Τρίτη, 20 Οκτωβρίου 2020

ΙΣΤΟΡΙΚΑ–ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ, ΒΑΛΥΡΑ, ΠΑΜΙΣΟΣ, ΜΑΥΡΟΖΟΥΜΕΝΑ, ΓΟΕΒ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ, ΧΑΡΤΕΣ.

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 


Η Βαλύρα αποτελούσε κωμόπολη της Μεσσηνίας. Ήταν  η έδρα του Δήμου Ιθώμης, με το νόμο Καποδίστρια και απέχει 23χλμ. από την Καλαμάτα. Χτισμένη στους πρόποδες του Ιερού όρους της Ιθώμης, σε μια παραγωγική κοιλάδα που διασχίζουν οι ποταμοί Πάμισος και Μαυροζούμενα, αριθμεί 1.005 κατοίκους (ΕΣΥΕ,2001). Η θέση της Βαλύρας ταυτίζεται με την ιστορία της Αρχαίας Μεσσήνης. Το όνομα δόθηκε από τον προομηρικό μουσικό Θάμυρι (Β Ραψωδία Ιλιάδα 594-605) φημισμένο για την ομορφιά, τραγούδι και λύρα του, που θέλησε να ανταγωνιστεί τις μούσες, έχασε όμως, τυφλώθηκε και πέταξε τη λύρα του. Έχει γράψει γι αυτό, ο Ιωνάς Κεφαλάς και το αφιερώνει στο Βαλυραίο δάσκαλο Νιφόρο. Το όνομα Τζεφερεμίνι στο γνωστό ενετικό κατάλογο του Pacigico GRIMANI το 1690 και ήταν ένα από τα 69 χωριά της Ανδρούσας. Η Βαλύρα με την ενεργό συμμετοχή της στο μεγάλο ξεσηκωμό του 1821 δίνει γενναίο παρόν για την υπόθεση της πολυπόθητης λευτεριάς.

Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου 2020

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΡΔΕΥΣΗΣ.ΠΟΤΑΜΙ ΜΑΥΡΟΖΟΥΜΕΝΑ-ΠΑΜΙΣΟΣ ΑΥΛΑΚΙ, ΔΕΣΗ, ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ ΚΑΜΠΟΣ, ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΒΑΛΥΡΑΣ

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 

Αν κάποιος μελετήσει τα πρακτικά της κοινότητας Βαλύρας, το αγροτικό συμβούλιο Βαλύρας, τα έγγραφα του συνεταιρισμού Βαλύρας, το προσωπικό ημερολόγιο του Μ.Γ., διάφορα έγγραφα που βρέθηκαν πεταμένα,τον ΣΧΟΟΑΠ του τέως δήμου Ιθώμης (που θα είναι η επόμενη ανάρτηση)  και όταν ολοκληρωθεί η έρευνα μελέτη καταγραφή για τους νερόμυλους της Βαλύρας, θα διαπιστώσουμε ότι το αυλάκι, η Δέση και οι νερόμυλοι ήταν πλούτος της περιοχής μας για πολλά χρόνια. Υπήρχε κανονισμός άρδευσης με 16 άρθρα, διορισμός υδρονομέων με πληρωμή προϊόντων ή χρημάτων, κανονισμός λειτουργίας νερομύλων και υποχρεώσεις του συνεταιρισμού όταν άρδευαν την καλλιέργεια ρυζιού στον κάμπο της Βαλύρας από το αυλάκι,το οποίο είχε σημαία υποψήφιος δήμαρχος, και έμεινε στα λόγια.

Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2020

Ο ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΤΗΣ ΒΑΛΥΡΑΣ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ 1901 (23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ)

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Η Βαλύρα έχει πλούσιο αρχειακό υλικό σε όλους τους τομείς δραστηριότητας που θα πρέπει να συγκεντρωθεί ψηφιοποιηθεί , να υπάρχει σε έντυπη και ψηφιακή μορφή  το ιστορικό, πολιτιστικό, λαογραφικό, εκπαιδευτικό, αυτοδιοικητικό ,για να τον γνωρίζουν οι νεότεροι και να μην χαθεί το πλούσιο αυτό αρχείο του χωριού μας .

 ΤΙ ΕΙΧΕ ΚΑΙ ΤΙ ΕΧΕΙ Η ΒΑΛΥΡΑ.ΤΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑ.

