδαγώγηση) το ΕΣΔΑΣ, (εσωτερικό δίκτυο ασφαλείας στρατοπέδου) ΕΞΔΑΣ (εξωτερικό δίκτυο ασφαλείας στρατοπέδου) και η αποψίλωση τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, το κράτος του χωροφύλακα και το τεφτέρι του μπακάλη. Παρόλα αυτά γευτήκαμε τη χαρά της δημιουργίας και την απόδραση στο όνειρο. Ζήσαμε ως αγυιόπαιδες. Παρακολουθήσαμε τις ιπποδρομίες στο Πλατύ και τα πανηγύρια των γειτονικών χωριών, βιώσαμε τη φτώχεια, τα μαθητικά συσσίτια με το γάλα σκόνη και το τυρί σαπουνέ,τις αυστηρές εξετάσεις, το μάθημα της καλλιγραφίας που λερώναμε τους συμμαθητές μας και λερωνόμαστε από το μελάνι, τους κονδυλοφόρους και τις πέννες, αλλά ευτυχώς κυκλοφόρησαν τα μπίκ. Αγοράζοντας τύχες, γνωρίζαμε όλους τους ποδοσφαιριστές , ήθοποιούς, τραγουδιστές και με τα χαρτάκια παίζαμε ή γινόταν ανταλλαγή για να συμπληρωθεί η σειρά κερδίζοντας διάφορα δώρα. Κάθε Σεπτέμβρη γινόταν η αγορά, πώληση και Τράμπα βιβλίων, σχολικών και μη, και συνέπιπτε με το πανηγύρι (εμποροπανήγυρο- ζωοπανηγύρο) του Μελιγαλά και διασκεδάζαμε στο λούνα πάρκ , γύρω του θανάτου , ποδοσφαιράκια και φλιμπεράκια και γίνονταν αγορές για όλη την οικογένεια, πουλώντας τη καλοκαιρινή σοδειά. Απολαύσαμε το σχολικό κήπο με τις πολεμίστρες και τα φυλάκια, παίζοντας τους ληστές, τους κλέφτες και αστυνόμους, βιώσαμε το φόβο και τον τρόμο του παιδονόμου νιώσαμε τις ψείρες, τα τσιμπούρια και τους ψύλλους στο κορμί μας, αφού συμβιώναμε άνθρωποι και ζώα μαζί και δίπλα μας υπήρχαν οι αποθηκευτικοί χώροι με τρόφιμα και για τους μεν και για του δε, χωρίς μέτρα προφύλαξης. Δεν ξεχνάμε τις βδέλλες που κολλούσαν στο κορμί μας ψαρεύοντας στο βάλτο, (τις πουλούσαμε στο γιατρό Γούναρη ή σε γυρολόγους), τα ομαδικά εμβόλια, το κατράμι και το κάντιο για τις παραμαγούλες. Το ντύσιμο και το πόδεμά μας ήταν από αποφόρια άλλων γεμάτα με μπαλώματα με μόνο ακέραιο το σωπάνι. Ζήσαμε τις πολιτικές αναταραχές της λατινικής Αμερικής και της ανεξαρτησίας κρατών της Αφρικής από τους αποικιοκράτες, την επανάσταση του Τσε Κέ Βάρα, το ψυχρό πόλεμο και ανταγωνισμό για την κατάκτηση του διαστήματος ΗΠΑ και Ρωσίας, τη σκυλίτσα Λάϊκα στο διάστημα και την κατάκτηση της σελήνης το 1969 με το Απόλλων 11, τη δολοφονία του Κένεντυ και το γάμο της Τζάκυ με τον Ωνάση, το θάνατο του γιου του σε αεροπορικό δυστύχημα, το ξεριζωμό των ρωμιών της Κωνσταντινούπολης, την έκρηξη των γεννήσεων, τη χούντα των συνταγματαρχών, το αντιπραξικόπημα του βασιλιά στις 13-12-1967 και μετά την αποτυχία του αναχώρησε για τη Ρώμη και αλλαγή του πολιτειακού σκηνικού στην Ελλάδα, τη μεταπολίτευση. Χορτάσαμε το θόρυβο της αλάνας, παίξαμε μπάλα στους δρόμους βγάζοντας πολλές φορές τα νύχια των ποδιών μας, φτιάχναμε τα παιχνίδια και εργαλεία του κυνηγιού και ψαρέματος μόνοι μας, κάναμε κοπάνες από το σχολείο για να απολαύσουμε ένα μπάνιο στο ποτάμι, αυτοσχεδιάζαμε πίσω από το μπερντέ του Καραγκιόζη. Τρέξαμε, ιδρώσαμε, πετροβοληθήκαμε, σκαρφαλώσαμε σε μάντρες, κάναμε βουτιές στο Δυρό του βάλτου, στον Κάκαβο και την πινημένη, πέσαμε από δέντρα κάνοντας τραμπάλα πηγαίνοντας από το ένα κυπαρίσσι στο άλλο σαν τους πιθήκους, μπήκαμε πολλές φορές τσαμπατζήδες στο τραίνο και στον κινηματογράφο Ηλέκτρα, στην Καλαμάτα, πονέσαμε που μας κοροϊδέψανε στο τάξιμο του θελήματος που κάναμε. Και όταν όλα αυτά μας έπνιγαν βρίσκαμε καταφύγιο, ακούγοντας από το ραδιόφωνο ομαδικά μουσική των Μπητλς, Ολύμπιανς, Ελβις Πρίσλεί, ή τραγουδάγαμε και χορεύαμε. Διαβάζαμε Ιούλιο Βερν, Βίκτορα Ουγκώ, Καζαντζάκη και η φαντασία μας οδηγούσε σε άγνωστα μέρη με δίψα για περιπέτεια. Στο περίπτερο του χωριού μας αγοράζαμε με ρεφενέ ή δανειζόμαστε ή γινόμαστε λαθραναγνώστες, τα περιοδικά της εποχής, «Εικονογραφημένα Κλασικά» «Ρομάντζο», «Εικόνες», «Ντόμινο», «Θησαυρό» και το πιο αγαπητό μας, «το Μικρό Ήρωα». Ήταν ένα από τα δημοφιλή περιοδικά του ’50 -’60 ο “Μικρός Ήρως” με πρωταγωνιστές το παιδί φάντασμα Γιώργο Θαλάσση, την όμορφη και γενναία Κατερίνα, το Σπίθα με τη λαιμαργία και τις γκάφες του το μικρό μπόμπιρα βοηθό όλων τους, το Τζιτζίκι. Τα παιδιά ήταν μέλη μιας μυστικής αντιστασιακής οργάνωσης και με κίνδυνο τη ζωή τους έφεραν σε πέρας επικίνδυνες αποστολές, εναντίον των ναζί. Τα κείμενα έγραφε ο Στέλιος Ανεμοδουράς ο οποίος πέθανε πρόσφατα και η εικονογράφηση ήταν του Βύρωνα Απτόσογλου. Εκδόθηκε από το 1952 έως το 1967 όταν απαγορεύτηκε η κυκλοφορία και έκδοσή του από τη χούντα των συνταγματαρχών, η οποία, όπως είναι γνωστό, έβαλε την Ελλάδα στο γύψο από το 1967-74, έφερε την coca-cola, έκανε τη σύμβαση με την ΠΕΣΙΝΕ για τους βωξίτες Παρνασσού και τα πετρέλαια της Θάσου. Πραγματοποίησε το δεύτερο εκτοπισμό των αριστερών στα παλιά γνώριμα μέρη της εποχής του ’50, ενίσχυσε τα ΤΕΑ (τάγματα εθνικής ασφαλείας) που πραγματοποιούσαν στα χωριά προπαγανδιστικές ομιλίες και πρόβαλαν «τα επίκαιρα της εποχής» ή τα κλαψιάρικα έργα, στην πλατεία του χωριού, σχεδόν κάθε εβδομάδα, τα οποία μαζί με το κράτος του χωροφύλακα, έβαζαν σε καταστολή και φόβο, τα προοδευτικά μυαλά. Βιώσαμε το κυπριακό με πρώτα θύματα τους Καραολή και Δημητρίου, τον πόλεμο της Κορέας και του Βιετνάμ με τις ανατριχιαστικές εικόνες, τις παρεμβάσεις της βασιλικής οικογένειας στην πολιτική ζωή της χώρας, την αποχώρηση του Κ. Καραμανλή με το ψευδώνυμο Τριανταφυλλίδης, στη Γαλλία, την αποστασία του Μητσοτάκη και τη δημιουργία 5 κυβερνήσεων από την ίδια κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου, τη