Το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή. ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ-ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ.ΚΥΡΙΑΚΗ 16-11-25

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 

Στις 16-11-25 επισκεφθήκαμε  με την κόρη και εγγόνα το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή πάντα πρωτοπόρο στην εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού στα περιβαλλοντικά ζητήματα, αναγνωρίζοντας την υποβάθμιση και την απώλεια της Βιοποικιλότητας ως μία από τις κυριότερες παγκόσμιες προκλήσεις, παρουσιάζει τη συναρπαστική Έκθεση «Βιοποικιλότητα. Όλα συνδέονται». ΄Ήταν κατάμεστο από γονείς με τα παιδιά τους  που απολάμβαναν  διαδραστικά τους χώρους της έκθεσης.

Επικοινώνησα τηλεφωνικά και  ηλεκτρονικά με την υπεύθυνη Παλαιοντολογίας του μοσείου   Χριστίνα Γιαμαλή να της δωρίσω απολιθώματα του χωριού μου ΒΑΛΥΡΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ της Πλειόκαινης-Πειστόκαινης Εποχής, και της έστειλα πληροφορικό ενημερωτικό-φωτογραφικό  υλικό. 

Η έκθεση δημιουργήθηκε με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Μέσω εντυπωσιακών διαδραστικών ψηφιακών εκθεμάτων, αξιοποιώντας σύγχρονα οπτικά και απτικά μέσα, με ολογραμματικές και πανοραμικές προβολές, εντυπωσιακές παραγωγές αλλά και φυσικά εκθέματα, η Έκθεση φωτίζει το αλληλένδετο της ζωής, ενεργοποιεί τον νου, εγείρει το συναίσθημα, μεταφέρει τη γνώση, εμβαθύνει, ερμηνεύει και αποκωδικοποιεί την έννοια της Βιοποικιλότητας, που τόσο συχνά ακούμε.

Η Έκθεση και τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα που δημιουργήθηκαν ειδικά γι’ αυτή, μας υπενθυμίζουν ότι η Βιοποικιλότητα δεν είναι απλά ένας κατάλογος ειδών. Είναι o αγώνας των ειδών αυτών για επιβίωση, η εξέλιξή τους μέσα σε δισεκατομμύρια έτη, τα γονίδια που κάνουν τον καθένα μας διαφορετικό, τα οικοσυστήματα.

Η Έκθεση και τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα που δημιουργήθηκαν ειδικά γι’ αυτή, μας υπενθυμίζουν ότι η Βιοποικιλότητα δεν είναι απλά ένας κατάλογος ειδών. Είναι o αγώνας των ειδών αυτών για επιβίωση, η εξέλιξή τους μέσα σε δισεκατομμύρια έτη, τα γονίδια που κάνουν τον καθένα μας διαφορετικό, τα οικοσυστήματα, οι τόποι δηλαδή όπου ζουν οι οργανισμοί, οι σχέσεις των οργανισμών αυτών μεταξύ τους, αλλά και με το περιβάλλον τους.

Είναι το πλέγμα της ζωής, στο οποίο ανήκουμε όλοι μας και η ύπαρξή μας δε μπορεί παρά να συνδέεται άρρηκτα με τη διατήρησή της.

Η Έκθεση «Βιοποικιλότητα. Όλα συνδέονται» αναδεικνύει την πολυδιάστατη σπουδαιότητά της για τη ζωή μας και την ισορροπία του πλανήτη, εστιάζει σε πιέσεις και απειλές όπως η κλιματική αλλαγή, τονίζει την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της στάσης ζωής, υπογραμμίζει ότι σε αυτόν τον πλανήτη όλοι και όλα συνδέονται.

Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα θα εφαρμοστούν δια ζώσης στις εγκαταστάσεις του Μουσείου και Διαδικτυακά σε μαθητές σχολείων της Ελλάδας, καθώς και σε μαθητές ελληνόφωνων σχολείων και δομών της Ευρώπης.

ΩΡΑΡΙΟ

Δευτέρα – Παρασκευή: 9:00 – 16:00

Σάββατο και Κυριακή: 10:00 – 15:00

ρνηθείτε ή να τα αποδεχθείτε.

Η βιοποικιλότητα, ή πιο απλά η ποικιλία όλων των οργανισμών που ζουν στον πλανήτη μας, μειώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, όπως οι αλλαγές στη χρήση της γης, η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή.

Τι είναι η βιοποικιλότητα;

Ως βιοποικιλότητα ορίζεται η ποικιλία των έμβιων όντων στον πλανήτη γη. Περιλαμβάνει τον αριθμό των ειδών, τη γενετική ποικιλότητα και την αλληλεπίδραση αυτών των μορφών ζωής μέσα σε σύνθετα οικοσυστήματα.

