ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ - ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

 ΒΑΛΥΡΑ ΙΘΩΜΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

 ΤΚ 24002, ΤΗΛ.2724071016

Με την ανάρτηση της ομιλίας μου που έγινε στο Διαβολίτσι Μεσσηνίας, στις 26-8-2011, στο θεατράκι Σταθία Κωνσταντακοπούλου, στα πλαίσια των εκδηλώσεων του 3^ου Ανδάνειου Δρόμου με τίτλο: «Τα Μυστήρια της Ανδανίας (Καταστατικό-Ιστορικό-Τελετουργικό-Μυητικό-Εννέα Μούσες-Φιλοσοφία Αριθμών), θα περιγράψουμε Διεπιστημονικά το Συμβολισμό του Σταυρού, ο οποίος είναι ένα διαχρονικό, συμπαντικό σύμβολο πολλών λαών, από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, και  σε λίγες ημέρες, στις 14 Σεπτεμβρίου τιμάται από την εκκλησία, η μνήμη του.

Ο συμβολισμός είναι ένα όργανο γνώσης καθώς και η πιο αρχαία και θεμελιώδης έκφραση, μια μέθοδος που αποκαλύπτει όψεις της πραγματικότητας οι οποίες ξεφεύγουν από άλλους τρόπους έκφρασης. Απλώνεται στους αιώνες και έχει την ικανότητα, να περικλείει μέσα σε λίγες συμβατικές γραμμές, τις σκέψεις αιώνων και τα όνειρα της ανθρώπινης φυλής. Το σύμβολο δεν μπορεί να δημιουργηθεί τεχνητά ή να επινοηθεί, για κάποια καθαρώς προσωπική ερμηνεία ή ιδιοτροπία. Προχωρά πέραν του ατόμου στο καθολικό και είναι έμφυτο στη ζωή του πνεύματος. Είναι η εξωτερική ή κατώτερη έκφραση της ανώτερης αλήθειας και αποτελεί ένα μέσο μετάδοσης πραγματικοτήτων και είναι το κλειδί για μια περιοχή μεγαλύτερη από το ίδιο και μεγαλύτερη από τον άνθρωπο που τη χρησιμοποιεί. Ο παραδοσιακός συμβολισμός υποθέτει ότι το ουράνιο είναι αρχέγονο  και ότι το γήινο δεν είναι παρά μια αντανάκλαση ή εικόνα του. Ο συμβολισμός είναι θεμελιώδης  για τη σκέψη και το τέλειο σύμβολο πρέπει  να ικανοποιεί το πνεύμα, το νου,  και τα συναισθήματα.  

ΒΑΛΥΡΑ:ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΟΕΔΡΩΝ-ΔΗΜΑΡΧΩΝ, 1970-2011

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΟΕΔΡΩΝ-ΔΗΜΑΡΧΩΝ, 1970-2011

ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΒΑΛΥΡΑ ΙΘΩΜΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΤΚ24002,ΤΗΛ 2724071016

Με αφορμή τα δημοσιεύματα στην ηλεκτρονική εφημερίδα ITHOMI NEWS του συνεργάτη μου (και παλιού μαθητή μου) Λινάρδου Ιωάννη και Κωνσταντίνου Κανελλόπουλου θα περιγράψω αυτά που αναφέρω στον τίτλο μου: Διοικητικές μεταβολές στην περιοχή μας από την Ενετοκρατία μέχρι σήμερα, και έργα και ημέρες των προέδρων-δημάρχων, 1970-2011 .

Όταν δούλευα φοιτητής την περίοδο του ’70 , στα έργα της ΑΤΕ ΑΛΙΑΚΜΩΝ και τα γραφεία της ήταν στην Αλωπεκής ,στο Κολωνάκι, γινόταν αμμοληψία από το ποτάμι Μαυροζούμενα, για να γίνουν τα έργα του αναδασμού. Στην περιοχή του Μύλου φάνηκαν τα θεμέλια αρχαίας γέφυρας η οποία έχει μείνει στα αζήτητα από τότε καθώς και τα θεμέλια άλλης αρχαίας γέφυρας, πάνω από τον Κάκκαβο και καμάρα αρχαίας γέφυρας στο χωριό Αριστοδήμειο, την οποία αναφέρει ο Γιάννης Αναπλιώτη (Τουριστικός οδηγός Μεσσηνίας, Καλαμάτα 1970, σελίδα 126). Η Δέση, το Αυλάκι, οι Καμάρες, οι Νερόμυλοι, παλιά σπίτι .εξώπορτες με καμάρες, η χειμερινή και θερινή οικία που έμενε επί τουρκοκρατίας ο Τζαφέρ Αγάς ,βυζαντινά εκκλησάκια, πηγάδια, παλιά λιοτρίβια κ.λ.π., έχουν μείνει και αυτά στα αζήτητα, από το 1970 μέχρι και σήμερα. Ο τελευταίος απερχόμενος δήμαρχος του Δήμου Ιθώμης με το νόμο Καποδίστρια κύριος Κώστας Γεωργακόπουλος είχε όραμα να επαναφέρει τη λειτουργία του αυλακιού και όταν μετά τη μεγάλη ξηρασία –πυρκαγιές ,το 2007 ,καθάρισαν το ποτάμι και ξαναφάνηκαν τα θεμέλια του παλιού γεφυριού και το κτίριο του μύλου, δεν έγινε καμιά προσπάθεια συντήρησης, διάσωσης και προβολής. Τουναντίον έβαλε με ανάποδη κλίση σωληνώσεις στο αυλάκι, ήθελε να κάνει το αυλάκι δρόμο, και η αισθητική του γεφυριού στο σπίτι του Λινάρδου χάλασε παντελώς, ενώ το γεφύρι του Αγίου Αθανασίου εξαφανίστηκε , δημιουργώντας ένα δρόμο τερατούργημα.

Η ΓΗ ΤΟ ΤΑΞΕΙΔΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ

''ΓΗ''

Τι όμορφη που είσαι, γη, και τι εξαίσια.Τι τέλεια η υπακοή σου στο φως, και τι ευγενική υποταγή σου στον ήλιο!Πόσο μοναχική είσαι, όταν τυλίγεσαι με τους ίσκιους και πόση χάρη

έχει η όψη σου όταν σκεπάζεται με το σκοτάδι!Πόση ηρεμία φέρνει το τραγούδι της αυγής σου και πόση ταραχή.Ο παιάνας του βραδιού σου Πόσο τέλεια είσαι, γη, και πόσο μεγαλόπρεπη!Περπάτησα στους κάμπους σου, σκαρφάλωσα στα πέτρινα βουνά σου Κατέβηκα στις κοιλάδες σου και χώθηκα στις σπηλιές σου Στους κάμπους, βρήκα το όνειρό σου, στα βουνά βρήκα την περηφάνια σου, στις κοιλάδες συνάντησα την ησυχία σου, στους βράχους την απόφασή σου, στις σπηλιές τη μυστικότητά σου.Η άνοιξή σου με ξύπνησε και μ’ οδήγησε στα χωράφια σου,Όπου η ευωδιαστή ανάσα σου αναδίδεται σα θυμίαμα.Είδα τα φρούτα, τους καρπούς του καλοκαιρινού σου μόχθου.

ΥΓΕΙΑ - ΑΣΘΕΝΕΙΑ – ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ-ΓΙΟΥΝΑΜΙ ΤΙΜΠ

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΥ
ΒΑΛΥΡΑ ΙΘΩΜΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Τ.Κ.24002, ΤΗΛ.2724071016

Στον πλανήτη γη παρουσιάζονται διαρκώς πολλά και διάφορα φαινόμενα. Με τη μελέτη και εξήγηση των φαινομένων αυτών ασχολούνται οι διάφορες επιστήμες. Η επιστημονική μέθοδος βασίζεται στην παρατήρηση, στο πείραμα, στη μεταβλητή, στην απόδειξη και τέλος στους νόμους της επιστήμης.Η μελέτη της ζωής σχετίζεται με την χημεία της. Χωρίς χημικές αντιδράσεις θα ήταν αδύνατη ( εκτός από τα σπόρια και σπέρματα και κάτω από ειδικές συνθήκες). Ο μεταβολισμός, μια από τις ιδιότητες των εμβίων όντων που διακρίνεται σε αναβολισμό (σύνθεση ουσιών) και καταβολισμό (διάσπαση ουσιών) παράγει ενέργεια για την ανάπτυξη, κίνηση, επούλωση βλαβών και επικοινωνία με το περιβάλλον τους. Οι σπουδαιότερες μεταβολικές διαδικασίες είναι της φωτοσύνθεσης και της αναπνοής που εξασφαλίζουν αφενός την ομαλή ανακύκλωση ύλης και ενέργειας και αφετέρου την ομαλή ανακύκλωση οξυγόνου-διοξειδίου του άνθρακα, στοιχεία απαραίτητα , για όλους τους οργανισμούς αυτότροφους και ετερότροφους.

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΑΝΙΑΣ...

Ομιλία του Γιάννη Δ. Λύρα εκπαιδευτικού, με τίτλο: «ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΑΝΙΑΣ» ΒΑΛΥΡΑ ΙΘΩΜΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΤΚ 24002, ΤΗΛ.2724071016, στον 3ο Ανδάνειο Δρόμο, στο Διαβολίτσι Μεσσηνίας, 26-28/8/2011

Τον Αύγουστο του 2011 σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο της Ανδανίας και πρόεδρο του ορειβατικού συλλόγου Καλαμάτας Ευθύμιο Αλεξόπουλο και το νέο Καλλικρατικό δήμο Οιχαλίας με δήμαρχο τον κύριο Μπάμη Φίλιππο θα παρουσιάσει το ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ-ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟ-ΜΥΗΤΙΚΟ, των Μυστηρίων της Ανδανίας, με στόχο την επόμενη χρονιά να γίνει η αναβίωση ολόκληρου του τελετουργικού, σύμφωνα με τα 27 άρθρα που αναγράφονται στις 2 εντοιχισμένες στήλες που υπάρχουν στην είσοδο του ιερού ναού του αγίου Κωνσταντίνου, στους Κωνσταντίνους Μεσσηνίας.