δολοφονία Λαμπράκη, τα Ιουλιανά, τα «γαργάλατα»,το θάνατο του φοιτητή Σωτήρη Πέτρουλα, το ντελίριο των ελλήνων για το «θαυματουργό» νερό του Καματερού στη διάρκεια της χούντας, την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Παπαδόπουλου από τον Αλέξανδρο Παναγούλη, τον Αύγουστο του 1968, που αντάμωσε ξαφνικά το θάνατο το μελαγχολικό πρωινό της πρωτομαγιάς του 1976 σε «τροχαίο ατύχημα» και την κατάληψη-διχοτόμηση της Κύπρου τον Ιούλιο-Αύγουστο του 1974, από τα σχέδια των Τούρκων Αττίλα 1 και 2, με τη βοήθεια των Ιωαννίδη, Κίσινγκερ και παρατρεχάμενων «πολιτικών». Αφιερώναμε τραγούδια στο ραδιοφωνικό σταθμό Αμαλιάδας, και κάναμε διαγωνισμό τραγουδιού στο ποτάμι κάτω από το φεγγάρι από ακούσματα κυρίως των Καζαντζίδη, Αγγελόπουλου, Μπιθικώτση, Χατζιδάκη, Περπινιάδη, Ζαγοραίου και Μαρινέλας. Γευτήκαμε την κάθε εποχή, τα βιολογικά προϊόντα της μάνας γης, χωρίς ορμόνες, φυτοφάρμακα και λιπάσματα, αλλά μόνο με τη χρήση της χωνεμένης κοπριάς των ζώων, το γλυκορίζι, ή γλυκόριζα τους βολβούς, τα σπαράγγια, τα φρούτα, τα μανιτάρια , τα άγρια χόρτα, τα πουλιά, τα ψάρια, τις γευστικές και νόστιμες κόκκινες αγκαθωτές μενίδες και γκαστρούδες του βάλτου, τα χέλια, τα καβούρια, και ξεδιψάγαμε από τα κρυστάλλινα και γάργαρα νερά του ποταμού και των ρεμάτων των χωριών της περιοχής μας που δεν είχαν φυτοφάρμακα, νιτρικά και μικρόβια. Το καλοκαίρι οι ψάθινες, καλαμένιες ή από καναβάτσο καλύβες πάνω στα δέντρα ή το χώμα και τα αγροτόσπιτα, έσφυζαν από ζωή με την παρουσία ζώων και ανθρώπων που κοιμόμασταν δίπλα τους. Μέναμε στα Ποτιστικά, στο Παρασπόρι, στις Γανιές δίπλα στο ποτάμι, εκτρέφοντας διάφορα ζώα και καλλιεργώντας μποστανικά και λαχανικά. Στον κάμπο είχαμε τα ρύζια και ντομάτες, στα συκοπερίβολα μαζεύαμε τα σύκα και τα λιάζαμε πάνω στα καλαμωτά, στα αμπέλια και σταφίδες κάθε βράδυ οι παρέες διασκέδαζαν στα αλώνια και φύλαγαν την περιουσία τους από τυχόν κλέφτες. Το χωριό άδειαζε τελείως από ανθρώπους. Δε θα ξεχάσουμε τη διώροφη καλύβα, πάνω σε μια θεόρατη μελισσομουργιά που είχε φτιάσει η γιαγιά μου Αλεζαγού, στις Γανιές, που την παρέσυρε μια κατεβασιά ή «αυγατισιά» του ποταμού, το 1955, αλλά η μουριά ήταν γαντζωμένη στις ρίζες της. Από τότε φύγαμε και μέναμε τα καλοκαίρια στού Τσαγκάρη τη βρύση, γιατί ήταν εκεί τα συκοπερίβολα και η σταφίδα. Υπάρχει ακόμη το αγροτόσπιτο που μέναμε και η ξελότζα που εκτρέφαμε διάφορα ζώα, αλλά οι εφτά βρύσες που έβγαζαν νερό, στέρεψαν. Πιο πάνω από εκεί που κατέληγαν οι πέντε δρόμοι προς τα μοναστήρια, καθολικό ή οικουμενικό και νέο, κάθε δεκαπενταύγουστο, ο μπάρμπας μου, ο Βαγγέλης Βάκρινος, έφτιαχνε παράγκα πουλώντας παστέλια, αναψυκτικά, τσαπελόσυκα, καρπούζια, νηστίσιμα φαγητά και ανήμερα της Παναγίας πουλούσε γουρνοπούλα με τη συνεργασία άλλων και εμείς βοηθάγαμε στα ώνια και προσέχαμε την πραμάτεια ,από επίδοξους κλέφτες με το συνθηματικό της κατοχής «παπούτσια» Εκεί ξαπόσταιναν και δροσίζονταν οι προσκυνητές και αγωγιάτες , ερχόμενοι με τα πόδια ή τα ζώα τους μέσα από καλντερίμια από τα γύρω χωριά. Καταστράφηκαν (εκτός από ένα μικρό κομμάτι) και τη θέση τους πήρε η άσφαλτος.
Ξεπεράσαμε σύντομα σε, πολύ μικρή ηλικία, τους πιθανούς κινδύνους και φοβίες με τα ζώα κατοικίδια και μη τα οποία δρούσαν πολύ ψυχοθεραπευτικά σε μας. Γνωρίσαμε στη δύση της, τη σηροτροφία, μαζεύοντας μουρόφυλλα, ζώντας στη βρώμα, το βιολογικό κύκλο του μεταξοσκώληκα και τα χειμαδιά των τσοπάνηδων με τους ήχους της φλογέρας που συνόδευαν ανθρώπους και ζώα. Βλέπαμε το γητευτή φιδιών Ντίνο Φερμάνη να βγάζει από το κορμί του ζωντανά φίδια και μας έμαθε πώς να τα πιάνουμε ζωντανά κτυπώντας τα με το καλάμι, τους κουζουλούς (ες) του χωριού μας που μας διασκέδαζαν με τις ιδιαιτεροτητές τους χωρίς παρεξηγήσεις και πιάναμε από τις φωλιές τους κιρκινέζια, με χνουδωτό φτέρωμα και τα εξημερώναμε ταίζοντάς τα στο στόμα με ακρίδες, σαύρες και τζιτζίκια. Με καπαντζέδες πιάναμε και τους γονείς τους καθώς και άλλα πουλιά, όπως φλώρους και γαρδέλια. Βιώναμε τον αναπαραγωγικό κύκλο όλων των κατοικίδιων και μη ζώων, προσέχοντας τα μικρά τους και τρώγαμε κροκοφίγκι από το πρώτο γάλα, μετά τη γέννα των αιγοπροβάτων. Φορτώναμε τα ζώα (άλογα, μουλάρια, γαϊδούρια) με 12 διαφορετικούς τρόπους ανάλογα με το τι μεταφέραμε στο σαμάρι τους ή χωρίς σαμάρι και το όργωμα- σβάρνισμα με άλογο ήταν δημιουργική ευχάριστη απασχόληση και παιχνίδι μαζί. Στήναμε δόκανα, βεργιά, θηλιές και πλακοπαϊδες πιάνοντας πουλιά, εξασφαλίζοντας το φαγητό και το χαρτζιλίκι μας. Τα πιο ευχάριστα συναισθήματα για όλα τα παιδιά ήταν η απασχολησή μας με το φυτό λινάρι. Όταν ωρίμαζε το ξεριζώναμε και το κάναμε μάτσα. Στη συνέχεια του κόβαμε τις ρίζες και την κορυφή με τον καρπό, από τον οποίο βγάζαμε το λιναρόσπορο. Αφού το λιάζαμε για μερικές μέρες να ξεραθεί, το φορτώναμε στα ζώα και το πηγαίναμε στο ποτάμι μαζί με λούπινα (όσοι είχαν) να τα ξεπικράνουμε στο ποτάμι για να τα φαμε, βάζοντας τα μέσα στο νερό. Το λινάρι το πλακώναμε με πέτρες για να μουλιάσει 2 εβδομάδες και μετά το βγάζαμε να στεγνώσει για να το πάμε σπίτι. Οι επισκέψεις στο ποτάμι συνοδεύονταν με μπάνιο, ψάρεμα και παιχνίδι, που συμμετείχαν πολλά παιδιά. Γυναίκες και άντρες με τους κόπανους, κακαβόστρες, σαπούνι, αλισίβα, έπλεναν τα χειμερινά «σκουτιά» του ύπνου και ότι άλλο υπήρχε για πλύσιμο. Όλοι είμαστε σε δράση. Στη συνέχεια οι διαδικασίες επεξεργασίας στο λινάρι ήταν:
• Σπάσιμο στο λάκκο.
