ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 1821.Το καταστροφικό πέρασμα του Ιμπραήμ

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ.ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 

ψάχνοντας για αρχειακό υλικό από τα ΓΑΚ ΑΘΗΝΩΝ ΦΑΚΕΛΟΙ ΑΡΙΣΤΕΙΩΝ και τα Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας βρήκαμε και ονόματα αγωνιστών που πολέμησαν τον Ιμπραήμ στο Βουλκάνο. Περιγράφουμε το φάκελο, το ονοματεπώνυμο, την εγγραφή στο φάκελο, και τον τόπο καταγωγής, για όποιον από τους απογόνους ενδιαφέρεται, και μπορεί να σταλεί  το πρωτότυπο φωτοαντίγραφο εντελώς δωρεάν.Δεν θα πρέπει οι αγωνιστές αυτοί  να περάσουν στη λήθη και την αφάνεια, που πότισαν με το αίμα τους τον σπόρο της πολυπόθητης λευτεριάς.Τους τιμούμε, μνημονεύουμε, και δοξάζουμε.ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ. 

7723206.w.1200 Φ22  ΒΟΥΡΚΑΝΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ  ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ 186 ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ  ΑΥΛΩΝΟΣ 

7723848.w.1200 Φ23 ΒΟΥΡΚΑΝΟ ΝΙΚ ΜΠΟΥΚΑΛΗΣ 313  ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ 

7723853.w.1200  Φ23 ΝΙΚΟΛΟΥ ΤΖΑΤΖΟΥΛΗ  316 ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ 

7724280.w.1200 Φ24 ΒΟΥΡΚΑΝΟ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΟΣΜΑΣ  ΔΡΑΜΠΑΛΑ 155, 166-7 ΒΑΡΥΜΠΟΠΗ

7724288.w.1200 Φ24  ΒΟΥΡΚΑΝΟ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΗΣ ή ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ  ΔΡΑΜΠΑΛΑ 161 ΒΥΔΙΣΟΒΑ

7724292.w.1200  Φ24 ΒΟΥΡΚΑΝΟ,  Γ. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ ΔΡΑΜΠΑΛΑ 163 ΒΥΔΙΣΟΒΑ

7730139.w.1200 Φ35 ΛΑΜΠΡΟΣ  ΜΑΤΘΑΙΟΣ 2 ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΠΑΙΔΕΜΕΝΟΥ 

7735583.w.1200 Φ43 ΒΟΥΛΚΑΝΟ ΛΕΚΑΣ  ΓΙΑΝΝΗΣ 262-3 ΑΡΣΙΝΟΗ

7735588.w.1200  Φ43 ΒΟΥΛΚΑΝΟ  ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ 264 ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ 

7737591.w.1200 Φ47 ΒΟΥΛΚΑΝΟ ΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΝΤΑΛΑΧΑΝΗΣ 344 ΒΥΔΙΣΟΒΑ

1192776.w.1200 Φ88  ΒΟΥΛΚΑΝΟ   ΒΑΣΙΛΗΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ 213-4 ΒΥΔΙΣΟΒΑ

1199994.w.1200 Φ102 ΒΟΥΛΚΑΝΟ ΠΟΥΛΙΤΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 81,2 ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΑΕΤΟΣ 

1201118.w.1200 Φ105 ΒΟΥΛΚΑΝΟ  ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΔΡΑΚΟΣ  80-1 ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΙ

1250634.w.1200 Φ277 ΒΟΥΛΚΑΝΟ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΡΙΣΚΟΛΑΣ ΑΑ.95 .25 ΓΚΟΛΕΜΙ

ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ  ΜΗΤΡΟΣ ΑΕΤΟΣ ΒΟΥΛΚΑΝΟ ΑΕΠ ΤΟΜΟΙ:  4, (74, 84, 86, 97, 125, 126, 140) 5,  (11, 16. 18, 216 ), 7 (127, 243), 9, (210), 10(126-7), 11 193,(213-5), 13, (222), 14 (202)

ΦΕΡΕΤΟΣ ΤΟΜ Α ΣΕΛ 293, ΤΟΜ  Β  ΣΕΛ.373-6

 

Ο πατρινός γκραβουρίστας  Γιώργος Τσονακίδης με τη συνεργασία του Γιάννη Λύρα δημιούργησε σε γκραβούρες τα παραπάνω μοναστήρια .