Στις 26 Αυγούστου ,στην πλατεία Διαβολιτσίου και ώρα 8,30 μ.μ. θα γίνει η ομιλία που σχετίζεται με το καταστατικό των Μυστηρίων της Ανδανίας και στις27 Αυγούστου και ώρα 6 μ.μ. θα τελεστεί ο τρίτος «ΑΝΔΑΝΕΙΟΣ ΔΡΟΜΟΣ», μήκους 17000 μέτρων, από την Πλατεία Διαβολιτσίου- μέχρι την Αρκαδική Πύλη Αρχαίας Μεσσήνης, και θα γίνονται παράλληλα με τον αγώνα διαλέξεις, ημερίδες, συνέδρια και έκθεση φωτογραφίας, στην πλατεία Διαβολιτσίου, το διήμερο των εκδηλώσεων, με ελεύθερη είσοδο. Σκοπός της έκθεσης φωτογραφίας είναι η προβολή της Πολιτιστικής-Πολιτισμικής κληρονομιάς, και αξιοθέατων της περιοχής της Άνω Μεσσηνίας.

Το τρίπτυχο Ανδάνειος δρόμος, έκθεση φωτογραφίας και η ομιλία με το καταστατικό των μυστηρίων της Ανδανίας, όπως αναγράφονται στις 2 στήλες , έχει σκοπό να εμπλακούν όλοι αυτοί (ερευνητές, αρχαιολόγοι, εφορείες κ.λ.π. )που έχουν ασχοληθεί, για την προβολή ,διάσωση σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, της βαριάς κληρονομιάς που έχει η περιοχή μας.

3ος Ανδάνειος Δρόμος στο Διαβολίτσι Μεσσηνίας 26-27 Αυγούστου 2011

Ο βιολόγος εκπαιδευτικός Γιάννης Δ. Λύρας,  με καταγωγή από τη Βαλύρα Μεσσηνίας  και με την ιδιότητα του  ερευνητή-συγγραφέα –εκδότη τα έτη 2007 και 2010 κυκλοφόρησε τα  αντίστοιχα πονηματά του  που το ένα σχετίζεται με τα Μυστήρια της Ανδανίας και το άλλο με τη Βυζαντινή κληρονομιά Της Μεσσηνίας.
Το πρώτο παρουσιάστηκε σε συνέδρια στην Αλεξανδρούπολη  το 2004 (πριν κυκλοφορήσει το βιβλίο) και Αθήνα το  2008, και το δεύτερο  παρουσιάστηκε στην Καλαμάτα, στο 4^ο συνέδριο Μεσσηνιακών σπουδών, το 2010.Τον Αύγουστο  του 2011, στις 26\8 και ώρα 8,30μ.μ. στο θεατράκι Διαβολιτσίου «Σταθία Κωνσταντακοπούλου»  σε συνεργασία με τον πολιτιστικό σύλλογο της  Ανδανίας  και πρόεδρο του ορειβατικού  συλλόγου Καλαμάτας Ευθύμιο Αλεξόπουλο και το νέο Καλλικρατικό δήμο Οιχαλίας, με δήμαρχο τον κύριο Μπάμη Φίλιππο, ο βιολόγος εκπαιδευτικός Γιάννης Δ. Λύρας ,θα παρουσιάσει  «το καταστατικό-τελετουργικό-ιστορικό των Μυστηρίων της Ανδανίας», και μετά θα ακολουθήσει συζήτηση, με στόχο την επόμενη χρονιά να γίνει η αναβίωση ολόκληρου του τελετουργικού, σύμφωνα  με τα  27 άρθρα που αναγράφονται στις 2 εντοιχισμένες  στήλες που υπάρχουν στην είσοδο του ιερού ναού του αγίου Κωνσταντίνου, στους Κωνσταντίνους Μεσσηνίας.
Στη διάρκεια του  διημέρου θα λειτουργεί και έκθεση φωτογραφίας, στην πλατεία του Διαβολιτσίου  με ελεύθερη είσοδο , και θα τελεστεί , για 3^η συνεχή χρονιά,  η διαδρομή Ανδανία-Αρχαία Μεσσήνη,  του τελετουργικού των μυστηρίων της Ανδανίας , στις 27\8 και ώρα 9 μ.μ.

Αφιέρωμα στους ταλιαδόρους( ξυλογλύπτες) αδελφούς Ντινόπουλους από το Βαλτεσινίκο Αρκαδίας

Για τέμπλο το κάθε ξυλικό δεν κάνει. Θέλει φλαμούρι, αγριοξιά και καρυδιά. Να του μιλάει η σμύλη και η ροκάνα. Κι εκείνο ν’ απαντάει ταπεινά. Δεν είμαι μάρμαρο ακτίνες να σκορπίσω.Να τις μαζέψεις σε κλωστή ονειρευτή.
Εγώ γυρεύω από ψυχές να ζήσω με τη δική σου και την άλλη τα’ ασκητή. Εγώ γυρεύω δίψυχο τεχνίτη η μια ψυχή να τρέμει σ’ ανεβαίνει κι’ η άλλη; Ποιος της λέει να φρίττη!

Η πίστη κι’ αγάπη δεν πεθαίνει! Είν’ τόσο γλυκός ο Κύριος της Αγάπης! Αρνιά , πουλιά, σταφύλια που στολίζεις.

Κι΄τέλεια αγάπη και στο Γολγοθά της.Και με τα’ αγκάθια αν τη στολίσεις.Φορεί τα’ ακάνθινο στεφάνι. Τώρα, τεχνίτη, πως θα ζήσεις.Το ξύλο να σου λέει φτάνει και Συ να θες να τα’ αναστήσεις.

Ήταν βαριά του τάφου η πέτρα.Μα ήρθε ο άγγελος σαν φλόγα. Τη σμίλη μου την ταξιθέτρα. Μ’ ένα του νεύμα την ευλόγα. 

Σημείωση 2. 

Ευχαριστώ τον συνταξιούχο δάσκαλο Γρηγόρη Κριμπά για το ενδιαφέρον του που μου δάνεισε το βιβλίο με τίτλο: Μνήμες από το Βαλτεσινίκο και τα γύρω χωριά , του Νέστορος Μπούμπουλη, Αθήνα 1978 κεφάλαιο ΚΗ σελίδες 527-555, μαθαίνοντας για τα τέμπλα, προσκυνητάρια, και σκαλιστά ταβάνια, των ιερών ναών στα διάφορα χωριά του νομού Μεσσηνίας.

ΒΑΛΥΡΑ 7-7-2011

Θέατρο και Ψυχαγωγία

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 

ΒΑΛΥΡΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 24002, ΤΗΛ. 2724071016

    Ο Αναστάσιος Κοντοπανάγος πολύ εμφάνταστος και ιδιοφυής συνέλαβε την ιδέα να ιδρύσει ένα θεατρικό Σύλλογο από παιδιά  του χωριού Τζεφερεμίνη για να ψυχαγωγούμε κατά περιστάσεις ( στο πανηγύρι, το Πάσχα, τα Χριστούγεννα και τις απόκριες) τους χωρικούς, αλλά και  άλλους επισκέπτες από τα γύρω χωριά Μπάστα, Λέζι, Σκάλα Χασάμπασα, Βουρνάζι, Σήμιζα, Μαυρομάτι. Για τον σκοπό αυτό ο αείμνηστος Αναστάσιος Κοντοπανάγος επέλεξε και τα κατάλληλα πρόσωπα που θα υποδύονταν τον ρόλο του έργου τη Γκόλφω, την Εσμέ, και τις δύο ορφανές, τους δύο λοχίες, τον Αθανάσιο Διάκο, τον Κατσαντώνη κ.λ.π. Αυτά ήταν τα έργα που αποδίδαμε στους  κατοίκους αλλά και στα γύρω χωριά που στα πανηγύρια τους μας προσκαλούσαν να μεταβούμε σαν θεατρικος πλέον σύλλογος καθιερωμένος. Πάντα με αμοιβή. Σκοπός του συλλόγου εκτός της ψυχαγωγίας ήταν και η εκτέλεση απαραίτητων μικρών αλλά και ωφελίμων έργων π.χ. κατασκευή  γεφυρών εκεί που τα νερά δημιούργησαν πρόβλημα όσον αφορά τη διάβαση των κατοίκων που καθιστά σοβαρό εμπόδιο επικοινωνίας των χωρικών για την μετάβαση στους αγρούς και πράγματι κατασκευάσαμε 3 γεφύρια  στον κάμπο. Τη διάνοιξη του αυλακιού από τον κεντρικό αλευρόμυλο – προς τον παλιόμυλο. Έτσι διοχετευόταν μεγαλύτερη ποσότητα νερού τόσο για τη λειτουργία του νερόμυλου τόσο και για το πότισμα των μπαξέδων και άλλων χέρσων κτημάτων.