• Λανάρισμα με τα λανάρια, για να φύγουν οι μικρές σκληρές ίνες.
• Πλέξιμο στη ρόκα με το σφοντύλι για να γίνει νήμα.
• Το νήμα γινόταν θηλιές στην ανέμη, με τη συνεργασία της σβίγας.
• Βάψιμο με διάφορα επιθυμητά χρώματα, από αγριόχορτα που ήταν φυλαγμένα σε αρμαθιές και κρεμασμένα στη ντράβα του σπιτιού, δίπλα στις φωλιές, που έχτιζαν τα χελιδόνια κάθε άνοιξη, μπαίνοντας από τις χαραμάδες της πόρτας. Που μυαλό να καταγράψουμε αυτές τις απλές συνταγές βαψίματος με τα διάφορα αγριόχορτα και φυτά.
• Γέμισμα καλαμποκανιών με τη βοήθεια της διάστρας.
• Τοποθέτηση τους στις σαίτες διαφόρων μεγεθών.
• Το στημόνιασμα ήταν μια άλλη ευχάριστη δραστηριότητα όπου μας έβαζαν να μετράμε τις κλωστές ανάλογα με το είδος του χτενιού (πόσες κλωστές χωράει) και τοποθετούσαν το νήμα πάνω σε φουρκάδες. Τη δουλειά αυτή την έκαναν κυρίως οι γιαγιάδες.
• Τέλος αφού ήταν έτοιμο το στημόνι με τελευταία δραστηριότητα να περνάμε με τέχνη τις κλωστές από τα μιτάρια και το χτένι μαζί με το υφάδι, ο αργαλειός έπιανε φωτιά. Η μαγεία των χρωμάτων των κλωστών που κρέμονταν πάνω στον αργαλειό, το σχέδιο ύφανσης και το μέτρημα των πόντων, ήταν για μας παιχνίδι, ιεροτελεστία, ηδονή και δημιουργία. Βγάζαμε έτσι και το χαρτζιλίκι μας ή αυτοσχεδιάζαμε στην ύφανση ή υλοποιούσαν οι γονείς μας μια υποσχεσή τους. Όλα τα σπίτια είχαν τον αργαλειό τους και με τις δραστηριότητες αυτές ξύπναγε πολύ σύντομα το μυαλό των παιδιών και ήταν ένα από τα καλύτερα και ευχάριστα μαθήματα ζωής, γιατί έκαναν παρέα με έμπειρες γιαγιάδες τις οποίες τώρα τα νέα παιδιά δεν έχουν και η όλη δραστηριότητα γύρω από τον αργαλειό και το λινάρι τους είναι άγνωστη. Όταν ο ρουχισμός πάλιωνε τον κάναμε κουρέλια και στη συνέχεια υφαίναμε κουρελούδες που ήταν αρκετά χρηστικές για κάθε νοικοκυριό.
Η σημερινή εποχή μας, έχει κάνει άγνωστα ή σπάνια τα ελληνικά λινά υφάσματα και τον αργαλειό. Πιστεύω όμως ότι πολύ σύντομα θα επανέλθει αυτή η ευχάριστη δραστηριότητα και η ανακύκλωση επαναχρησιμοποίηση υλικών.
Τότε υπήρχε η πολυπυρηνική οικογένεια και η πολυτεκνία (τώρα οι πιο πολλές είναι μονογονικές και το δημογραφικό πρόβλημα συνεχώς μεγαλώνει).Στο παραγώνι κάθε βράδυ γινόταν μυσταγωγία, γιατί η γιαγιά πλέκοντας ή γνέθοντας έλεγε παραμύθια στα μεγαλύτερα εγγόνια, άλλα διάβαζαν με το φως της φωτιάς, του λυχναριού, της ασυτελίνης ή της λάμπας και κάθονταν σε σκαμνιά ,ψαθί ή κουρελού, τα μικρότερα στη νάκα ή μπισίκι λικνίζονταν για να τα πάρει ο γλυκός ύπνος, η μάνα θήλαζε το μωρό φτιάχνοντας ταυτόχρονα το βραδινό δυναμωτικό φαγητό που ήταν κυρίως χυλός από καλαμπόκι με πετμέζι ή ζάχαρη. Στη συνέχεια αμπαρώναμε το σπίτι με τον τάκο στην εξώπορτα της αυλής, ελέγχαμε τα ζώα και πηγαίναμε όλα τα παιδιά μαζί για ύπνο στρωματσάδα στο καλαμένιο κρεβάτι, με στρώμα από άχυρα, ανάβοντας το καντήλι στο εικονοστάσι του σπιτιού, κάνοντας την προσευχή μας και μας έπαιρνε ο γλυκός ύπνος, ακούγοντας τις βροχερές μέρες του χειμώνα τις σταλαματιές της βροχής που έπεφταν σε κάποιο δοχείο. Κάθε Σάββατο πλενόμαστε στη σκάφη, αφού προηγουμένως είχε γίνει η προεργασία του προζυμιού και του ζυμώματος περιμένοντας να ωριμάσει το προζύμι , να κάψουμε το φούρνο για να έχουμε το ψωμί της εβδομάδας. Στη συνέχεια οι νοικοκυρές έπαιρναν ότι είχαν για πλύσιμο και πήγαιναν στο αυλάκι, στις κακαβόστρες και έπλεναν, Το πιο ευχάριστο συναίσθημα όταν η γιαγιά μας πήγαινε καλικότσια στην αγορά και μας ψώνιζε τα γλειφιτζούρια της εποχής, σφυρίχτρες και γιογιό. Οι αλάνες ήταν γεμάτες παιδιά, το καθένα με το παρατσούκλι του, πιστεύοντας ότι κάποτε θα παίξουμε στον ποδοσφαιρικό μας σύλλογο «Αστέρα Βαλύρας» με χαρούμενες φωνές, παιχνίδια, συζητήσεις, ρομαντισμό. Στα πηγάδια, με τις φαγωμένες πέτρες στο στόμιο τους, από τις πολλές τριχιές, που σέρνονταν πάνω τους, για άντληση νερού με το μπουγέλο, μαθαίναμε όλα τα νέα του χωριού. Τα πηγάδια ήταν για όλους μας τόπος ψυχοθεραπείας, σχολίων, κουτσομπολιού και λακριντί. Συντροφιά μας καθημερινή το μαγκάνι, ο μπουγέλος, το τσιγκέλι, η γούρνα , η λαϊνα και τα δοχεία σε πλήρη δράση για την προμήθεια νερού απαραίτητου για τη λάτρα του σπιτιού, τα ζώα και τις διάφορες άλλες ανάγκες. Συμμετείχαμε δημιουργικά και βιώναμε τα ήθη- έθιμα (Χριστούγεννα- Πάσχα- Απόκριες -Πανηγύρι-Γάμους- Κηδείες –Βαφτίσια –Ονομαστικές γιορτές –Πρωτομαγιά κ.λ.π.). Το δωδεκαήμερο ,το Τριώδιο, οι χαιρετισμοί κάθε Παρασκευή αμέσως μετά την Καθαρά Δευτέρα και η νηστεία , οι ολονυκτίες της Μεγάλης Εβδομάδας με τα τροπάρια, τη «Υπερμάχω» και το «νυμφώνα σου βλέπω», ο ηλεκτροφωτισμός όλου του χωριού από το Βάκη, το στόλισμα του επιταφίου από λουλούδια που μαζεύαμε από τους κήπους μας, η περιφορά του σε όλο το χωριό με τη συνοδεία των πένθιμων κτύπων της μικρής και μεγάλης καμπάνας, οι φωτιές μπροστά από κάθε σπίτι όπου ο παπάς διάβαζε της ευχές υπέρ υγείας και ανάπαυσης ψυχών, η χορωδία με τους βυζαντινούς ύμνους «η ζωή εν τάφω», «αι γενεαί πάσαι» και το «άξιον εστί»,η συνοδεία με βαρελότα, κροτίδες, σαΐτες, μπαλαφουμάδες που φτιάχναμε μόνοι μας με μπαρούτι Δημητσάνας ,τραπουλόχαρτα και φυτίλι, το άσπρισμα και στόλισμα κάθε γειτονιάς με αψίδες γεμάτες άνθη, γιρλάντες και στεφάνια από λουλούδια που μαζεύαμε στους κήπους μας, σκόρπιζαν το άρωμα τους στους πιστούς. Το πέρασμα κάτω από τον