ΒΑΛΥΡΑΙΟΙ ΣΤ ΜΟΝΣΤΗΡΙ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ  ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ  ΣΕ ΕΓΧΡΩΜΗ ΑΠΟ ΕΦΗ  ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 1821

Αμέσως με την έκρηξη της επανάστασης του ΄21 το μοναστήρι του Βουλκάνου ζει έντονα τον παλμό του αγώνα, και προσφέρει τις υπηρεσίες προκειμένου να γίνει πραγματικότητα το όραμα της εθνικής παλιγγενεσίας. Σε ξεχωριστό φάκελο του αρχείου των αγωνιστών, καταγράφονται με κάθε λεπτομέρεια όλα τα χρηματικά ποσά καθώς και οι διάφορες άλλες πολύτιμες υπηρεσίες που προσέφερε το μοναστήρι για την διατροφή και ενίσχυση των επαναστατικών στρατευμάτων που περνούσαν απ΄ εκεί. Το 1822 οι μοναχοί έδωσαν στην ερανική επιτροπή αγώνα την οποία αποτελούσαν ο Γ. Δαρειώτης και ο μοναχός άνθιμος Βουλκανιώτης σκεύη αξίας 3.600 γροσίων. Το 1823 εδόθηκαν στον έπαρχον Μεσσήνης Πάγκαλο διάφορα είδη αξίας 2.250 γροσίων. Στις 26 Μαΐου του ίδιου έτους η Μονή του Βουλκάνου εχορήγησε στην Πελοποννησιακή Γερουσία χρεωστική ομολογία 8.000 γροσίων για την κάλυψη αναγκών του πολέμου η οποία όμως ποτέ δεν εξοφλήθηκε.Πέρα από την υλική συνδρομή, το μοναστήρι του Βουλκάνου εβοήθησε και ενεργά τον απελευθερωτικό αγώνα. Βουλκανιώτης ιερομόναχος Ιωσήφ πολέμησε γενναία με το καριοφίλι του τους Τούρκους παίρνοντας μέρος σε πολλές μάχες. Επέζησε του αγώνα και μετά την απελευθέρωση ξαναγύρισε στο μοναστήρι όπου πέθανε το 1861 σε ηλικία 90 χρονών. Επίσης ο Αγάπιος Σπηλιωτόπουλος ο οποίος διετέλεσε και διάκος του Παλαιού Πατρών Γερμανού, πήρε ενεργό μέρος στον αγώνα και πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην υπόθεση της Λευτεριάς.

Το καταστροφικό πέρασμα του Ιμπραήμ
Στα 1825 το καταστροφικό πέρασμα του Ιμπραήμ από τη Μεσσηνία ήταν ιδιαίτερα εφιαλτικό και για το Βουλκάνο εξ αιτίας της συμμετοχής του στον αγώνα του ΄21.Η λαϊκή μούσα απέδωσε όσο πιο ζωντανά μπορούσε το θλιβερό πέρασμα του Ιμπραήμ πασά από την Μεσσηνία και το θρήνο της καταστροφής των δέντρων με τους παρακάτω στίχους:

Τι έχεις καημένε Πλάτανε και στέκεις μαραμένος
Μέρα και νύχτα με νερό και πάλι μαραμένος
- Παιδιά σαν με ρωτήσετε να σας το μολογήσω
Μπαήμ πασάς επέρασε με δεκαοχτώ χιλιάδες,
κι όλοι στον ίσκιο μου έκατσαν, κι όλοι στην αποσκιάδα
κι΄ όλοι σημάδι μ΄ έβαλαν κι΄ οι δεκαοχτώ χιλιάδες
Αχ, μα εκείνος που με μάρανε, ήτανε ο Ιμπραήμης. 
Οι μοναχοί προκειμένου να γλυτώσουν από την καταστροφική μανία των Τουρκοαιγυπτίων αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το μοναστήρι παίρνοντας κοντά τους ότι μπορούσαν για να το διαφυλάξουν. Άλλοι κατέφυγαν στη Μάνη ενώ άλλοι έφθασαν μέχρι την Ζάκυνθο όπου υπήρχε ασφάλεια.
Στον κώδικα του μοναστηριού σώζεται σχετικό ημερολόγιο το οποίο δίνει μια χαρακτηριστική εικόνα για τις καταστροφές που έπαθε η μονή από τις ορδές του Ιμπραήμ.
Μερικές απ΄ αυτές είναι «1828 Μαρτίου 1: αρχίσαμε και ανακαινίσαμε τα εργαστήρια τα ευρισκόμενα εις Καλαμάτα τα οποία τα είχεν ο Ιμπραήμης καϊμένα. Εις τα 16 εργαστήρια οπού εφτιάσθησαν εξοδεύθησαν εις αυτά γρόσια 8.000». «1829: εφέραμε την αγίαν τράπεζαν από του Σημίζα και εις εγκαινιασμόν της εκκλησίας γρόσια 100».
«1829 Οκτωβρίου 1: εφτιάσαμε τον μύλον και το γεφύρι της μαυροζούμενας ονομάζεται κεραμίδια, ξυλική, λιθάρια, βαγένα, νεροτρίβι και οπού ήτον όλλα καϊμένα από τον Ιμπαήμη γρόσια 1500».
«1829 Απριλίου 25: εφτιάσαμαι εν αργασήριον εις το Νησί το οποίον το είχε καϊμένον ο Ιμπραϊμης και εξοδεύτηκαν γρόσια 1200».
«1827 Δεκεμβρίου 10: Απόθανεν ο προηγούμενος Ανθιμος εις την Ζάκυνθον οπού ήταν πηγεμένος με την αγίαν εικόνα από την φυγήν του Ιμπραϊμ. Εις το ίδιος αίτιος Απριλίου 23β απέθανεν ο προηγούμενος Ιωακείμ εις την μονήν εις το χωρίον προστίο».
«1828 Δεκεμβρίου1: Ήλθαμε από την Μάνην και εκατοικήσαμεν εις γαρδίκι την αυτήν χρονίαν απέθανεν ο προηγούμενος παρθένιος».
«1828 Ιουλίου 20: Ήλθαμε και οι λοιποί ευρεθέντες πατέρες εις το μοναστήριον βουρκάνου, ο προηγούμενος Δανιήλ, σκευοφύλαξ Χρύσανθος προηγούμενος Γρηγόριος Παππά Γαβριήλ, Παππά Ιγνάτιος, Παπά Ιωσήφ, Παππά Ιάκωβος εις ιεροδιάκων Γαλακτίων και δύο ιδιώται, ότε παΐσιος και γερμανός αναγνώσται δύο μας ενέμεναν τα ζώα, μουλάρια, δύο άλογον ένας βόας 2».
Στις παρατηρήσεις καταλόγου στον οποίο είναι γραμμένα «τα ακίνητα κτήματα της ιερής μονής του Βουλκάνου των ιδιοκτητών και εθνοϊδιοκτήτων και ηγορασμένων και ετέρων πληροφοριών» αναφέρονται τα εξής:»τα ελαιόδενδρα αλλά με εισί κεκαυμένα, αλλά δε κεκομιμένα εκ της εποχής του Ιμπραήμ ωσαύτως και τα συκόδενδρα ομοίως και τα μορεόδενδρα».
Με τις συνεχείς προσπάθειες των μοναχών και την συμπαράσταση των πιστών, το μοναστήρι του Βουλκάνου δεν άργησε να ορθοποδήσει και να αποκτήσει σιγά – σιγά την γνώριμη μεγαλοπρεπή του όψη προκειμένου να συνεχίσει να γράφει την ιστορία του στους αιώνες των αιώνων.