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΟΛΙΚΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ

Η μονή καλείται και μονή της Παναγίας της κορυφής ή της Θεοτόκου της Επανωκαστριωτίσσης ή Μονή του Βουρκάνου της εικόνας της Παναγίας της Γοργοπάκουης, το Βουρκάνο, Παναγία η Βουρκανιώτισσα ή Χάρη της Βουρκανιώτισσας μοναστήρι και μοναστήρι του Βουλκάνου

  Η παράδοση τοποθετεί την ανιδρυσή του το 725 Μ.Χ. επι βασιλείας του Λέοντος Γ του Ισαύρου του Εικονομάχου.Μερικοί καλόγεροι ασκητές εικονολάτρες υπέστησαν άγριο διωγμό από τον αυτοκράτορα κατέφυγαν στην ΙΘΩΜΗ  κι έκτισαν το μοναστήρι πάνω στα θεμέλια του αρχαίου ιερού του ΙΘΩΜΑΤΑ ΔΙΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ  κατά τη γνωστή συνήθεια των φανατικών χριστιανών, που έκτιζαν χριστιανικές εκκλησίες πάνω στα ερείπια αρχαίων ναών για να τονίσουν ,έτσι, το θρίαμβο της νέας  θρησκείας του Χριστού κατά της ¨ειδωλολατρίας¨.

  Το σημερινό ¨καθολικό¨της Παναγίας της Βουλκανιώτισας αποδεικνύεται ότι έχει κτιστεί πάνω στα ερείπια του ναού του Διός Ιθωμάτα ,που είχε ανεγερθεί από τους πρώτους βασιλείς των Μεσσηνίων Πολυκάονα και Μεσσήνη ,από τα παρακάτω:

Ιεροί Ναοί της Βαλύρας - Εφημέριοι 1821-2003...

ΤΡΕΙΣ ΟΔΟΙ ΜΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΩΝ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

 ΒΑΛΥΡΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 24002, ΤΗΛ.2724071016

18. Οδός Αγίου Αθανασίου

Ο Αγιος Αθανάσιος είναι ο καθεδρικός ενοριακός ναός της Βαλύρας. Ακριβή χρονολογία θεμελίωσης και αποπεράτωσης του ναού αυτού δεν έχουμε. Από τις εικόνες όμως του τέμπλου που είναι υπογεγραμμένες από τους αγιογράφους εκ Ζακύνθου Ιωάννη και Γεώργιο Ταμβάκη, εισηγητή της Επτανησιακής σχολής στην αγιογραφία και τη ζωγραφική, βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ο ναός κτίστηκε πριν το 1850, όπως και άλλοι ενοριακοί ναοί των γύρω χωριών. Ο ρυθμός του ναού είναι τρίκλητος βασιλική μετά τρούλου. Εντυπωσιακή τελειότητα παρουσιάζει η μεσαία καμάρα όπου με τον τρούλο σχηματίζει τέλειο σταυρό. Ανυπολόγιστης αξίας είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο ,έργο των αδελφών Ντινόπουλοι από το Βαλτεσινίκο της Αρκαδίας . Τα ο ξυλόγλυπτο τέμπλο έχει τη κεντρική είσοδο και δυο πλευρικές εισόδους (πόρτες). Χωρίζεται κάθετα και οριζόντια σε 9 μέρη. Οι 10 κάθετες ξυλόγλυπτες κολόνες ,έχουν η κάθε μια από 4 ξυλόγλυπτες αγιογραφήσεις. Υπάρχουν 56 αγιογραφήσεις και αρκετά ξυλόγλυπτα πρόσωπα. Παρόμοια τέμπλα έχουν κατασκευάσει σε πολλούς ιερούς ναούς της Μεσσηνίας και Πελοποννήσου Από πληροφορίες των απογόνων Τσαγκάρη ,χρειάστηκαν 10 χρόνια για να ολοκληρωθεί το ξυλόγλυπτο τέμπλο που είναι μοναδικής τεχνοτροπίας στην Ελλάδα και χρειάζεται συντήρηση όπως και ο ναός από τους σεισμούς που υπέστη στις 19-9- 1986 και το 1991.Τα νερά της κολυμβήθρας πέφτουν σε πηγάδι βάθους 12 μέτρων. Το ρολόι στο καμπαναριό, είναι δωρεά των μεταναστών στην Αμερική της οικογένειας Ξενοφώντα Μανιάτη. Είχε 3 μάσκουλα, μοναδικά στην Ελλάδα, τά οποία ο γέμιζαν με τριμμένο κεραμίδι και μπαρούτι. Βάζοντας το φυτίλι ,τα έσκαγαν και έκαναν ισχυρό κρότο ανήμερα της ανάστασης κάθε χρόνο ,ένα έθιμο που πρέπει να επανέλθει. Δυστυχώς το ένα χάθηκε και θα πρέπει να βρεθεί. Τα έσκαγαν με τη σειρά οι :Παντελής Λεβέντης, Χρίστος Ντουραμάκος (Γκούμας), Ντίνος Σκαρμέας και Δημήτρης Μπαταλιας. Τα έσκαγαν στη περίοδο της Τουρκοκρατίας για να αφινιάζουν τα άλογα και να γλυτώνουν οι Ελλήνες από τους Τούρκους που τους καταπίεζαν. Υπάρχει το πρωτόκολλο παραλαβής και παράδοσης των ναών της Βαλύρας του πατέρα μου που ήταν επίτροπος για περίπου 30 χρόνια και ο αδελφός του Παναγιώτης είχε δωρήσει τους πολυελαίους στον Αγιο Αθανάσιο.

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ενοριακού ναού αγίου Αθανασίου Βαλύρας, έργο των αδελφών Ντινόπουλοι , από το Βαλτεσινίκο Αρκαδίας, έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

ΕΦΗΜΕΡΙΟΙ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΒΑΛΥΡΑΣ 1821-2003

1821-1840. ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ.Από ΖΥΓΟΒΙΣΤΙ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ.ΑΠΟΘΑΝΩΝ

1840-1845.ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

1845-1875.ΜΙΧΑΗΛ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ή ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. ΑΠΟΘΑΝΩΝ

1875-1903.ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ. ΔΥΡΡΑΧΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ. ΑΠΟΘΑΝΩΝ

1903-1905 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Θ. ΚΑΡΥΔΗΣ . ΑΠΟΘΑΝΩΝ

1905-1906ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΑΡΥΔΗΣ (ΓΙΟΣ). ΑΠΟ ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΜΑΓΟΥΛΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.

1906-1922 ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΟΥ ΑΠΟΘΑΝΩΝ

1922-1938 ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΑΤΣΟΥΚΑΣ ΑΠΟ ΑΓΡΙΛΙΑ

1940-1969. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ν. ΞΥΔΟΠΟΥΛΟΣ.ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΘΕΊΣ.ΑΠΕΘΑΝΕ ΤΟ 1973

1972-1978 ΚΩΝΝ0Σ ΣΦΗΚΑΣ.ΜΕΤΑΤΕΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΙΑ ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ.

1978-2002.ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. ΜΕΤΑΤΕΘΕΊΣ ΑΠΟ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΡΤΕΡΟΛΙΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.ΑΠΕΒΙΩΣΕ.

2002…ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΩΤΕΙΝΟΣ .ΜΕΤΑΤΕΘΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΟΡΩΝΗΣ

Ο πατέρας μου γεννήθηκε στις 6-3-1875 ,ο αδελφός του Παναγιώτης το 1882 και ο Χρίστος το 1885.Οι αδελφές του πατέρα μου ήταν η Μαγδαληνή, Γεωργίτσα ,Καλλιρόη και……Ο πατέρας μου παντρεύτηκε τη Σταυρούλα Αποστολοπούλου από ΑΡΙ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ και απεβίωσε στις 3-4-1951.Μετά παντρεύτηκε τη μάννα μου Αγγελική η οποία πέθανε στις 24-9-1997.Απόχτησε τα παιδιά Χριστίνα 23-11-1942,Θανάση15-5-1945, τα δίδυμα Ιωάννα και Ιωάννη 24-11-1947 και τη Δάφνη1-11-1949.Τα πρώτα της παιδιά ήταν πάλι δίδυμα αλλά, πέθαναν.Οι οικογενειακές μερίδες στη κοινότητα του πατέρα μου αδελφού μου και εμένα εχουν τα αντίστοιχα νούμερα 176,587 και 648.

Θαύμα(;) στην Αγία Τριάδα Βαλύρας

 ΕΝΑ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ-ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

ΑΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥΣ,ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΒΑΛΥΡΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Του Αγίου Πνεύματος, στις 13 Ιουνίου, γιόρταζε το χωριό μου. Πήρα τη φωτογραφική μου μηχανή και πριν πάω στο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδος, πέρασα από το Μύλο, τα Ποτιοτιστικά, και το Ποτάμι, τα οποία και φωτογράφισα. Τα μυστήρια παιχνιδίσματα της φωτογραφικής μηχανής μου , όταν πρόβαλλα τις φωτογραφίες στον κομπιούτερ, το Σάββατο 18 Ιουνίου, 3 φωτογραφίες δείχνουν δίπλα από το εκκλησάκι της Αγίας Τριάδος, μια φωτεινή χαρακτηριστική δέσμη φωτός, ενώ οι άλλες 2 δεν δείχνουν, την φωτεινή δέσμη φωτός , την οποία δεν έβλεπα, όταν φωτογράφιζα το εκκλησάκι από κοντά και μακριά, καθώς και το εκκλησίασμα που ήταν εκεί. Η ώρα ήταν 9,30, ο ουρανός ήταν καθαρός και χωρίς σύννεφα, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΛΙΓΑΛΑ:Σχολικές αναμνήσεις απ' το 1924