επιτάφιο επιστρέφοντας στην εκκλησία από εκεί που ξεκίνησε και το πάρσιμο ενός άνθους για το εικονοστάσι του σπιτιού από τον επιτάφιο, έδινε στους πιστούς μια κατανυκτική ατμόσφαιρα. Τα κυριακάτικα απογεύματα της άνοιξης και του καλοκαιριού όλο το χωριό βρισκόταν σε σχόλη. Όλες οι ηλικίες έβαζαν τα καλά τους κάνοντας βόλτες στο χωμάτινο δρόμο, από την νεοδημιουργηθείσα πλατεία μέχρι το γεφύρι ή το κέντρο του Τσαγκάρη όπου γινόταν ένα σωστό νυφοπάζαρο. Τα ραντεβού, ραβασάκια, σημειώματα, προξενιά, προίκα, ιδώματα, φλερτ έδιναν και έπαιρναν, παρότι, υπήρχαν προκαταλήψεις ταμπού μιας και ο κύκλος ήταν πολύ στενός και περιορισμένος. Όταν έπεφτε ο ήλιος αράζαμε στα καφενεία ή ταβέρνες, παρακολουθούσαμε τις φωτογραφίες του τοπικού σινεμά και συμμετείχαμε στο θεατρικό σύλλογο του χωριού. Οι ρομαντικοί μετά μουσικής και σερβιρισμένης γουρνοπούλας στο χασαπόχαρτο έμεναν στου Τσαγκάρη ή στο καφενείο του σταθμού με τις μουριές. Στη συνέχεια πηγαίναμε κινηματογράφο ή θεατρική παράσταση από μπουλούκια ή τον τοπικό σύλλογο ή καραγκιόζη.
Είχαμε τον “πλούτο” της “φτώχειας” και της ξυπολησιάς και τη μαγεία της φύσης με την ηρεμία της και τη γαλήνη. Τσακωνόμαστε για μια μενίδα, έναν τσιμπουργιάνο, ένα μανούσι, η για το ποιος θα στήσει τα δόκανα, τα αγκίστρια, τις πλακοπαϊδες στο καλύτερο μέρος, για να πιάσει πουλιά ή ποιος θα φλομώσει τη λίμνη στο ποτάμι, ή θα φτιάσει καλαμωτή ,ή ποιος θ’ ανέβει πρώτος στο δέντρο, για να μαζέψει τα καρακαξάβγουλα ή τα μικρά πουλιά τους με ανταγωνιστή πολλές φορές τη δεντρογαλιά. Ο καθένας μας μάζευε το κοκολόϊ, για να βγάλει το χαρτζιλίκι του, ζώντας την ένταση, την αγωνία, την περιπέτεια. Τώρα ζούμε τη «δυστυχία» και «φτώχεια» του πλούτου και των ανέσεων. Μας συντροφεύει η τηλεόραση, το κινητό και το διαδίκτυο. Η επικοινωνία μας γίνεται μόνο με το SMS, καταργώντας την αλληλογραφία. Όμως το γράμμα κάποτε είχε πολύ συναίσθημα και αγωνία.
Το μπάνιο στη λίμνη του Μύλου, στο ποτάμι μας, με αδαμιαία περιβολή και το μαύρο κάμποτο για μπανιερό, συνοδευόταν με τα αμέτρητα γιουρούσια στα ποτιστικά, για να γεμίσουμε το στομάχι μας από τα φρούτα της εποχής. Όταν μαθαίναμε μπάνιο, όποιος περνούσε τα βουρλάκια ήταν πλέον έτοιμος κολυμβητής. Μετά από πολλές ώρες μπάνιου ερχόταν ο γλυκός ύπνος κάτω από τις καρυδιές και τα κυπαρίσσια με τα ακούσματα των τζιτζικιών, των πουλιών και τη συντροφιά του γκιώνη και των άστρων, μας έδινε τροφή για διαλογισμό. Παραμονές της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος όλο το χωριό ψάρευε στο ποτάμι και ανήμερα πηγαίναμε εκδρομή στο Ανδρομονάστηρο, στα Πετράλωνα τρώγοντας τα ψάρια που είχαμε πιάσει και βακαλάο παστό με ντομάτα, μέναμε εκεί μέχρι το απόγευμα πηγαίνοντας με τα ζώα και τα πόδια.
Γνωρίζαμε όλους τους δρόμους και τα μονοπάτια του χωριού και είχαμε εντολές από τους γονείς μας για καθημερινή απασχόληση δραστηριότητα και φροντίδα για τα δέντρα, τους καρπούς τους, τα ζώα, τα μικρά τους και τα προϊόντα τους. Το ψάρεμα στο ποτάμι -αυλάκι με φλόμο, αλεβούρι, ασβέστη, λαμαρίνες, ασυτελίνη, καλαμωτές, κόφες, δίχτυα, βρόχια, κοφίνες, αγκίστρια, καβούλα, πεταχτό, δυναμίτη κ.λ.π και το κυνήγι στον κάμπο με δόκανα, αγκίστρια, ή λάστιχο, ήταν για μας τρόπος ζωής, το καλοκαίρι. Η μαγεία του ραδιοφώνου ακούγαμε την αναμετάδοση των ποδοσφαιρικών αγώνων, αφιερώσεις, εκπομπές, εκλογικά αποτελέσματα με στοιχήματα, δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα που χάθηκε ανεπιστρεπτί.
Το χαρτζιλίκι μας με πεντάρες, δεκάρες, πενηνταράκι και δραχμή καμιά φορά, από κάλαντα, μικροθελήματα, αγώγια στο μοναστήρι, από τη δράση μας ως μικροπωλητές προϊόντων (σαλιγκάρια, πουλιά, ψάρια, φρούτα, μανούσια,) κοκολόϊ στις ελιές και ξεφούρτσι καμιά φορά, περνώντας πάνω από το ξύλινο γεφύρι, τη βάρκα του Κοιλάκου ή και μέσα από το ποτάμι, με κίνδυνο τη ζωή μας. Στη συνέχεια είχαμε το άγριο κυνηγητό από τους αγροφύλακες, το κλέψιμο στο ζύγι και την πληρωμή από τους ευκαιριακούς τζαμπάζηδες του χωριού, προκαλούν ανάμικτα συναισθήματα, στη θύμησή τους.
Το ούρι στα βαφτίσια και το γάμο, τα συχαρίκια για το όνομα, πολλές φορές ύστερα από συνεννόηση για το ποιος θα φτάσει πρώτος να πει το όνομα για να πάρει τα πολλά χρήματα, τα σπερνά στο νεκροταφείο, τα μάσκουλα με τους κρότους στο χώρο της εκκλησίας τις γιορτές, το κρύψιμο στην τουαλέτα του τραίνου, για να γλιτώσουμε το εισιτήριο, το μεροκάματο στα καμίνια Βαλύρας-Λάμπαινας και το τεφτέρι του μπακάλη στο πανωγράψιμο, στο ζύγι (είχαν άλλα σταθμά για την αγορά και άλλα για την πώληση) ,στο λογαριασμό, την τιμή και την εξόφληση. Η πάνινη μπάλα ή η μπάλα από την κύστη του γουρουνιού, στις γουρνοσφαξιές στο γήπεδο του σταθμού και τις αλάνες του χωριού, το μαθητικό πηλίκιο και η ποδιά, το κάπνισμα με τσιγάρα σέρτικα Δαμηλάτη, η από βουτούμι, μαρίτσα, καλαμπόφυλλα, (ήταν σκέτη αυτοκτονία) ,αλλά το θεωρούσαμε και μαγκιά, η υποχρεωτική απαγόρευση της κυκλοφορίας μετά τις εφτά το απόγευμα, ο υποχρεωτικός εκκλησιασμός και το κατηχητικό, οι απόκριες γύρω από τις τεράστιες φωτιές, με τα γλέντια, ξενύχτια και τα αθώα πειράγματα, η βόλτα με το ποδήλατο, το κρέμασμα πίσω στο αυτοκίνητο ή κάρο, το σβήσιμο του λουξ με το λάστιχο στο φτωχικό μπακάλικο για να πάρουμε κάτι φαγώσιμο, ήταν στην καθημερινοτητά μας.