Είχε Σιδηροδρομικό Σταθμό με 3 γραμμές (υπάρχει φωτογραφία και σώζονται μέχρι σήμερα,  και ο σύλλογος γυναικών Βαλύρας τον δρομολογεί για πολιτιστικό κέντρο του χωριού μας και της περιοχής) με αποθήκες και ομάδα εργατών του ΟΣΕ με έδρα τη Βαλύρα που συντηρούσαν τις γραμμές του τραίνου και οικία που διέμεναν οι ξένοι εργάτες,  φωτογραφία του 1901,  και απέναντι από το σταθμό το εργοστάσιο οινοποιίας ΒΟΤΡΥΣ, Δέση- Αυλάκι-Νερόμυλους-Υδρονομείς-Κανονισμό Άρδευσης, Ηλεκτροφωτισμό πολλά χρόνια πριν έλθει η ΔΕΗ, Αλευρόμυλο που λειτουργούσε με ρεύμα και τα λιθάρια περιστρέφονταν με ιμάντες στερεωμένους σε  τροχαλίες, Αστυνομικό Τμήμα, Υπηρεσία αγροφυλακής, Πρακτορείο ΟΤΕ, Μπακάλικα ,Ταβέρνες, Καφενεία, Περίπτερο, Ξυλόφουρνους, Μαγαζιά με είδη προικός, Τυροκομεία,  Υποδηματοποιούς, Κουρείς, Ράφτες, Μοδίστρες, Σχολή Οικοκυρικών,  Ξυλουργεία, Κτίστες, Ιατρείο, Οδοντιατρείο, 2 Πρακτικές μαμές, Μάγο, Γητευτή φιδιών, Μπεζεστένι για το πανηγύρι το μήνα Σεπτέμβριο, Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν (γυφτοκάμινα, σαμαράς, πεταλωτής, καλατζής, καλαθοπλέκτες, αργαλειούς, μεταπράτες, κάρα, κατασκευαστές ψαθιών κ.λ.π.), φωτογραφείο, 7 ελαιοτριβεία, 3 καμίνια, σταφιδαποθήκες, καλλιέργεια σταφίδας, αμπελιού, συκιάς, ελιάς,  ρυζιού στον κάμπο, βοσκοτόπια για αιγοπρόβατα με πολλούς τσοπάνηδες,  Γεωργικό Ταμείο, Αγροτικό Ταμείο, Αγροτική Λαϊκή Τράπεζα, Λαϊκή Τράπεζα, Αγροτικό Συνεταιρισμό, Αγροτολέσχη ,  Σύνδεσμο Αγροφυλακής, Δυο αρχαία γεφύρια στο ποτάμι Μαυροζούμενα και πολλά μονότοξα πέτρινα στη διαδρομή Σκάλα Βαλύρα Μεσσήνη, Ιστορικά μονοπάτια και καλντερίμια , Το αρχοντικό σπίτι επί τουρκοκρατίας (που τώρα καταστρέφεται από την αδιαφορία των τοπικών αρχών και της οργανωμένης πολιτείας) του Τζαφέρ Αγά, προίκα στην κόρη του Εμίν και προέκυψε το παλιό όνομα Τζεφερεμίνι  ,  Σιδερένια Γέφυρα που τη βρήκα σε καρτ ποστάλ στην Ιρλανδία, 14  Εκκλησίες (μεταξύ αυτών 5 βυζαντινές και ο άγιος Βλάσσης με τον καλλίτερο κεραμοπλαστικό διάκοσμο) ,   το ξυλόγλυπτο τέμπλο στον ενοριακό μας ναό που κτίστηκε το 1829 αμέσως μετά την απελευθέρωση από τους ταλιαδόρους αδελφούς Ντινόπουλοι από το Βαλτεσινίκο Αρκαδίας, Παλιά Αρχοντικά πέτρινα σπίτια με καμάρες, Ποδοσφαιρικό σύλλογο ο οποίος συνεχίζει να υπάρχει με ιδιόκτητο γήπεδο,   Σχολεία Βαλύρας (Δημοτικό Αρρένων,  Θηλέων μέχρι το 1929 ,μετά έγινε μικτό δημοτικό και από 4τάξιο  έγινε 6τάξιο, Ελληνικό, Ημιγυμνάσιο, Νυκτερινό Δημοτικό), Σχολικούς κήπους για τη διδασκαλία των φυσιογνωστικών μαθημάτων και την καλλιέργεια φυτών μαθαίνοντας τα μυστικά των φυτών και το επιχειρείν, πουλώντας τα προιόντα στο τραίνο, μπακάλικα και καφενεία της Βαλύρας, Θεατρικό σύλλογο, Μόνιμο κινηματογράφο με αίθουσα χειμωνιάτικη και καλοκαιρινή και περιφερόταν στα γύρω χωριά, Πολιτιστικούς συλλόγους Θάμυρι-Αγία Τριάδα, Σύλλογο γυναικών Βαλύρας. 