TOY ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ

ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 1924

Ο Γιώργος Ηλιόπουλος, απόφοιτος του Γυμνασίου Μελιγαλά, από το προσωπικό του αρχείο έχει μια μαθητική φωτογραφία του Γυμνασίου Μελιγαλά, της σχολικής χρονιάς 1924, με τους 8 καθηγητές, τον επιστάτη Μιτζά που βαστά τη μαγκούρα του και τους μαθητές της πρώτης τάξης γυμνασίου. Πίσω από τη φωτογραφία είναι όλα τα ονόματα των μαθητών, καθηγητών και του επιστάτη. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη μπροστά από το παλιό κτίριο του γυμνασίου Μελιγαλά , που στέγασε πολλές γενιές μαθητών , και τώρα υπάρχει μόνο ο σκελετός του, η πέτρινη σκάλα έχει χαλάσει και είναι απροπέλαστη, γιατί έχουν φυτρώσει αγριοσυκιές, το πηγάδι που δρόσιζε τους μαθητές είναι στα αζήτητα , και το πηγάδι του δρόμου μπαζώθηκε.Ένα από τα μαθητικά ονόματα είναι ο Καραβίτης Βασίλειος (16ος δεύτερη σειρά) ο οποίος στην πορεία έγινε φιλόλογος καθηγητής και δίδαξε στο γυμνάσιο Μελιγαλά. Σκέφτηκα τον καθηγητή μου φυσικό Φώτη Καραβίτη, και τον επισκέφθηκα στις 24-6-2011, και τον ρώτησα εάν έχουν κάποια συγγένεια λόγο επιθέτου. Μου είπε ότι τον είχε φιλόλογο καθηγητή , το 1938, ήταν πάρα πολύ καλός, και πέθανε πολύ νέος.Όποιος από τους αναγνώστες και ενδιαφερόμενους ιστοριοδίφες-μελετητές, έχει κάποια συγγένεια με τα αναφερόμενα πρόσωπα της φωτογραφίας, μπορεί να την αντιγράψει και να την έχει στο προσωπικό του αρχείο. Η φωτογραφία είναι και στο πρωτότυπο και επεξεργασμένη από το Λύρα Γιάννη, ο οποίος και φωτογράφησε το παλιό σχολείο του γυμνασίου Μελιγαλά, το Πάσχα του 2011.

Στο Αμφιθέατρο του κάστρου Καλαμάτας η χορωδία «ΑΡΜΟΝΙΑ» με «Ρεμπέτικα τραγούδια κάτω από την πανσέληνο»

 Στις 15 Ιουνίου του 2011 και ώρα 9 μ.μ., στο Αμφιθέατρο του κάστρου Καλαμάτας, δόθηκε συναυλία , από την ένωση φίλων μουσικής Καλαμάτας «ΑΡΜΟΝΙΑ», με τίτλο «Ρεμπέτικα τραγούδια κάτω από την πανσέληνο».Στην συναυλία συμμετείχαν η χορωδία Αρμονία ο χορευτικός όμιλος Λεύκιππος, στο πιάνο ήταν η Στέλλα Χρονοπούλου, στην Κιθάρα- μπουζούκι ήταν οι Νίκος Πράσινος –Πέτρος Ντερής και Καλλιτεχνικός Διευθυντής ο μαέστρος Μιχ. Γαργαλιώνης.Στους θεατές ακροατές δόθηκε ένα καλαίσθητο έντυπο με το πρόγραμμα, τα ονοματεπώνυμα όλων των συντελεστών της εκδήλωσης, την ιστορία του ρεμπέτικου, το ιστορικό ίδρυσης της ¨ΑΡΜΟΝΙΑΣ¨ με τις δραστηριοτητές της , το ιστορικό του τραγουδιού ο ΚΑΙΞΗΣ, την ιστορία του περιοδικού «ΕΚΦΡΑΣΗ» που κλείνει τα 75 τεύχη κυκλοφορίας του και 19 χρόνια;

Το Πανηγύρι της Βαλύρας σε ...άλλες εποχές

Ένα ταξείδι στο χώρο και στο χρόνο, 

μέσα από το φωτογραφικό αρχείο του Γιάννη Δ.Λύρα.

Για να θυμούνται οι 

παλιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι. 

Η Αγία Τριάς:Πατήρ,υιός και Άγιον Πνεύμα

ΤΡΙΑΔΑ ΟΜΟΟΥΣΙΟΣ ΚΑΙ ΑΧΩΡΙΣΤΟΣ

Του Γιάννη Δ. Λύρα εκπαιδευτικού

Με συγκινεί πολύ το ψάξιμο στο παρελθόν, αυτή η αναδίφηση, σε πράγματα και πρόσωπα του παρελθόντος χρόνου. Είναι τα προγονικά μας , είναι οι ρίζες μας, το από πού και από πότε. Ένιωσα όλες τις συγκινήσεις: Χαρά, έκπληξη, αγωνία, περιέργεια, συμπάθεια, πόνο, θαυμασμό, αλλά και νοσταλγία, πολύ νοσταλγία. Δεν μπορείς να ζεις και να πεθαίνεις σ’ έναν γενέθλιο τόπο και να αγνοείς την ιστορία του και τη δική σου, τις ρίζες του και τις δικές σου, αφού η ιστορία διδάσκει, διαπαιδαγωγεί, ενώνει,, γιγαντώνει, εκδικείται, μα αποτελεί και το εφαλτήριο για το αύριο.Δεν μπορείς να αγνοείς την ιστορία σου αφού είναι έργο δικό σου, την ιστορία που επιβάλλεται να σηκώνεις στους ώμους σου κάθε φορά που βαδίζεις μπροστά.

ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΛΙΓΑΛΑ ΣΕ ΔΙΚΗ ΣΤΙΣ 31-7-1940

Του Γιάννη Δ. Λύρα εκπαιδευτικού, απόφοιτου του Γυμνασίου Μελιγαλά

Στο Γυμνάσιο Μελιγαλά , στις 8-1-1937, ανάλαβε γυμνασιάρχης ο φιλόλογος Μενέλαος Δ. Σωτηρόπουλος, φαλαγγάρχης  και  υπεύθυνος   της μεταξικής ΕΟΝ, για την Άνω Μεσσηνία.

Από περιγραφές του ιδίου (Ομολογία Πίστεως, Αθήνα 1985), του γυμνασιάρχη και συγγραφέα, Μεσσήνης Γιάννη Σχινά και μαθητών του Γυμνασίου Μελιγαλά, ο συνταξιούχος δάσκαλος , βραβευμένος ιστοριοδίφης-ερευνητής- και πολυγραφώτατος συγγραφέας Κριμπάς Γρηγόρης, στο βιβλίο του  με τίτλο «Η Αντίσταση στη Μεσσηνία»,  τα συγκέντρωσε και κατέγραψε το  κεφάλαιο 3 , με τίτλο «Το γυμνάσιο Μελιγαλά» και υπότιτλο «φωλεά» Κομμουνιστών, σελίδες 32-38 με  μια μαθητική φωτογραφία του Γυμνασίου Μελιγαλά.  

Η παρέα των μαθητών Νίκος Χρονόπουλος, Δημήτρης Κανελλόπουλος Κ. Καπόπουλος  και Παναγιώτης  Κούτρης, με αρχηγό το Μητσιάκο (Δημήτρη Κανελλόπουλο), είχαν φτιάξει μια οργάνωση που την έλεγαν «Αντιμιλιταριστική Κίνηση».

Ο  γυμνασιάρχης Μελιγαλά χώριζε τους μαθητές της τελευταίας τάξης σε ομάδες εργασίας και τις καλύτερες εργασίες τις παρουσίαζαν στο γυμνάσιο υπό μορφήν διαλέξεως.

Το θέμα  Σύγχρονα Κοινωνικά Προβλήματα, προκρίθηκε η εργασία διάλεξη του Κ. Καπόπουλου και μαζί με μια έκθεση , αριστερής απόχρωσης, του Δημήτρη Κανελλόπουλου, υπήρξε η αιτία  να υποστούν ο γυμνασιάρχης, καθηγητές και μαθητές πολιτικές διώξεις του καθεστώτος Μεταξά .Για 29 ολόκληρες ημέρες ήταν στην απομόνωση ,χωρίς να κληθούν για ανάκριση και η δίκη προσδιορίστηκε στις 31-7-1940. Στην αίθουσα της λαικής σχολής Καλαμάτας, που θα γινόταν η δίκη είχαν κληθεί από όλη τη Μεσσηνία οι πρόεδροι των κοινοτήτων, δήμαρχοι και άλλοι εκπρόσωποι των αρχών. Στα πρώτα καθίσματα ο γυμνασιάρχης ,οι 5 καθηγητές,  οι μαθητές και 136 κομμουνιστές.

Η τελετή της δίκη άρχισε με ένα αντικομουνιστικό κήρυγμα του νομάρχη και έναν εξάψαλμο κατά του γυμνασιάρχη και των καθηγητών. Στη συνέχεια είπε θα προηγηθεί η υπόθεση του γυμνασίου Μελιγαλά που έγινε μια μαθητική διάλεξη κομμουνιστικού περιεχομένου, την οποία ενέκρινε ο γυμνασιάρχης και την άκουσαν οι παριστάμενοι καθηγητές ,χωρίς να αντιδράσουν και διαμαρτυρηθούν

Είναι ή δεν είναι κομμουνιστική διάλεξις

Όχι δεν είναι.

Είσαι ηλίθιος

Εκλήθησαν στη συνέχεια οι καθηγητές και στην ερώτηση γιατί δεν αντέδρασαν , απήντησαν ότι είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη στα εθνικά φρονήματα του γυμνασιάρχη

Ο πρόεδρος νομάρχης Αγγελος Παπαδήμας ανέγνωσε την απόφαση με την οποία ο γυμνασιάρχης καταδικάζετο σε εξορία ενός έτους στα Κύθηρα με τους πολιτικοστρατιωτικούς εξόριστους, οι καθηγητές σε 6 μήνες εξορία στην Άνδρο, ως επικίνδυνοι για τη δημόσια ασφάλεια οι δε 136 κομμουνιστές και μαθητές αφέθηκαν ελεύθεροι, όπου διαβαζόταν η δήλωση καθενός, για να επιβεβαιώσει  προφορικά το περιεχομενό της, ιδίως δε την αποκήρυξη του κομμουνισμού.

Τα σχόλια δικά σας.