Το σβήσιμο της μηχανής, για να μπούμε τζάμπα στο σινεμά, ήταν ένα συνηθισμένο φαινόμενο. Τα φλιπεράκια, ποδοσφαιράκια και τσου μποξ με δισκάκια των 33 στροφών ήταν γεμάτα κέρματα δικής μας κατασκευής από μολύβι που εξασφαλίζαμε ,κλέβοντας τις σφραγίδες των τραίνων του ΣΠΑΠ ή καταστρέφοντας τις καβούλες που πιάναμε τα χέλια στο ποτάμι.
Από τα παιχνίδια με τα μισά χαρτιά της τράπουλας μονοπωλίου στα καφενεία (και στις αλάνες του χωριού για μας τους πιτσιρικάδες αφού απαγορευόταν η παραμονή μας στα καφενεία) το πιο συναρπαστικό και έξυπνο ήταν το «ΣΚΑΜΠΙΛΙ», επειδή ήταν ,απρόβλεπτο με πολλές γκάφες και πολλούς διαφορετικούς κώδικες επικοινωνίας χειρονομιών, μορφασμών, συναισθημάτων, νοημάτων, και επειδή παιζόταν με 6 άτομα σε 2 ομάδες. Τα καλοκαίρια πολλές φορές γίνονταν αγώνες, στο παιχνίδι αυτό, όταν έρχονταν για διακοπές οι διαμένοντες στην Αθήνα βαλυραίοι και τα στοιχήματα και τα τσιμπούσια έδιναν και έπαιρναν για πολλές ώρες, κάνοντάς μας να νιώσουμε την παρέα ομάδα
Τις ημέρες των Χριστουγέννων τα τυχερά παιχνίδια έδιναν και έπαιρναν. Οι σημαδεμένες τράπουλες, τα γεμάτα ζάρια, τα συνθηματικά , τα νοήματα, το απόλυτο σκοτάδι σβήνοντας τα φώτα, η εκδίκηση του καθρέφτη να έχεις 30 και να βλέπεις τον άσσο και να τραβάς για τριανταένα, (οι ανυποψίαστοι ζούσαν στον κόσμο του πάθους τους) δημιουργούσαν μια απογοητευτική ατμόσφαιρα για χαμένους και κερδισμένους με κοινωνικές προεκτάσεις και ανάρμοστες συμπεριφορές
Τα μικροθελήματα για λίγα στραγάλια, καραμέλες ή λουκούμι, το φύλαγμα ζώων, ο κήπος, ο μπαξές, ο μανάβης τζαμπάζης στα πανηγύρια, Μελιγαλά, Κυπαρισσίας, Μεσσήνης , και οι άγνωστες για την τωρινή εποχή μας δραστηριότητες του θερισμού ,αλωνίσματος, το κουβάλημα του άχυρου με τα χαράρια, αλέσματος στο μύλο, τρυγητού, λινού, χαράκι των κλημάτων της σταφίδας με τα γόνατα στο χώμα, μπρούμυτα ή ανάσκελα με τσιμπήματα από φίδια, σκορπιούς, και τα μάτια γεμάτα σκόνη, θειάφι, γαλαζόπετρα, άπλωμα σταφίδας στα αλώνια όπου οι «γαιοκτήμονες» είχαν τους εργάτες ηλιοβάρεμα-ηλιοβασίλεμα, σκάψιμο και λιομάζωμα., το κόψιμο του σανού με την κόσα και το μπάλιασμα σε αυτοσχέδιο μπαλιαστικό από ξύλο ή καλάμι με τη χρήση του δικρανιού πιάνοντας φίδια ,πουλιά, χελώνες, σκαντζοχέρια που φώλιαζαν τη νύχτα μέσα στο σανό, μας γέμιζαν πλούσια συναισθήματα Η αγωνία όλης της οικογένειας ήταν ζωγραφισμένη στα προσωπά τους στη διάρκεια της συγκομιδής , στην κάθε εποχή από τα απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα τις τιμές και τη διάθεση των προϊόντων λέγοντας κάποιος στη γυναίκα του από τη πώληση της σταφίδας ότι του έμεινε το φτυάρι και το κόσκινο Το λιοτρίβι, το αλώνι, ο λινός, η άθληση, η υγιεινή διατροφή, το μόνο λίπασμα στις καλλιέργειες ήταν η χωνεμένη κοπριά των ζώων, η γαλαζόπετρα , το θειάφι και ο ασβέστης η παραγωγή αγνών προϊόντων χωρίς συντηρητικά, (Έψιλον τα λέμε τώρα), βελτιωτικά και φυτοφάρμακα, η παντελής έλλειψη ασθενειών της εποχής μας, αφού το μαγείρεμα γινόταν αργά στο παραγώνι με τη τσουκάλα πάνω στη σιδεροστιά και από κάτω η φωτιά με ξύλα μαζεμένα από ελιές, πουρνάρια, μουριές, ομόρφαιναν τη ζωή μας. Τώρα υπάρχουν τα ετοιματζίδικα στα φάστ φουντ, η χύτρα ταχύτητας , ο φούρνος μικροκυμάτων και τα σούπερ μάρκετ είναι γεμάτα με προμαγειρεμένα φαγητά. Χάθηκαν οι παλιές γεύσεις από δέντρα, φρούτα, λαχανικά και τα βότανα που ήταν φυλαγμένα σε κάθε σπίτι πάνω στην τράβα δεν υπάρχουν ,γιατί πολλά έχουν εξαφανιστεί από την αλόγιστη χρήση των φυτοφαρμάκων. Δεν υπήρχαν πυρκαγιές, γιατί τα κτήματα δεν λόγγωναν ποτέ και η προσωπική εργασία για όλα τα κοινωφελή έργα του χωριού γινόταν χωρίς τίμημα. Το καλάμι ήταν για πολλές χρήσεις και μαζί με τη λυγιά, το σχοίνο και την ιτιά ήταν υλικά καλαθοπλεκτικής και τα προσέχαμε, γιατί ήταν χρηστικά και είχαμε οικονομικό όφελος. Δεν υπήρχαν σκουπίδια και χωματερές, γιατί γινόταν η παραγανάλωση και ανακύκλωση επιτόπου. Δυστυχώς οι κάθε λογής γυρολόγοι με το σύνθημα «όλα τα παλιά αγοράζω»,σίδερα και αλουμίνια, λήστεψαν τα ιερά κειμήλια του κάθε σπιτιού, αγοράζοντας ή ανταλλάσσοντας με ευτελή προϊόντα ότι πολύτιμο υπήρχε σε κάθε φτωχό νοικοκυριό και αυτό γινόταν για καθαρά λόγους επιβίωσης.
Το μοίρασμα στη χαρά, στη λύπη, στις αγροτικές εργασίες, στη δανεικαριά σε ζώα και εργαλεία ,έδιναν σταθερότητα, αλληλεγγύη, ασφάλεια και κοινωνική συνοχή, στην τοπική μας κοινωνία.