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύτηκε το 2019, έως και ένα εκατομμύριο είδη πανίδας και χλωρίδας αναμένεται να απειληθούν με εξαφάνιση, από τα 8 εκατομμύρια που υπολογίζεται ότι υπάρχουν στον πλανήτη, πολλά εκ των οποίων εντός των επόμενων δεκαετιών. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, τα δύο τρίτα των προστατευόμενων ειδών στην ΕΕ έχουν κακή ή κακή κατάσταση διατήρησης και τα τρία τέταρτα των οικοτόπων που αξιολογήθηκαν έχουν κακή ή κακή κατάσταση διατήρησης.

Ορισμένοι ερευνητές εκτιμούν μάλιστα ότι διανύουμε ήδη την έκτη μαζική εξαφάνιση των κυρίαρχων μορφών ζωής στην ιστορία της γης. Οι προγενέστερες μαζικές εξαφανίσεις εξάλειψαν μεταξύ του 60% και του 95% όλων των ειδών. Τα οικοσυστήματα χρειάζονται εκατομμύρια χρόνια για να επανέλθει η ζωή στα προηγούμενα επίπεδα ποικιλότητας.

Γιατί είναι σημαντική η βιοποικιλότητα;

Τα υγιή οικοσυστήματα μας παρέχουν πολλά στοιχεία ζωτικής σημασίας που θεωρούμε δεδομένα. Τα φυτά μετατρέπουν την ενέργεια του ήλιου, καθιστώντας την διαθέσιμη σε άλλες μορφές ζωής. Τα βακτήρια και άλλοι ζωντανοί οργανισμοί διασπούν την οργανική ύλη σε θρεπτικά στοιχεία παρέχοντας στα φυτά υγιές έδαφος για να αναπτυχθούν. Οι επικονιαστές είναι απαραίτητοι στην αναπαραγωγή των φυτών, εξασφαλίζοντας παράλληλα την παραγωγή των τροφίμων μας. Τα φυτά και οι ωκεανοί αποτελούν σημαντικές δεξαμενές άνθρακα.. Επίσης, ο κύκλος του νερού βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους ζωντανούς οργανισμούς.

Με λίγα λόγια, η βιοποικιλότητα μας παρέχει καθαρό αέρα, φρέσκο νερό, έδαφος καλής ποιότητας και επιτρέπει την επικονίαση των καλλιεργειών μας. Μας βοηθά να καταπολεμήσουμε και να προσαρμοστούμε στην κλιματική αλλαγή, αλλά και να μειώσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις των φυσικών κινδύνων.

Δεδομένου ότι οι ζωντανοί οργανισμοί αλληλοεπιδρούν στα δυναμικά οικοσυστήματα, η εξαφάνιση ενός είδους μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην τροφική αλυσίδα. Είναι αδύνατο να γνωρίζουμε τις ακριβείς επιπτώσεις των μαζικών εξαφανίσεων για τον άνθρωπο, αλλά γνωρίζουμε ότιη ποικιλομορφία της φύσης μας επιτρέπει, προς το παρόν, να αναπτυχθούμε.

Οι κύριες αιτίες για την απώλεια της βιοποικιλότητας

Αλλαγές στη χρήση γης (π.χ. αποψίλωση, εντατική μονοκαλλιέργεια, αστικοποίηση)

Άμεση εκμετάλλευση όπως το κυνήγι και η υπεραλίευση

Κλιματική αλλαγή

Ρύπανση

Τι μέτρα προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα για το 2030

Τον Ιούνιο του 2021, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα για το 2030, η οποία στοχεύει να διασφαλίσει ότι έως το 2050 τα οικοσυστήματα θα έχουν αποκατασταθεί, θα είναι ανθεκτικά και θα προστατεύονται επαρκώς.

Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν θερμά τους ευρωπαϊκούς στόχους προστασίας του 30% τουλάχιστον των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ (δάση, υγροβιότοποι, τυρφώνες, λειμώνες και παράκτια οικοσυστήματα) αλλά και την πιο αυστηρή προστασία του ένα τρίτου τουλάχιστον αυτών των περιοχών, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των πρωτογενών και των υπεραιωνόβιων δασών που σώζονται μέχρι σήμερα.

Θέλουν οι στόχοι αυτοί να είναι δεσμευτικοί και να εφαρμοστούν από τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο, σε συνεργασία με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές.

Τα μέλη του Κοινοβουλίου εξέφρασαν επίσης ανησυχίες για τη μείωση του πληθυσμού των επικονιαστών, κάνοντας έκκληση για επείγουσα αναθεώρηση της πρωτοβουλίας της ΕΕ για τους επικονιαστές.

Τον Φεβρουάριο του 2024, οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν μια νέα νομοθεσία για την αποκατάσταση της φύσης, η οποία αποτελεί μέρος των προσπαθειών της ΕΕ για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη. Η νομοθεσία αυτή δεσμεύει όλες τις χώρες της ΕΕ να εργαστούν για την αποκατάσταση των φυσικών οικοτόπων.