Ευχαριστώ το βραβευμένο, μάχιμο-μαχητή συνταξιούχο δάσκαλο Κριμπά Γρηγόρη, και να του δίνει ο θεός  χρόνια να γράφει αλήθειες, αφίνοντας παρακαταθήκη του έργου του σε εμάς του νεώτερους.

Η πολιτιστική κληρονομιά της Πελεκανάδας Μεσσηνίας

Του Γιάννη Δ. Λύρα εκπαιδευτικού
Αγαπητοί συνδημότες, αγαπητοί προσκεκλημένοι,

Αισθάνομαι χαρά και συγκίνηση και εκφράζω τις ευχαριστίες μου, γιατί βρίσκομαι μαζί σας και θα μοιραστούμε μαζί ευχάριστες αναμνήσεις και συγκινήσεις, τιμώντας σήμερα εδώ στο βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Βασιλείου, τη θρησκευτική εορτή της Ανάληψης.Ανάληψη σύμφωνα με την χριστιανική θρησκεία ονομάζεται η άνοδος του Χριστού στους ουρανούς, σαράντα μέρες μετά την ανάσταση, και εξαφανίστηκε από τους μαθητές του, περπατώντας πάνω στα κύματα της θάλασσας. Η ανάληψη αποτελεί σημαντική γιορτή του χριστιανισμού.Ανελήφθης εν δόξη, Χριστέ ο Θεός ημών, χαροποιήσας τους μαθητές, την επαγγελία του Αγίου Πνεύματος, βεβαιωθέντων αυτών δια της ευλογίας, ότι συ ει ο θεός του Θεού, ο λυτρωτής του κόσμου.Με συγκινεί πολύ το ψάξιμο στο παρελθόν, αυτή η αναδίφηση, σε πράγματα και πρόσωπα του παρελθόντος χρόνου. Είναι τα προγονικά μας , είναι οι ρίζες μας, το από πού και από πότε. Ένιωσα όλες τις συγκινήσεις: Χαρά, έκπληξη, αγωνία, περιέργεια, συμπάθεια, πόνο, θαυμασμό, αλλά και νοσταλγία, πολύ νοσταλγία.Σκοπός της σημερινής εκδήλωσης είναι να διασωθεί-επισκευασθεί , το παλιό κτήριο του ιερού ναού Αγίου Βασιλείου, το γεφύρι του «Αντρειωμένου», το κάστρο της Πελεκανάδας και ότι άλλο αρχαίο κτίσμα υπάρχει στην περιοχή, και να προβληθούν στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αργότερα να δημιουργηθεί και σύλλογος φίλων της πολιτιστικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Πελεκανάδας και να συνεισφέρει ο καθένας μας ανάλογα, για να γίνει το όνειρο πραγματικότητα.Να αναδείξουμε τη μοναδικοτητά μας-στον πολιτισμό- τα μοναδικά μνημεία που διαθέτουμε σε όλη την Ελλάδα.

Γυμνάσιο-Λύκειο Μελιγαλά:Οι απόφοιτοι του 1964 και οι καθηγητές τους, με την ...μηχανή του χρόνου

Δείτε ολόκληρο το άμλπουμ

Γυμνάσιο-Λύκειο Μελιγαλά:Συνάντηση αποφοίτων και καθηγητών 46 χρόνια μετά...

ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ-ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ , ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ,ΣΤΙΣ 27-5-2011, ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΓΑΛΑ

Μετά από 46 χρόνια οι αναμνήσεις και συγκινήσεις μεταξύ καθηγητών και μαθητών, στο πνευματικό κέντρο Μελιγαλά, έδωσαν μια ευχάριστη νότα αισιοδοξίας στην περιοχή μας. Από τους 55 αποφοιτήσαντες , το σχολικό έτος 1964-5 του Γυμνασίου Μελιγαλά (15 του πρακτικού τμήματος , όλοι άρρενες και 40 του κλασσικού 24 θήλεις και 16 άρρενες) παρευρέθησαν στην εκδήλωση η Βούλα Νανοπούλου, πρόεδρος της Αδελφότητας των Μελιγαλαίων, ο Δεδούσης Κωνσταντίνος , ο Παναγιωτακόπουλος Σταύρος (από το κλασσικό) και από το πρακτικό οι: Αντωνόπουλος Δημήτριος, Καρζής Νικήτας, Λύρας Ιωάννης, Μαρινόπουλος Αντώνιος, Μπουρκουλας Πέτρος, Νίκας Περικλής, Παπαντωνόπουλος Κωνσταντίνος, Περδίος Περικλής και Σταυρόπουλος Κωνσταντίνος. Φυσικά στο ακροατήριο παρευρέθηκαν και άλλοι μαθητές από προηγούμενες και επόμενες τάξεις .

ΙΣΤΟΡΙΚΟ TOY ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΜΕΛΙΓΑΛΑ

«ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ» 

Για όσους γεννηθήκαμε και μοχθούμε σ’ αυτό τον τόπο η «ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» αποτελεί Ουσιαστική Έκφραση του εθνικού προσώπου. Γι’ αυτό η διάσωση και προβολή στο ιστορικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι, είναι υπόθεση όλων μας.Κάθε μέρα πασχίζουμε για μια γνήσια ανθρώπινη ζωή και αισθανόμαστε δεμένοι πάντα με το παρελθόν. Οι προγονικές μας ρίζες αποτελούν το πλαίσιο αυτής της ποιότητας ζωής.Μέσα από  τη  «ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ»  ζουν οι μνήμες, οι χαρές, οι λύπες, ο κύκλος της ζωής, οι δραστηριότητες των απλών ανθρώπων στο σχολείο, στην ταβέρνα, στο καφενείο, στο χωράφι. Δεν λείπουν οι οικογενειακές και προσωπικές στιγμές με τα προσφιλή μας πρόσωπα, μέσα από τις οποίες δένουμε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.Υπάρχουν ακόμη διάσπαρτα οικογενειακά κειμήλια, συλλογές, λευκώματα, τα οποία θα πρέπει να δημοσιοποιηθούν, να γίνουν κοινό κτήμα όλων μας.Ο ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ , στον οποίο αναφερόμαστε, διαθέτει πλούσια ιστορία και μνήμη. Η αγάπη μας προς αυτήν μας οδήγησε στη συλλογή αυτού του υλικού, η έκδοση του οποίου αποτελεί για μας χρέος τιμής και σεβασμού.

Σκόρπιες  πληροφορίες  κυκλοφορούν  για  το ΜΕΛΙΓΑΛΑ οι οποίες έχουν πάρει τη μορφή της παράδοσης και καταλήγουν σιγά-σιγά στο μύθο

 -Η παρούσα καταγραφή και έρευνα μοιάζει με τις σαϊτιές που ρίχνει ο τοξότης στο βαθύ σκοτάδι γιατί είναι  δύσκολη στις απαιτήσεις των ερωτημάτων που απασχολούν κάθε ΜΕΛΙΓΑΑΙΟ ο οποίος αγαπά και θέλει να μάθει τα πάντα για το ΜΕΛΙΓΑΛΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΟΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΣΥΣΤΑΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΤΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ

1.      1836. Με διάταγμα της  31^ης  Δεκεμβρίου 1836 ιδρύθηκαν ως σχολεία Μ.Ε. τα τριτάξια Ελληνικά Σχολεία και τα Τετρατάξια Γυμνάσια.

2.      1919. Με διάταγμα της 19^ης Αυγούστου 1919 και  του νόμου 1067 τα σχολεία της Μ.Ε.  των Νέων Χωρών διατηρήθηκαν όπως ήταν κατά την 21^ην Αυγούστου του 1914 ,δηλαδή  Εξατάξια Γυμνάσια, ενώ δεν έθιξε την υπάρχουσα κατάσταση και δημιουργία Ημιγυμνασίων, Παρθεναγωγείων και Αστικών Σχολείων που λειτούργησαν  μέχρι το 1928-29.Το 1920 φοιτούσαν 75000 μαθητές στα γυμνάσια, αποφοιτούσαν 5.500 και εισάγονταν στα πανεπιστήμια 2500.

Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ ΚΑΙ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ

Ο Πολιτιστικός τομέας του νέου  Καλλικρατικού Δήμου Οιχαλίας,το Γυμνάσιο –Λύκειο Μελιγαλά και ο συνταξιούχος βιολόγος καθηγητής Γιάννης Δ. Λύρας , από τη Βαλύρα Μεσσηνίας , με συνολική παραμονή-διαμονή 12 χρόνων στο Μελιγαλά (έξη (6) χρόνια μαθητής, τρία (3) χρόνια φροντιστής και τρία χρόνια (3) καθηγητής) , συνδιοργανώνουν «εκδήλωση-έκθεση-παρουσίαση», στο Πνευματικό Κέντρο Μελιγαλά στις 27 Μαΐου ημέρα Παρασκευή και ώρα 7 μ.μ. με θέμα:

«Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ ΚΑΙ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ»

Σκοπός της εκδήλωσης είναι να διασωθεί-αποκατασταθεί, με σκοπό σύντομα να γίνει μουσείο και χώρος εκδηλώσεων, το παλιό κτήριο του Γυμνασίου Μελιγαλά, στο οποίο γαλουχήθηκαν πολλές γενιές μαθητών, με μεγάλο αριθμό αποφοίτων που αναδείχτηκαν σε διάφορους τομείς (κυρίως των ετών 1960-65 και 1976-79), στην Ελλάδα και το εξωτερικό.Προθεσή μας είναι αργότερα, με ανάλογη συνεισφορά του καθενός μας να ιδρύσουμε και σύλλογο αποφοιτησάντων από το πνευματικό αυτό ίδρυμα προκειμένου να γίνει το όνειρο πραγματικότητα.Φυσικά όλα αυτά θα δρομολογηθούν, εφόσον το επιθυμούν και συναινέσουν οι σημερινοί ιδιοκτήτες, Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει τα παραπάνω να στεγαστούν σε κάποια από τις αίθουσες του νέου κτηρίου, όπου λειτουργούν σήμερα το Γυμνάσιο-Λύκειο Μελιγαλά.

Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή από 27-31-5-2011 και κατά τις ώρες 10-1 π.μ. και 7-10 μ.μ.και περιλαμβάνει:

1. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ-ΠΑΛΑΙΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ

2. ΦΩΤΟΑΝΤΙΓΡΑΦΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΩΝ-ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΠΡΙΝ ΤΟ 1900

3. ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΛΥΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΛΙΓΑΛΑ

4. ΦΕΚ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΙΔΡΥΣΕΙΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ΕΤΗ 1909-1929

5. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΕΤΩΝ 1924-1979

6. ΓΚΡΑΒΟΥΡΕΣ

7. ΠΑΛΑΙΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΠΕ4 ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ-ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

8. ΤΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΗΛΙΚΙΟ ΚΑΙ ΤΣΑΝΤΑ

9. ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Το θέατρο στη Βαλύρα τη 10ετία του '50

ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΟΙΚΟΚΥΡΙΚΩΝ ΣΤΗ ΒΑΛΥΡΑ, ΜΕ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΄50, ΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ 1821

ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΣΑΜΟΥΗΛ Ο ΦΩΝΤΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΔΑΣ Η ΚΑΛΛΙΡΟΗ ΜΠΟΒΗ
Του Γιάννη Δ.Λύρα - Εκπαιδευτικού

Ελληνοπούλα τρομερή

περήφανη και ωραία

μη με κοιτάζεις σα γριά

με μάτια βουρκωμένα

Πασά μου εσένα σε κοιτώ

με γελαστό το βλέμμα

ενώ εσύ μας πότισες

στη Σμύρνη με το αίμα

και το λαό κατέστρεψες

και έκαψες τα χωριά μας

και κλαίνε οι μανάδες μας

που’ έσφαξες τα παιδιά μας

ΠΑΣΑΣ

Γίνεσαι τούρκα τρομερή

τούρκους να προσκυνήσεις

και μέσα στο χαρέμι μας

ναρθείς να κατοικήσεις

ΕΛΛΗΝΙΣ

Εμένα τούρκα δεν με ‘καναν

η μάνα και ο πατέρας

καλύτερα το θάνατο

και ευθύς να ξεψυχήσω

παρά μες στο χαρέμι σου

νάρθω να κατοικήσω.

Τα λόγια αυτά του ποιήματος, είναι της Λίτσας Ντουραμάκου-Μακρή, στην ταβέρνα του αδελφού της, το καλοκαίρι, παραμονή δεκαπενταύγουστου το 2001. Συμμετείχε και αυτή στο θεατρικό δρώμενο, μαζί με όλη τη γενιά του 1950. Λειτουργούσε τότε στη Βαλύρα, η σχολή οικοκυρικών, με δασκάλα την κυρία Νότα, καταγωγή από το χωριό Αρι Μεσσηνίας.

Στο θεατρικό συμμετείχαν οι:

Λιοντήρης Αλέκος, Μπουρολιάς Γιώρης (Τρούμαν),Γιάννης Μπάκας, Στέλιος Βίγκος, Γιάννης Αναγνωστόπουλος (Τσαντίλας),Φωντας Γαλανόπουλος, Ορέστης Φειδάς Θάνου, Δημήτρης Σιάγκρης, Γιώργος Μελισσουργός, Ανδριάνα Ραμμογιαννοπούλου, Όλγα Δημοπούλου,Θωμάς Στρατής και αδελφή του, Βασιλική Παπασαραντοπούλου αναγιώτα Σπηλιώτη και εξαδέλφη της Καλλιόπη Σπηλιώτη του Γεωργίου, Ευγενία Μπάκα, Βούλα Σιάγκρη, Αθανασία Μπουρολιά σύζυγος Στράτη Μπούτου, Κόνιαρη Κατίνα σύζυγος Χρίστου Μπότσικα(μόνη στη φωτογραφία), Λιτσα Ντουραμάκου σύζυγος Γεωργίου Μακρή, Πότα Γρίβα Μετανάστης στην Ελβετία, Πότα Μπάκα του Άγγελου, Νίτσα Μπάκα του Βασιλείου, αδελφές Φωφώ και Καλλιρρόη Μπόβη, Δασκάλα Νότα, αδελφή και ανηψιός της, Μαρίκα θεοδωρακοπούλου με τα παιδιά της Δημήτρη και Θανάση, αδέλφια Μπάμπης και Λάκης (Τσουρούχης) Μπάκας.

Το θέατρο παίχτηκε στο τότε καφενείο που το λειτουργούσε ο Νικόλαος Μανιάτης, στην οικία του Λούη Σπυρόπουλου. Είχαν πωληθεί περισσότερα εισιτήρια και πολλά άτομα που είχαν εισιτήριο δεν μπόρεσαν να ιδούν το θέατρο. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Χρίστος Ντουραμάκος με τη γυναίκα του. Είπε τότε στην κόρη του Λίτσα που συμμετείχε στο θέατρο να βγει έξω. Πείστηκε όμως από τους συγχωριανούς του και η Λίτσα να παρέμεινε ,χωρίς τελικά οι γονείς της να ιδούν την κόρη τους να παίζει στο θέατρο.

Η όλη διαδικασία για την πραγματοποίηση της παράστασης διήρκησε περίπου 2 μήνες και οι πρόβες γίνονταν στο χώρο μαθήτευσης βραδινές ώρες και κυρίως Κυριακή. Το σκηνικό έγινε με προσφορά χρημάτων από τους ίδιους, που συμμετείχαν στο θέατρο και η κατασκευή του έγινε από τον Αλέκο Λιοντήρη ο οποίος έχει ζωγραφίσει και την παλιά σιδερένια γέφυρα της Βαλύρας.

Έκθεση για "Το τοπικό 21" στη Βαλύρα

Ο νέος Καλλικρατικός Δήμος Μεσσήνης, το Δημοτικό Σχολείο Βαλύρας, και ο βιολόγος καθηγητής Γιάννης Δ. Λύρας στα πλαίσια των εορταστικών εκδηλώσεων για την Εθνική Επέτειο του απελευθερωτικού Αγώνα του 1821 συνδιοργανώνουν έκθεση με θέμα: "Το τοπικό 21"

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
Η Συμμετοχή της Βαλύρας στην Επανάσταση του 1821.
Εκδηλώσεις Βαλυραίων για το 1821 σε Βαλύρα, Μελιγαλά και Καλαμάτα.
Προτομές-Αγάλματα Ηρώων της Βόρειας Μεσσηνίας.
Η έκθεση θα λειτουργήσει από 25-27 Μαρτίου,στην πλατεία Βαλύρας(αίθουσα Λιοντήρη).
Από το Δήμο Μεσσήνης

Αναφορά στην Βαλύρα του 1821

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ME TΙΤΛΟ
«Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΒΑΛΥΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ»
ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΕΣ-ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ
ΜΑΖΕΥΤΗΚΑΜΕ ΕΔΏ ΓΙΑ ΝΑ ΤΙΜΗΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΠΡΟΓΟΝΟΥΣ ΜΑΣ, ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑΜΑΣΤΕ ΜΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ.
ΕΥΥΧΑΡΙΣΤΩ ΤΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΒΑΛΥΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΝΕΘΕΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ.
Η ΟΜΙΛΙΑ ΜΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΒΑΛΥΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ»

ΚΑΙ ΘΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΟΥΜΕ ΠΩΣ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΦΥΛΑΚΙΣΤΗΚΑΝ ,ΘΕΩΡΗΘΗΚΑΝ
 ΠΡΟΔΟΤΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΘΑΝΑΤΟ , ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΑΓΝΟΩΝΤΑΣ ΕΤΣΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ
Η ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΝΑ ΣΥΝΔΕΣΟΥΜΕ ΤΑ ΚΟΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΜΑΣ ΟΔΗΓΟΥΝ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΥΣΟΥΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟΧΩΡΟ. ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΥΝΙΣΤΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΒΑΛΥΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΝΟΥΝ ΥΠΟΣΤΑΣΗ. ΕΤΣΙ ΙΣΤΟΡΕΙΤΑΙ Ο ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΜΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΑΜΦΙΘΥΜΑ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ. Η ΒΑΛΥΡΑ ΔΙΑΙΩΝΙΖΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΙ ΦΘΑΝΕΙ ΣΕ ΜΑΣ Η ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ 21.
Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΜΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΓΑΚ ΚΑΙ ΣΕ ΔΥΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΑ ΑΠΌ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΚΑΛΤΕΖΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ -ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ-ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ-ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΜΠΕΗ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΥΡ
 ΩΠΑΪΚΕΣ ΑΥΛΕΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΙΣ 23-3-1821

ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
Για όσους γεννηθήκαμε και μοχθούμε σ’ αυτό τον τόπο η «ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» αποτελεί Ουσιαστική Έκφραση του εθνικού προσώπου. Γι’ αυτό η διάσωση και προβολή στο ιστορικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι, είναι υπόθεση όλων μας.
Κάθε μέρα πασχίζουμε για μια γνήσια ανθρώπινη ζωή και αισθανόμαστε δεμένοι πάντα με το παρελθόν. Οι προγονικές μας ρίζες αποτελούν το πλαίσιο αυτής της ποιότητας ζωής.
Η Μεσσηνία, στην οποία αναφερόμαστε, διαθέτει πλούσια ιστορία και μνήμη. Η αγάπη μας προς αυτήν μας οδήγησε στη συλλογή αυτού του υλικού, η έκδοση του οποίου αποτελεί για μας χρέος τιμής και σεβασμού.
Σκορπιες πληροφορίες κυκλοφορούν για τη ΒΑΛΥΡΑ οι οποίες εχουν πάρει τη μορφή της παράδοσης και καταλήγουν σιγά-σιγά στο μύθο
-Η παρούσα καταγραφή και έρευνα μοιάζει με τις σαϊτιές που ρίχνει ο τοξότης στο βαθύ σκοτάδι γιατί είναι δύσκολη στις απαιτήσεις των ερωτημάτων που απασχολούν κάθε ΒΑΛΥΡΑΙΟ ο οποίος αγαπά και θέλει να μάθει τα πάντα για τη ΒΑΛΥΡΑ μας

-Κάναμε τη σκέψη πως αν όλα αυτά δεν γραφτούν και δημοσιοποιηθούν θα χάσουν την άξία τους και θα λησμονηθούν. Όσα τυχόν διασωθούν άγραφα θα περάσουν στη σφαίρα του μύθου και κανένας πια δεν θα πιστεύει γιατί όλο και θα μακραίνει το παρελθόν τους, Έτσι ξέμακρο και λησμονημένο από τους ανθρώπους της και την ιστορία της αποκομμένο από το όμορφο παρελθόν της ,θα μείνει μια αμυδρή ανάμνηση ένα παραμύθι για μερικές γιαγιάδες ότι κάποτε υπήρξε μια περιοχή με το όνομα ΒΑΛΥΡΑ.
- Στα βουνά της ΒΑΛΥΡΑΣ κρύβεται η ιστορία.