Ζήσαμε τη φύση, χορτάσαμε το παιχνίδι ατομικό και ομαδικό, κάναμε διαγωνισμό στις μονές-διπλές κούνιες για το ποιος θα φτάσει πιο ψηλά και όταν η τριχιά ήταν φθαρμένη είχαμε ατυχήματα. Νιώσαμε τη ζεστασιά της ανθρωπιάς χωρίς να έχουμε μεγάλες διαφορές και είμαστε ευτυχισμένοι. Ζούσαμε τη σταθερότητα στη θέση με πίστη στον εαυτό μας, τους ανθρώπους ,το Θεό το παρελθόν και μέλλον, την πληρότητα στη σχέση με το συναίσθημα και το σεβασμό στις ιδέες, με τη λογική. Καθημερινά είμαστε ευτυχισμένοι, γιατί κουβεντιάζαμε με τα φυτά, τα ζώα, τους ανθρώπους και τη φύση . Εκπέμπαμε θετική ενέργεια και θετική σκέψη. Με τις πέντε αισθήσεις βιώναμε πρωτόγνωρες εμπειρίες, φιλοσοφώντας το μεγαλείο της φύσης και δημιουργώντας την έκτη αίσθηση με την υπέρβαση. Παρότι φτωχοί, είμαστε πολύ πλούσιοι σε συναισθήματα, μοιραζόμαστε τα πάντα και είμαστε αυτάρκεις .Η πραγματική επιθυμία για αληθινή επικοινωνία, η ψυχική ανάγκη να μοιραστούμε τα πάντα με τους άλλους ,μας έδινε γνήσια πνευματική ευχαρίστηση και υπήρξε για μας μια σταθερή πηγή χαράς. Το να νοιάζεται κάποιος για το τι γίνεται μέσα μας, να μας επισημαίνουν τα ελαττώματα και αδυναμίες μας, ήταν για μας τρόπος ζωής.
Στεριώναμε την πίστη μας πως κάποτε όλα θ’ αλλάξουν. Εξασφαλίσαμε εργασία με οχτάωρο από τους αγώνες της προηγούμενης γενιάς και τώρα στα παιδιά μας παραδίνουμε την απασχόληση και ανεργία. Τώρα δυστυχώς το όνειρο έσβησε. Ξεπεράσαμε τις στερήσεις της φτώχειας και ανέχειας, μεγαλώσαμε, έχοντας παραπανίσια κιλά, λιγότερες τρίχες και μυαλό στο κεφάλι, φώλιασε η κακία και ζήλια μέσα μας, αδιαφορήσαμε, καταστρέψαμε και αφήσαμε να καταστραφούν ήθη, έθιμα, περιβάλλον, πολιτιστική παράδοση και κληρονομιά, δεν δημιουργήσαμε τίποτα, είμαστε δήθεν ,επαναστάτες του βολέματος, χάθηκαν οράματα, αξίες ιδανικά μπέσα και ομερτά, έχουμε σήμα κατατεθέν και φετίχ το αυτοκίνητο, είμαστε άδειοι από συναισθήματα και συγκινήσεις, καταναλώσαμε, καταναλωθήκαμε και κυρίως ξεχάσαμε. Τώρα δεν θυμόμαστε τα μικρά ονόματα των παιδικών μας φίλων. Και αν διασταυρωθούμε στο δρόμο δεν μιλά ο ένας στον άλλον, γιατί ο αρρωστημένος εγωισμός δεν επιτρέπει την ταπεινότητα. Τα παιδικά μας χρόνια, «η εποχή της αθωότητας», ήταν η μόνη γεύση αιωνιότητας, γιατί δεν παρακολουθήσαμε τη ζωή μας, τη ζήσαμε. Και το μόνο που μας απομένει είναι οι εμπειρίες ως ιδανικές αισθήσεις ζωής και τελικά ως αναμνήσεις
Ήρθε όμως το πλήρωμα του χρόνου και κάποιοι έπρεπε να διαφυλάξουν όλα αυτά τα βιώματα, μέσα σε ένα λεύκωμα, διαθέτοντας μεράκι, χρόνο, κόπο και χρήμα. Η συλλογή ακίνητων και σιωπηλών φωτογραφιών είναι ο καρπός της αγάπης μας για να μην χαθούν οι μνήμες, οι δραστηριότητες και οι εκδηλώσεις της περιοχής μας. Η άμεση δύναμη της «εικόνας» με πρόσωπα, φύση, δραστηριότητες, ήθη, έθιμα, επαγγέλματα (μυθολογία, ιστορία, υλικός-κοινωνικός-πνευματικός πολιτισμός), είναι γεμάτη φως και αισιοδοξία. Διακινεί συναισθήματα και ευχάριστες δημιουργικές σκέψεις, μας δείχνει την πορεία της εξέλιξης «ολιστικά» συγκρίνοντας το τότε και το τώρα, το τι χάσαμε και τι κερδίσαμε.
Οι φωτογραφίες ποτέ δεν λένε ψέματα, λένε πάντοτε ολόκληρη την αλήθεια. Το στιγμιαίο αποκαλύπτει “φώτα ολόφωτα”. Οι φωτογραφίες αιχμαλωτίζουν το φευγαλέο και αφηγούνται πολύ περισσότερα απ’ όσα χωράνε. Οι εικόνες του λευκώματος αυτού προέρχονται από την πλούσια συλλογή του χωριού μας Βαλύρα Μεσσηνίας, διοικητική έδρα του Δήμου Ιθώμης. Αιχμαλωτίζουν με το φως τους το θεατή ενώ αρκετές φορές του προκαλούν δέος. Η πλούσια θεματογραφία προβάλλει το Δήμο Ιθώμης με πολύ χάρη και ο πλούτος των εικόνων κάνει πιο έντονο τον «ειδικό φωτισμό». Η ιστορία του φωτορεπορτάζ αρχίζει στα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα.
Σήμερα η παραδοσιακή ιστοριογραφία υποχωρεί μπροστά στην “Εικονογραφημένη Ιστορία”. Είναι επιτακτική ανάγκη να ανακαλυφθούν και να μελετηθούν διεπιστημονικά – πολυεπιστημονικά οι διαθέσιμες οπτικές πηγές ,ώστε ο συνδυασμός “φωτογραφίας – λόγος” της «κληρονομιάς» να γίνει κτήμα καθενός, που ενδιαφέρεται για την Αειφορο Ανάπτυξη της περιοχής μας.
Για όσους γεννηθήκανε και μοχθούμε σ’ αυτό τον τόπο η «ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» αποτελεί Ουσιαστική Έκφραση του Εθνικού μας Προσώπου. Γι’ αυτό η διάσωση και προβολή στο ιστορικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι, είναι υπόθεση όλων μας. Κάθε μέρα πασχίζουμε για μια γνήσια ανθρώπινη ζωή και αισθανόμαστε δεμένοι πάντα με το παρελθόν. Οι προγονικές μας ρίζες αποτελούν το πλαίσιο αυτής της ποιότητας ζωής.
Μέσα από τις φωτογραφίες ζουν οι μνήμες, οι χαρές, οι λύπες, ο κύκλος της ζωής, οι δραστηριότητες των απλών ανθρώπων στο σχολείο, στην ταβέρνα, στο καφενείο, στο χωράφι. Δεν λείπουν οι οικογενειακές και προσωπικές στιγμές με τα προσφιλή μας πρόσωπα, μέσα από τις οποίες δένουμε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.
Η περιοχή του δήμου Ιθώμης, στην οποία αναφερόμαστε, διαθέτει πλούσια ιστορία και μνήμη. Η αγάπη μας προς αυτήν μας οδήγησε στη συλλογή αυτού του υλικού, η έκδοση του οποίου αποτελεί για μας χρέος τιμής και σεβασμού.
Σπουδαία συμβολή σ’ αυτή την προσπάθεια είναι το λεύκωμα αυτό, γιατί περιέχει υλικό που περιμένει αδιαμαρτύρητο την παρουσίασή του, για να βιώσουμε το παρελθόν της περιοχής μας, που ευτυχώς δεν χάθηκε χάρη στην φιλότιμη προσπάθεια των συνδημοτών μας.
Παρουσιάζουμε ένα βασικό υλικό, του οποίου η κάθε θεματική ενότητα μπορεί να γίνει πληρέστερη στο μέλλον, με την προσθήκη νέων φωτογραφιών.
Ευχαριστούμε όλους αυτούς, που πρόσφεραν το φωτογραφικό τους υλικό για τη δημιουργία του λευκώματος αυτού, που μας δίνει τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε το Μουσειακό Χώρο, στην περιοχή μας. Γιατί η καταγραφή στοιχείων έχει σκοπό να μάθουμε την τοπική μας ιστορία, να εκφράσουμε την αγάπη για το τόπο μας, το θαυμασμό για τους προγόνους μας και να γνωρίσουμε τις ρίζες μας.