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ  ΟΘΩΝΑΣ  ΣΤΗ ΒΑΛΥΡΑ ΚΑΙ ΜΟΝΗ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ

Απόσπασμα επιστολής της Μεσσηνίας μηνολογουμένης 29-5-1840.

Εφημερίδα της Αθήνας «Αθήνα» φύλλο 721 , 5-6-1840 , σελίδα 1847.

Σε φανερώνω προς γνώσιν σου ότι ο Βασιλεύς την 25 αναχωρήσας από Καλάμας διανυκτεύρευσε εις Τζαφερεμίνην, καθ΄ οδόν του έδωκαν αναφοράς συσσωματομένοι πολλοί, φωνάζοντες να κάμη έλεος και να δώση ακρόασιν εις τα κατά των αρχών παράπονά των, εβγήκαν και άλλοι εναντίοι εις εν μέρος δώσαντες αναφοράς υπέρ των Αρχών και εκφράζοντες ότι αυτά όλα είναι κινήματα του Δαρειώτου και Παπατσώνη οδηγημένων από τους Δελιγιαννέους. Ο Βασιλεύς με αποστροφήν είπεν έφιππος ιστάμενος, έχετε αποδείξεις και περιστατικά και μη δυνηθέντες να είπωσι τι εσιώπησαν κατακρυφθέντες.

Από το Τζεφερεμίνιον αναχωρώντας, την 26 καθ΄ οδόν πάλι επαρουσίασαν αναφοράς κατά των αρχών εις το Χάνι της Τσακώνας. Εκεί παρουσιάσθη και εις Δήμαρχος λέγοντας ότι έχουν ευχαρίστησιν από τα αρχάς και αυτά είναι κινήματα του Δαρειώτη, Παπατσώνη, Μπενάκη.

Τότε το πλήθος όλο εφώναζε κατ΄ αυτού ότι είναι σύντροφος και αυτός και άλλοι δήμαρχοι ακόμη εις τα πράξεις του Διοικητού και άλλων σχετικών, ότι είχον συντροφίας εις τον πνοιμιακόν φόρον και άλλα πάμπολλα έμπροσθεν του Διοικητού Σούτζου, παρουσιάσαντες απόφασιν του Διοικητικού Δικαστηρίου παράνομον.

Ο Βασιλεύς εδιόρισε τον Προβελέγγιον και έλαβε πληροφορίες από τους όσους κατά των αρχών είχον παράπονα, ώστε ο Προβελέγγιος έφθασε μετά δύο μέρες εις τα Δερβένια, όπου έκαμεν ο Βασιλεύς το πρόγευμα.

Η Μονή Βουλκάνου έκανε διανομή των κτημάτων της το 1953 με το Ν.Δ. 2185|1952 , σε ακτήμονες των περιοχών γύρω από αυτήν.

*Σημείωση. Από το βιβλίο του βιολόγου καθηγητή Γιάννη Δ. Λύρα με τίτλο: «Πρόταση για ένα corpus των βυζαντινών μνημείων του δήμου Ιθώμης Μεσσηνίας»

Για όποιον θέλει να μελετήσει  τα μοναστήρια Βουλκάνου  και Ανδρομονάστηρου από τα  ΓΑΚ ΑΘΗΝΩΝ ,είναι οι παρακάτω ηλεκτρονικές διευθύνσεις.

Φάκελος] GRGSA-CSA_PAOMONAST.F000396 Φάκελος #396 - ΑΡΧΕΙΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ (1833-1886)  [1834 - 1854] Μοναί Επαρχίας Μεσσήνης: Θεοτόκου Κοίμησις, ή Μονή Βουλκάνου - (Μονή διατηρουμενη) - Δήμος Ιθώμης.

[Φάκελος] GRGSA-CSA_PAOMONAST.F000397 Φάκελος #397 - ΑΡΧΕΙΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ (1833-1886)  [1834 - 1847] Μοναί Επαρχίας Μεσσήνης: Σωτήρος Μεταμόρφωσις ή Ανδριανομοναστήριον ή Ανδρομονάστηρον .- (Μονή διαλελυμένη) .- Δήμος Ιθώμης.