Αποκριές στην Βαλύρα με την ... μηχανή του χρόνου !!!

Αποκριάτικο φώτο άλμπουμ Βαλύρας με λεζάντες

Αποκριάτικες στιγμές στην Βαλύρα από κάποιες άλλες εποχές, που παραμένουν αποτυπωμένες στο κιτρινισμένο από τον χρόνο χαρτί. Στιγμές που μένουν χαραγμένες στην μνήμη των παλαιότερων,αλλά άγνωστες στις νέες γενιές. Εικόνες από άλλες εποχές που όπως φαίνεται έφυγαν ανεπιστρεπτί. Εποχές αθωότητας και αγνότητας με αυθόρμητες εκδηλώσεις αγάπης,ανθρωπιάς και πραγματικό άγγιγμα ψυχής των ανθρώπων της Βαλύρας.Σήμερα έχουμε κλειστεί στο ''καβούκι'' μας,καθισμένοι στην T.V και στον υπολογιστή μας αναζητώντας άλλους κόσμους,μακρινούς, ''μοντέρνους'' και απόκοσμους. Και ενώ η ουσία είναι τόσο δίπλα μας,τόσο κοντά μας, εμείς επιμένουμε να την''κρατάμε''μακριά.

Γίναμε ξένοι μεταξύ μας,Άραγε το έχουμε καταλάβει;

-Ευχαριστούμε τον Καθηγητή Βιολογίας και Ιστοριοδίφη,Γιάννη Δ.Λύ για την προσφορά αυτού του μοναδικού φωτογραφικού υλικού. (ΙΕΛ)

ρα

Ο ΑΡΤΟΣ ΗΜΩΝ Ο ΕΠΙΟΥΣΙΟΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2010-11

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΜΠΟΛΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ, ΤΑΒΛΑ ΑΡΓΥΡΩ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Ο ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΛΥΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑΣ=ΝΕΡΟ,ΑΕΡΑΣ,ΓΗ ΦΩΤΙΑ
ΕΠΟΧΕΣ=ΧΕΙΜΩΝΑΣ ,ΑΝΟΙΞΗ, ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ, ΦΘΙΝΩΠΟΡΟ
ΑΡΧΑΙΟΙ ΘΕΟΙ ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ=ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΟΡΤΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ, ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ
ΣΙΤΑΡΙ
ΧΩΡΑΦΙ=ΣΚΑΨΙΜΟ,ΟΡΓΩΜΑ ΜΕ ΖΩΑ,ΤΡΑΚΤΕΡ
ΣΠΟΡΑ
ΘΕΡΙΣΜΑ-ΑΛΩΝΙΣΜΑ=ΔΡΕΠΑΝΙ,ΑΛΩΝΙΣΤΙΚΗ,ΘΕΡΙΖΟΑΛΩΝΙΣΤΙΚΗ
ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ
ΜΥΛΟΣ=ΧΕΙΡΟΜΥΛΟΣ-ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ-ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ-ΚΥΛΙΝΔΡΟΜΥΛΟΣ
ΑΛΕΥΡΙ-ΨΩΜΙ-ΓΛΥΚΑ-ΠΑΞΙΜΑΔΙΑ-ΖΥΜΑΡΙΚΑ-ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ-ΝΟΘΕΙΑ-ΥΓΕΙΑ-ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ,ΑΤΕ,ΟΓΑ,ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ, ΕΜΟΡΙΟ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΗΘΗ-ΕΘΙΜΑ-ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ
ΠΟΙΗΣΗ-ΜΟΥΣΙΚΗ-ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ
ΚΕΡΜΑΤΑ-ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΑ
ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ
ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ- ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ-ΕΡΓΑΛΕΙΑ-ΜΗΧΑΝΕΣ
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ-ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ-ΠΟΡΕΙΑ ΕΞΕΛΙΞΗΣ
ΟΜΗΡΟΣ-ΗΣΙΟΔΟΣ-ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ-ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ ΒΑΣΣΟΣ-ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

Η ΙΔΙΑ ΜΕΘΟΛΟΓΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΣΙ, ΤΟ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟ ΠΡΟΙΟΝ.

Σημείωση 1.

Στο χάρτη του χωριού του Βαλύρα Μεσσηνίας ο βιολόγος καθηγητής Λύρας Ιωάννης, έχει αποτυπώσει τα αλώνια και τους 2 νερόμυλους του χωριού του. Τον καλοκαιρινό νερόμυλο έχει σε γκραβούρα ο αείμνηστος γκραβουρίτσας Γιώργος Τσονακίδης από Πάτρα.
Σημείωση 2. Στο βιβλίο του Κωνσταντίνου Κ. Κορμά με τίτλο Η ιστορία του Κεφαλινού και με υπότιτλο Ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία, Καλαμάτα-Νοέμβριος 1996, στις σελίδες 313-5 υπάρχει κατάσταση των αλωνιών της αγροτικής περιοχής Κεφαλινού από το 1800-1993. Ο αριθμός των αλωνιών είναι 118. Σε άλλες σελίδες του βιβλίου του αναφέρεται στη διαδικασία της παρασκευής του ψωμιού.
Σημείωση 3. Ακολουθεί συνοδευτικό φωτογραφικό υλικό 77 φωτογραφιών για καταιγισμό ιδεών, προβληματισμό και τη μελέτη του θέματος διεπιστημονικά-πολυεπιστημονικά, από τους μαθητές του σχολείου μας που συμμετέχουν στην περιβαλλοντική ομάδα.

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΑ-ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΩΝ (ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ)

1.ΛΙΟΤΡΙΒΙΑ ή ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΑ

ή ΕΛΑΙΟΥΡΓΕΙΑ*

Τα λιοτρίβια είναι μια εγκατάσταση, στην οποία, από τον καρπό της ελιάς βγαίνει το λάδι. Η τεχνολογία εξαγωγής του λαδιού, από τον ελαιόκαρπο, συνεχώς εξελίσσεται, ανάλογα με την χρονολογική εποχή και τη χρήση τεχνολογίας - τεχνογνωσίας. Οι ιμάντες, ο μοχλός, το μαγκάνι, η σφήνα, η ανέμη, ο τροχός, ο οδοντωτός τροχός, ο υδροτροχός (φτερωτή), η τροχαλία, το υδραυλικό πιεστήριο, η φυγόκεντρος δύναμη, ο ηλεκτρισμός, η μηχανή εσωτερικής καύσης, η γεννήτρια και ο κινητήρας, ήταν οι άμεσες εφαρμογές για την εξαγωγή του λαδιού, στις εγκαταστάσεις που λέγονται λιοτρίβια. Στην αρχαιότητα, η παραγωγή του λαδιού, γινόταν με το πάτημα των ελιών, όπως κι ο μούστος από το πάτημα των σταφυλιών. Αργότερα γίνεται στον ελαιόμυλο με τη χρήση λιθαριών (μυλόπετρες ή Μηλόπετρες ή από κατασκευάζονται από το υλικό που λέγεται μπορτσουλάνα) και ανάλογα με το μέγεθος, επιφάνεια, ταχύτητα σύνθλιψης ελαιοκάρπου, και τον τρόπο κινησής τους αυξανόταν η παραγωγικότητα απόδοσης, σε λάδι.
Η καραγκιόζα, ήταν ένα είδος χειροκίνητου ελαιοπιεστηρίου στα Επτάνησα, που βασιζόταν η εξαγωγή του λαδιού στην χρήση του μοχλού. Το υπομόχλιο ήταν μεταξύ δύναμης και αντίστασης. Ήταν ένα οριζόντιο δοκάρι μεγάλου μήκους που έμπαινε σε μια τρύπα (υπομόχλιο) για να είναι σταθερό. Κατέληγε στα κοφίνια που είχαν τον ελαιοπολτό (αντίσταση) και με τη χειρωνακτική δύναμη του ανθρώπου προκαλούσε πίεση για να βγει το λάδι. Ήταν μεγάλη ανακάλυψη η χρήση της τεχνικής αυτής, και υπάρχει στη Λιθακιά Ζακύνθου αυτό το είδος ελαιοπιεστηρίου, σε εστιατόριο, θυμίζοντας τις παλιές καλές εποχές.
Τα πρώτα βιομηχανοποιημένα χειροκίνητα χυτοσιδηρά πιεστήρια είχαν ενσωματωμένα: Πλάντρα, κοχλία, μανέλλα ή ρόδα, χειρολαβή και βάση. Η μανέλλα ήταν μια τρύπα ενσωματωμένη στην πλάντρα που έμπαινε ένα τετραγωνικός η κυκλικός κορμός από κυπαρίσσι ή άλλο δέντρο, και με τη μυϊκή δύναμη ανθρώπων ή ζώου γινόταν η πίεση των τσαντίλων, για να βγει το λάδι. Από το "μάννα μου έλα" πήρε το όνομα "μανέλλα" και αργότερα αντικαταστάθηκε από το σύνθημα ήταν "βίρα - μάϊνα". Η πλάντρα ήταν μια επιφάνεια που πίεζε τα τσαντίλια που είχαν τον ελαιοπολτό.Στη συνέχεια της εξέλιξης ακολουθεί ο συνδυασμός λιθαριών - πιεστηρίου.

ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ

Του Γιάννη Δ.Λύρα

91-117. Κουρτάκι, Βλαχόπουλο, Μεταμόρφωση, Πελεκανάδα, Τρίκορφο, Κορομηλιά, Λατζουνάτο, Κεφαλάβρυσο, Πλατανόβρυση, Παλαιό Λουτρο, Μάδενα, Μάνεση, Στέρνα και Χρυσοφόρα. Αγιος Νικόλαος-Γεώργιος-Βασίλειος-Θόδωρος-Παλαιοχριστιανική, Αγιαννάκης, Πέτρος και Παύλος, αγία Παρασκευή, Κοίμηση, σπηλαιώδης Λατζουνάτου, Κοίμηση, Άγιοι Ανάργυροι ,Θεολόγος. Κοίμηση, Μεταμόρφωση Σωτήρος. Στη διαδρομή Καλαμάτα- Μεσσήνη-Πύλο στο χωριό Ριζόμυλο, στρίβουμε δεξιά προς Βλαχόπουλο. Πριν το χωριό Κουρτάκι υπάρχει επιγραφή που σε οδηγεί στον άγιο Νικόλαο. Στις 22\5\2009 συνάντησα τους Καυκά Ευστάθιο και Παναγιώτη Μητρόπουλο που ήταν πρωτεργάτες και δωρητές και με δωρεά των κατοίκων έκαναν ανακαίνιση του ναού το 2000. Γιορτάζουν 2 φορές το χρόνο, 6 Δεκεμβρίου και τέλος Ιουλίου. Χρειάζεται επισκευή του δρόμου και κατασκευή στεγάστρου. Υπήρχε πινακίδα με τη χρονολογία και το δωρητή , η οποία εξαφανίστηκε με την ανακαίνιση και οικισμός με το όνομα Παζάρ –Πασά και κατοικούσαν τούρκοι στη Δροσιά και Νερόμυλο (Μίσχα). Για να προστατευτούν οι έλληνες από τους τούρκους φώναζαν. <

ΤΡΙΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ

Του Γιάννη Δ.Λύρα

ΒΑΛΥΡΑ-ΛΑΜΠΑΙΝΑ-ΒΟΥΡΝΑΖΙ-ΑΝΔΡΟΥΣΑ-ΜΑΓΓΑΝΙΑΚΟ-ΠΕΤΡΑΛΩΝΑ-ΖΕΡΜΠΙΣΙΑ-ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΗΣ-ΑΡΣΙΝΟΗ-ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ

51-59. Άγιος Κωνσταντίνος, άγιος Βλάσσης, Βαλτοκκλησιά, Παναίτσα, προφήτης Ηλίας, αγία Παρασκευή, Αγιάννης, άγιος Πέτρος, Βαλύρα. Στη διαδρομή Μελιγαλά- Σκάλα- Αρχαία Μεσσήνη συναντάμε μετά τη Σκάλα το χωριό Βαλύρα, έδρα του δήμου Ιθώμης. 300 μέτρα μετά την είσοδο του χωριού ,δεξιά, υπήρχε ο ναός του αγίου Κωνσταντίνου ο οποίος ήταν μονόκλιτος. Καταστράφηκε και δεν υπάρχουν ίχνη του. Περνώντας την πλατεία του χωριού στρίβουμε αμέσως δεξιά, και στα 300 μέτρα στρίβουμε αριστερά, που μας οδηγεί στο εκκλησάκι άγιος Νικόλαος , ο οποίος έχει καεί 2 φορές και δεν θυμίζει τίποτε το βυζαντινό, επειδή έχει σοφατιστεί. Τον αναφέρει ο περιηγητής Πουκεβίλ, γιατί τα παλιά χρόνια ήταν εκεί χάνια και πέρασμα. Επιστρέφοντας πίσω και πηγαίνοντας προς Μεσσήνη πρίν τη γέφυρα στρίβουμε αριστερά. Στο ελαιοτριβείο των αδελφών Χαραλαμπόπουλοι ,απέναντι υπάρχει ο άγιος Βλάσσης με τον καλύτερο κεραμοπλαστικό διάκοσμο σ’ όλη τη Μεσσηνία. Γυρνώντας πίσω και περνώντας τη γέφυρα, στρίβουμε αμέσως δεξιά και στα 50 μέτρα συνεχίζουμε δεξιά το χωματόδρομο. Στα 100 μέτρα είναι η Παναίτσα που δίπλα της είναι αρχαίο πηγάδι. Παλιά πριν το 1936 λεγόταν Ιωάννης Χρυσόστομος γιατί οι Βαλυραίοι έφτιαξαν πριν το γεφύρι μπεζεστένι και γινόταν εμποροπανήγυρη κάθε Σεπτέμβρη, το οποίο αργότερα με παρέμβαση των κατοίκων του Μελιγαλά καταργήθηκε, γιατί τις ίδιες ημέρες έκαναν και αυτοί εμποροπανήγυρη.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ

21-3. Αγία Κυριακή- Ερειπωμένος ναός Κάστρου Πηδήματος-Παυσολύπη. Στην εθνική οδό Τρίπολη –Καλαμάτα στρίβουμε αριστερά στην είσοδο του χωριού Πηδήματος. Στα 900 μέτρα συναντάμε επιγραφή που αναφέρει το ναό, στρίβουμε αριστερά σε χωματόδρομο και στα 50 μέτρα βρίσκεται ο ναός της αγίας Κυριακής. Εσωτερικά είναι γεμάτη τοιχογραφίες. Επιστρέφοντας και πηγαίνοντας προς το χωριό Πήδημα συναντάμε το αντλιοστάσιο που προμηθεύει νερό την Καλαμάτα. Απέναντι έχει μονοπάτι που οδηγεί στο Κάστρο των Παλαιολόγων και στην είσοδο υπάρχει ο ερειπωμένος ναός.  Το μονοπάτι καθάρισε το 2009 η αρχαιολογική υπηρεσία Καλαμάτας. Από εκεί ψηλά η θέα είναι μαγευτική. Έχει οπτική επικοινωνία με το Βουλκάνο, τις πηγές του ποταμού Άρι και τους παλιούς νερόμυλους και νεροτριβές, που ήταν παλιά ιδιοκτησία του Κολοκοτρώνη τους οποίους αργότερα έδωσε προίκα, στην κόρη του όταν παντρεύτηκε το στρατηγό Μανέτα. Τώρα οι μύλοι είναι ιδιοκτησίας του Παναγιώτη Δημόπουλου, που στο χώρο διατηρεί εστιατόριο με γευστικά τοπικά προϊόντα. Πηγαίνοντας προς Άγριλο, ανατολικά του κάστρου του Πηδήματος υπάρχει ο ερειπωμένος ναός της Παυσολύπης και ανεβαίνοντας στην κορυφή απολαμβάνεις τη Μακαρία Πεδιάδα, τη φύση και το μαγευτικό τοπίο της περιοχής.

Οδοιπορικό στους βυζαντινούς ναούς της Κεντρικής Μεσσηνίας (A! ΔΙΑΔΡΟΜΗ)

Το σύστημα αναδεικνύει το έτος 2011, τη φτώχεια, τη γύμνια και τις αμαρτίες του. Ήλθε η ώρα του λογαριασμού, ήλθαν στο φως τα οικονομικά, τα κρυμμένα χρέη, οι προστατευόμενες επιχειρήσεις, το βαθύ κράτος, οι άμεσες-έμμεσες επιδοτήσεις, οι πελατειακές σχέσεις, τα δάνεια και οι πτωχεύσεις κράτους-ΔΕΚΟ-επιχειρήσεων-νοικοκυριών, το κόμμα-κράτος-κυβέρνηση σε πλήρη ασυνεννοησία, η ατιμωρησία και η φθορά των συνειδήσεων από την επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα. Ήλθε η ώρα για αλλαγές συμπεριφορών και νοοτροπιών.
Οι δείκτες στην Ελλάδα παιδεία, υγεία, απασχόληση, υποδομές, επενδύσεις, οικονομία, νέες τεχνολογίες, πεδίο καινοτομίας, ανταγωνιστικότητα, πολιτιστική-πολιτισμική δραστηριότητα συγκρινόμενοι με άλλες χώρες, μας κατατάσσουν στις τελευταίες θέσεις.
Στην κάθε εποχή της ανθρωπότητας υπάρχουν άνθρωποι Άξιοι, Ικανοί, του Είναι και του Γίνεσθε και άνθρωποι Ανάξιοι, Ανίκανοι του Δήθεν και του Φαίνεσθε. Αυτά καθορίζονται, επηρεάζονται και προσδιορίζονται από τους παράγοντες Κληρονομικότητα και Περιβάλλον(φυσικό και ανθρωπογενές).  Ανάλογα με τη διαφοροποίηση των τριών πυλώνων μας που είναι η Πίστη, το Συναίσθημα και η Λογική οδηγούμεθα στις δυο παραπάνω κατηγορίες ανθρώπων. Δηλαδή και γεννιόμαστε και γινόμαστε. Αυτά σύμφωνα με την επιστήμη που σπούδασα, τη ΒΙΟΛΟΓΙΑ.