Είχαμε την τύχη να μεγαλώσουμε σε μια ταραγμένη μεταβαλλόμενη ιστορική περίοδο και σε συνδυασμό με την σχεδόν ανεξέλεγκτη ελευθερία των παιδικών μας χρόνων, είχαμε την ευκαιρία να περπατήσουμε και να παρατηρήσουμε πράγματα, γεγονότα, καταστάσεις τα οποία καταγράψαμε και συγκεντρώσαμε. Αυτό το πλούσιο πληροφοριακό υλικό αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για μελέτη και σύγκριση από ειδικούς επιστήμονες διεπιστημονικά και πολυεπιστημονικά.
Το έντυπο αυτό είναι ένα λεύκωμα το οποίο, μέσω των φωτογραφιών, ανασύρει παραστάσεις-πληροφορίες και κώδικες επικοινωνίας ενός χαμένου παραδείσου, που λεηλατήθηκε άγρια από τις μεγάλες επιδρομές με την άναρχη ανάπτυξη των αστικών κέντρων και την εγκατάλειψη της περιφέρειας. Έτσι η εγκατάλειψη των οικισμών και χωριών έγινε δρόμος χωρίς επιστροφή στις ρίζες. Γι’ αυτό και πληρώνουμε σήμερα όλοι το τίμημα.
Αφιερώνουμε το έντυπο αυτό στους μετακατοχικούς αγυιόπαιδες, που με ένα καμποτένιο σώβρακο πέρναγαν όλο το καλοκαίρι τον ελεύθερο χρόνο τους στις αλάνες, στο ποτάμι παίζοντας, ψαρεύοντας, κυνηγώντας, στοχαζόμενοι και μελετώντας, τη φύση και τη ζωή και ευχόμαστε να γίνει:
Πιο Ανθρώπινη η Σκέψη.
Πιο Ζεστή η Φωνή.
Πιο Ειλικρινής η Καλημέρα.
Ένας από τους αγυιόπαιδες
Γιάννης Δ. Λύρας
Βαλύρα 2000




Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΜΑΣ
ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το γεωγραφικό στίγμα της περιοχής μας
 Μυθολογία (Θάμυρις – Μαυροζούμενα – Παυσανίας).
 Ιστορία 1821-1972 (φοιτητικές εκλογές).
 Μνημεία (Αρχαία – Βυζαντινά – Μεταβυζαντινά – Νεώτερα
 Αγροτικές δραστηριότητες.
(Σίτος – Οίνος – Έλαιον)
 Κοινωνικός Βίος (Ήθη – Έθιμα)
(Γάμος – κηδεία – βαφτίσι – απόκριες – πανηγύρι – ψυχαγωγία - κυνήγι – κυνηγοί)
Επαγγέλματα.(Μπακάλικα – ταβέρνες – κουρεία – μελισσοκομία – πραμάτειες – κάρα – καμίνια)
 Μαθητική ζωή. (Δημοτικό –Ελληνικό Βαλύρας)
 Μετανάστευση.
 Τοπική Αυτοδιοίκηση.(Δήμος Ιθώμης, Δήμος Δερών, Δήμος Οιχαλίας, Κοινότητα Βαλύρας,Δημοτικές Εκλογές 1835 – 2002
 Συνδημότες μας που έγραψαν για την περιοχή μας.

ΤΟΠΟΝΥΜΙΑ ΒΑΛΥΡΑΣ (με τα ορια τους)


ΣΙΟΡΙΖΑ. Από Μπαρακάρη μέχρι Κουρετέΐκα
ΠΛΑΤΩΝΑ. Από πάνω Μούλκι μέχρι ρέμα Σουβάλας
ΣΟΥΒΑΛΑ. Από ρέμα Σουβάλας μέχρι παληομυλο
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΑ Τα χτήματα πάνω από το δρόμο που δόθηκαν σε ακτήμονες
Βαλυραίους το 1953 από τη μοναστηριακή περιουσια της Ιεράς
Μονής Βουλκάνου
ΤΟΥΡΛΕΣ Από Θυμιου Γκομέση μέχτι Φώτη Ηλιόπουλου
ΓΥΦΤΟΡΕΜΑΤΑ Από Μαργαρίτα Χριστάκη μεχρι το οριο του μοναστηριιου και τη
μέση της Πλατώνας
ΓΕΩΡΓΟΡΕΜΑ Από Θύμιιου Γκομέση μέχρι Σφήκα
ΜΥΛΟΛΑΚΑΣ Από Καπότη Θόδωρουμέχρι Θεοφίλενας
ΧΟΥΝΕΣ Από Λυρα Θανάση μέχρι Φώτη Ηλιόπουλο
ΣΤΕΦΑΝΙΑ Από Νίκου Μέρμηγκα μέχρι Νικου Μαρινόπουλου
ΣΠΗΛΙΕΣ
ΑΗ ΛΙΑΣ
ΑΡΑΠΗΣ
ΓΥΡΕΣ
ΜΑΛΤΟΧΕΡΙΣΟ Από αμπελισιο πηγάδι μέχρι Γρηγόρη Αλεξανδρόπουλου
ΣΑΣΑΝΕΑ Πηγάδι Ερρίκου Λινάρδου
ΑΓΡΙΛΙΑ Γρηγόρη Αλεξανδρόπουλου σταφιδα
ΛΑΧΙΔΕΣ Ή ΛΑΧΝΟΙ Κατω άπο το δρόμο προς το Πλατύ
ΡΩΜΕΙΚΟ Δημητρακόπουλου στάνη
ΑΓΙΑΝΝΗΔΕΣ
ΞΙΦΑΡΕΣ
ΚΟΥΒΕΛΙΑ
ΒΑΜΠΑΚΙΑ
ΓΑΝΙΕΣ
ΠΑΛΗΟΜΥΛΟΣ
ΠΙΣΟΚΟΛΑ
ΛΙΝΑΡΔΟΥ ΠΗΓΑΔΙ
ΒΛΑΧΟΠΟΡΟ
ΞΕΡΙΚΑ Από Βίτσου μέχρι γραμμή Χασάμπασα
ΑΓΓΙΝΑΡΕΣ
ΤΟΥΛΟΠΙΑ Κώστα Φεφόπουλου πηγάδι
ΝΤΑΡΑ Χτήμα Λάκη Μπόβη
ΠΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ
ΕΥΚΑΛΥΠΤΟΙ ΠΑΠΑΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ
ΜΠΑΤΑΚΙΑ
ΑΛΜΥΡΕΣ
ΓΛΑΡΕΣ Από Φερμάνη μέχρι Σκαλεικα
ΒΑΛΤΟΚΚΛΗΣΙΑ
ΠΟΤΙΣΤΙΚΑ
ΠΕΡΑ ΜΕΡΙΑ
ΓΑΝΙΕΣ
ΚΑΜΠΟΣ
ΡΑΧΕΣ
ΤΣΟΥΚΑ
ΒΕΖΥΡΟΡΑΧΗ
ΠΑΡΑΣΠΟΡΙ
ΑΡΜΑΚΑΣ
ΣΕΛΙΚΟ ΑγιοςΠέτρος

Τα τοπονύμια του χωριού μας εχουν ρίζες Σλαύικες Άρβανίτικες,Λατινικές ,Τουρκικές.Ένα από τα τοπονύμια η λέξη "ΜΟΥΛΚΙΑ¨ που ύπάρχει στο χάρτη πάνω άριστερά ειναι τουρκικής προέλευσης με μεγάλη ίστορική σημασία η οποία περιγράφεται παρακάτω
ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΗΣΑΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΕΠΕΣΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟ 1821-1975.ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “ΕΒΔΟΜΑΔΑ” ΑΠΟ 4\9\2000-8\10\2001


Α\Α ΤΙΤΛΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ
Α.