Τρίτη, 6 Οκτωβρίου 2020

Πού ΄σαι ρε φούλη!!!!!*

                                     ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Στις 29-9-2020 έλαβα ηλεκτρονικά από το διευθυντή του 3ου  δημοτικού σχολείου Φιλιατρών Γιάννη Αλεξανδρόπουλο τις ξεχασμένες 1738 λέξεις που ήταν στην καθημερινή επικοινωνία των παιδικών μας χρόνων.

 Αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους τους εμπλεκόμενους της εκπαιδευτικής κοινότητας γιατί τα παιδιά βγαίνουν μαθαίνοντας έξω από την τάξη, το χαίρονται και γίνονται σύντομα ενεργοί πολίτες.

Αναρτώ τα διάφορα κείμενα με τις ξεχασμένες λέξεις, που δημιούργησαν οι μαθητές,  και όποιος θέλει να μάθει περισσότερα είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του σχολείου, ή μπορεί να επικοινωνήσει προσωπικά, τηλεφωνικά και ηλεκτρονικά με το διευθυντή του σχολείου .

Και πάλι τα συγχαρτηριά μου σε όλους που δημιούργησαν αυτό το καλαίσθητο πόνημα.

Ιστορικά και Μυθολογικά Στοιχεία του χωριού Τζεφερεμίνι (Βαλύρα)

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Ένας από τους τρόπος προσέγγισης του προβλήματος είναι και η εννοιολογική σημασία των μυθικών ονομάτων και τοπωνυμίων σε συνδυασμό με τα εδαφομορφολογικά δεδομένα της εποχής και σε αυτό η γνώση της ιστορικής Γεωλογίας είναι καθοριστική . Η μεθοδολογία αυτή –πολύ γνωστή στους αρχαιολόγους- υποχρεωτικά αφορά ευρύτερες περιοχές, υπερβαίνοντας τον τοπικό χαρακτήρα.

ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΝΟΥ ΓΚΡΒΟΥΡΙΣΤΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΣΟΝΑΚΙΔΗ
Ως επίσημη μαρτυρία για την ύπαρξη θεωρείται η απογραφή του Βενετσιάνου Γκριμάνι στα 1700 . Η ετυμολόγηση όμως του ονόματος από τις τούρκικες λέξεις Τζεφέρ και Εμίν (Εμίρ) - που πιθανώς πρόκειται για τίτλο ανάλογο του Σπαχή- οδηγεί στο συμπέρασμα πως ο οικισμός υπήρχε στην Α’. Τουρκοκρατία (1450-1685) χωρίς δυστυχώς καμία πληροφορία για την θέση του .

Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου 2020

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΡΙΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2007-10

                                 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. 

Περιβαλλοντικό πρόγραμμα τρίτου Γυμνασίου Πατρών

ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ ΚΑΙ   ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΣΑΠΟΥΝΙ

 

ΣΚΗΝΗ 1η

Ο άντρας μπαίνει στο σπίτι που υπάρχει ένα τραπέζι γεμάτο με υγιεινά προϊόντα. Η γυναίκα τον περιμένει.

ΑΝΤΡΑΣ: Βλέπω πως σε έπιασαν οι συνηθισμένες τρέλες σου και προτιμάς να μαγειρεύεις υγιεινά φαγητά, εφαρμόζοντας τη μεσογειακή διατροφή. Έλα  κάτσε να φάμε

ΓΥΝΑΙΚΑ: Πρώτον, δεν είναι τρέλα, δεύτερον εγώ έφαγα, γιατί εσύ άργησες νάρθεις.

ΑΝΤΡΑΣ: Τι εσύ έφαγες και δεν με περίμενες τον αντρούλη σου.