1. Οι Αγυιόπαιδες 4-9
2. Η Βαλύρα στο χρόνο και το χώρο 11-9
3+4. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα 18-25/9
5+6+7+8 Πέντε γενιές Ανθρώπινης Παρουσίας 2, 9, 16, 23/10
9. 1ο . Αυτοί που πολέμησαν και αυτοί που έπεσαν για την
Πατρίδα 30/10
10. 2ο . 1461-1821 6/11
11. 3ο . Η Βαλύρα το 1821 13/11
12. 4ο . Ο Γέρος του Μωριά στη Βαλύρα και ο κατατρεγμός της
κλεφτουργιάς. 20/11
13. 5ο . Στο καιρό του Μπραϊμη. 27/11
14. 6ο . Ιθώμης Σχολεία 4/12
15. 7ο . Ιθώμης Δήμος 11/12
16. 8ο . Ιθώμης Δήμος 18/12
17. 9ο . Ιθώμης Δήμος 25/12
18. 10ο . Ιθώμης Δήμος 1/8/2001
19. 11ο . Ορεινά χωριά δήμου Ιθώμης 8/1
20. 12ο . Ορεινά χωριά δήμου Ιθώμης 15/1
21. 13ο . Πεδινά χωριά Δήμου Ιθώμης 22/1
22. 14ο . Αρχαία Μεσσήνη - Μονές Βουλκάνου. 23/1
23. 15ο . Μαχητές Δήμου Ιθώμης 5/2
24. 16ο . Μαχητές Βαλυραίοι. 12/2
25. 17ο . Σκάλα - Μελιγαλά 13/2
26. 18ο Βαλκανικοί πόλεμοι 27/2
27. 19ο . Μικρασιατική εκστρατεία 5/3
28. 20ο. Φωτογραφικό υλικό. Περνώντας έναν αιώνα 12/3
29. 21ο . Ιωάννης Μεταξάς 19/3
30. 22ο . Ιωάννης Μεταξάς 26/3
31. 23ο . Πόλεμος του 40. 2/4
32+33. 24ο +25ο. Πόλεμος του 40. 9+17/4
34. 26ο. Κατοχή. Αντίσταση. 23/4
35. 27ο. Η Βαλύρα στην Κατοχή και την Αντίσταση 30/4
36. 28ο. Μεγαλλείο Ζερμπίσια 7/5
37. 29ο. Η ανατίναξη της Γέφυρας της Βαλύρας 14/5
38. 30ο. Η μάχη στο Μελιγαλά 21/5
39. 31ο. Η μάχη στο Μελιγαλά και στη Καλαμάτα 28/5
40. 32ο. Η συμφωνία της Βάρκιζας 5/6
41. 33ο. Εμφύλιος. Εκλογές 46. Μακρόνησος 11/6
42. 34ο. Μακρόνησος. Εκλογές . 5/5/52. Μπελογιάννης 18/6
43. 35ο. Πρόσωπα Βαλύρας. Παναγιώτης Παπαγιωργίου. 55/6
44. 36ο. Φερμάνης Κωνσταντίνος 2/7
45. 37ο. Καρύδης Αθανάσιος 9/7
46. 38ο. Φώτιος Τσαγκάρης-Γαρυφαλλια Κατσαμπάνη 9/7
47. 39ο. Οι ρίζες. Από το Κουσαμπάση μέχρι τον Ελασίτη του
ΕΑΜ (Στέλιος Βασιλόπουλος) 23/7
48. 40ο. Όποιος μαθαίνει την ιστορία του μακραίνει η ζωή του. 30/7
49. 41ο. Τα χάνια της Βαλύρας το 1821 6/8
50. 42ο. Αυτοί που σκοτώθηκαν στη διάρκεια 1941-1949 13/8
51. 43ο. Το τίμημα των αγωνιστών το 1821 και 1941-1949 20/8
52. 44ο. Οι εμφύλιοι του 1863 και 1944-1949. 27/8
53. 45ο. Μαθητική φωτογραφία 1907-1908. 3/9
54. 46ο. Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον. 10/9
55. 47ο. UNRRA - ΜΑΡΣΑΛ - ΚΟΡΕΑ 17/9
56. 48ο. Ο συνεταιρισμός και γέφυρα της Βαλύρας 24/9
57. 49ο. Τα γεγονότα από το 1951 έως το 1975 (Α μέρος) 1/10
58. 50ο. Τα γεγονότα από το 1951 έως το 1975 (Β μέρος) 8/10
Β. Αποχαιρετισμός της Δραχμής και καλωσόρισμα του Ευρώ. Δημοσιεύτηκε σε 6 (έξι) συνέχειες στην εφημερίδα "Εβδομάδα" από 22/10 - 26/11/2001.
Γ. Η γενιά του Πολυτεχνείου 1973. Φοιτητικές εκλογές, τότε και τώρα. Οι παληοί μας φίλοι γιά πάντα μείναν. Εφημερίδα "Γεγονότα" 15/11/2001, σελ.8

Αποδελτίωση των 100 φύλλων της εφημερίδας Βαλύρα.*

-Απόκριες : 40-1(3) 54-5(3) 86-7(4).
-Γκραβούρες Βουλκάνου: 95-7(2) 116-7(4) 64-5(3).
-Θάμυρις :1, 2, 5, 11, 12, 18, 29-30, 31-2, 54-5(1), 76-7(1), 95-7(4), 86-7(1), 35-7(4), 120-1(4), 146(5).
-Καταστροφές : 1, 43-3, 84-5, 146.
-Κοινοτικές εκλογές : 2, 3, 37, 82-5, 127-8,(1,3) 102, 101, 84-5.
-Παρουσίαση χάρτη Βαλύρας 96(3).
-Επιτροπή αγώνα 96(4).
-Μαθητική φωτογραφία 1935 147(3).
-Δήμος Δερρών 82-3(4).
-Μικροϊστορικά : 6(2), 10(2), 11(4), 12(3), 15(3), 16(3), 17(4), 19(4), 112-3(6), 118-9(3), 140 (Λινάρδος + ιστορία βαλύρας).
-Liotr;ibi Q 68-9.
-Σκουπιδότοπος : 42, 15-20, 38-9.
-Ξεροπήγαδο :42-3(2).
-Αγροτικός συνεταιρισμός : 4, 5, 20, 44-5(1).
-Ποταμός Πάμισος : 138 (1,4).
-Ναοί Βαλύρας : 2(4),
-Ποιήματα Βαλύρας: 4(2), 6(2), 8(2), 9(1), 15(1), 17(2), 19(1), 31-2(3), 33(4), 38-9(1), 70-1(1), 33-4 (2), 37(3), 58(2), 68-9(2), 95(5), 134(3), 138(2).
-Μητρώο αρρένων Βαλύρας : 106-109
-Ξενιτειά: 18(4) – 50-1-(2)
-Συμβόλαιο 1849: 102-3(4)
-Αστέρας Βαλύρας: 29-30, 72-3(3), 122 (213) φωτογραφίες 2(4), 112-3(5), 102(95-96 Δεθνικής) 136(3)
-Έκθεση Γιάννη Λύρα: 92,93,94,95,97
-Ευρωεκλογές 123-4(4)
-Καταγωγή Βαλυραίων:9-11
-Πολιτικές προτιμήσεις: 21-2(4), 68-9 (14), 72-3(114), 116-7(4), 144(115)
-Κυνήγι Λαγού:82-3 (3)
-Πανηγύρι: 82-3(4)
-Λαϊκή τέχνη 74-5 (4) Τσουκάλια 76-7 (2) Αγγειοπλαστική 78-9(2), Γυρολόγοι 92-4 (2), Σαμαράς 82-3(2)
-Παιχνίδια: 134 (2)
-Ημιγιμνάσιο: 102-3(4)
-Σύλλογος γυναικών 96(1)
-Αυλάκι-Τουρκοκρατία 112-3(2)
-Πολεμιστές Μπουρολιάς Δημήτρης 1891-1944, Παπαϊοάννου Ιωάννης 1896-1984 123-4(3)
-Θέατρο αναμνήσεις 88-9(3,4)
-Αγία Τριάδα: 1(4) Ρέμμα Αγίου Δημητρίου 59-60(2)
-Βιογραφικό Γεωργίου Γεωργακόπουλου – Γυρολόγοι 92-94

*
Το πρωτο νούμερο δείχνει τον άριθμό του φύλλου της έφημερίδας ΒΑΛΥΡΑ και το νούμερο σε παρένθεση δείχνει τη σελίδα της έφημεριδας